Hûd Sûresi 7. Ayet Meali

[Not: Ayetlerde gün=yevm yerine; eyyam=günler geçtiği için biz buna "dönem" manası verdik.]  

bk. Kur’an-ı Kerim, 18/7; 23/115-116; 38/27; 43/87; 75/9, 36.  

Bkz. 18/7, 21/35, 41/11-12, 67/2“Arşı henüz su üzerinde iken” deyimi: henüz varlık alemi yaratılmadan anlamındadır. Yaratılıştaki muhteşemliğe ve Rabbimizin sonsuz kudret ve gücüne vurgu yapmak maksadıyla kullanılan bir metafor olarak anlayabiliriz.  

“Arş” kavramıyla ilgili olarak ayrıca bakınız: A’râf sûresi, 54. âyet.  

 Göklerin ve yerin altı günde yaratılması meselesi için A’râf Sûresi 54. âyetin izahına bakınız. Arş: Kâinattaki bütün cisimleri kuşatan ve mahiyetini bilemediğimiz bir şeydir. Müfessirlerin bu âyetle ilgili açıklamalarına göre, Allah Teâlâ, önce Arş’ı, sonra suyu, daha sonra da gökleri ve yeri yaratmıştır. Arş’ın su üzerinde olması ona bitişik olmasını gerektirmez. Nitekim göklerin de yerin üzerinde olduğu söylenir, fakat bununla göklerin yere bitişik olduğu kasdedilmez.  

* Altı gün ifadesi, karşılaştırma imkanı sağlayan bir birimdir. Örneğin, tüm galaksiler sisteminin iki günde yaratılmasına karşın yerkürenin dört günde yaratıldığını öğreniyoruz (41:10-12). Kuran'da zaman mutlak değil, görelidir (32:5 ve 70:4). ** Yeryüzü önceleri suyla kaplıydı; karalar daha sonra belirdi.  

1- Altı evrede, altı aşamada. 2- Egemenliği.  

(2)“Manzûme-i şemsiye (güneş sistemi) ile arz (dünya) dest-i kudretin (Allah’ın kudretinin) madde-i esîriyeden (maddenin en küçük parçası olan esir maddesinden) yoğurmuş olduğu bir hamur şeklinde imiş. Madde-i esîriye, mevcûdâta nazaran (varlıklara nisbetle) akıcı bir su gibi mevcûdâtın aralarına nüfûz eden(işleyen) bir maddedir.*وَكاَنَ عَرْشُهُ عَلَي الْمَٓاءِ [Arşı ise (daha önce) su üstünde idi] âyeti şu madde-i esîriyeye işârettir ki, Cenâb-ı Hakk’ın arşı (Arş-ı A’zamı) su hükmünde olan şu esir maddesi üzerinde imiş. Esir maddesi yaratıldıktan sonra, Sâni‘in (herşeyi san‘atla yaratan Allah’ın) ilk îcadlarının tecellîsine(görünmesine) merkez olmuştur.” (İşârâtü’l-İ‘câz, 238)  

(*) Big Bang: (Büyük Patlama) olayına göre evren bundan yaklaşık 15 milyar yıl önce büyük bir patlamayla oluşmaya başladı. (Big Bang) adı verilen bu büyük patlama sonrasındaki süreçte gök adalar, yıldızlar, gezegenler ve diğer gök cisimleri meydana geldi… Büyük patlama denklemlerle ve gözlemlerle doğrulanıyor. EVRENİN GENİŞLİYOR OLUŞU kuramın en büyük kanıtı. Genişlemenin en büyük kanıtı ise gökadaların bizden uzaklaşıyor olması. Yani evren her geçen zamandan bir önceki vakite göre biraz daha geniş daha soğuk ve daha az yoğun hale geliyor. BU SÜRECİ TERSİNE DOĞRU İZLEDĞİMİZDE BÜYÜK PATLAMAYA ULAŞIYORUZ… Büyük Patlama kuramını destekleyen bir başka gözlem de “kozmik mikrodalga fon ışınımı”nın varlığı. İlkel evren saydam değildi. Atomlar oluşmadan önce ortam çok yoğun olduğundan ışınım yayılamıyordu. Evrenin soğumasıyla, Büyük Patlama’dan 380.000 yıl sonra elektronlar ve atom çekirdekleri birleşti ve atomları oluşturdu. Bu sırada evren saydamlaştı ve ışınım yayılmaya başladı… Yani Evren’i doğuran büyük patlamadan 380 bin yıl sonra uzay yeterince soğuyup saydamlaşmıştır. Kaynak: Evren Nasıl Oluştu? - studylibtr.com // https:// studylibtr.com/doc/2247236/ evren-nasıl-oluştu%3F) Ayrıca ayette altı yevm/dönem ve aşamada yaratılan maddenin ilk şekli, tek proton ve elektrondan oluşan hidrojendir. “Hidrojen” kelimesi Eski Yunancada “su oluşturan”manasına gelir. Hidrojen Evren’de en fazla ve en yaygın bulunan elementtir. Diğer bütün elementler başlangıçtaki hidrojenden veya daha sonra ondan türemiş diğer elementlerden meydana gelir. Bilim adamları, Evren’in meydana geldiği Büyük Patlama’dan sadece bir an sonra tüm maddelerin "kuark-gluon plazması" denilen sıvı bir halde olduğunu belirtiyor. (EVRENSEL BOYUTTAKİ YARATILIŞIN KURAN’DAKİ ZAMAN BİRİMİ > Arş ve Su (Mai) http://www. maksimum.com/teknoloji/haber/28/29647 .php ) İşte büyük patlamadan sonra henüz evren yaratılmamışken, yüce yaratıcının arşı (hüküm ve egemenliği) su gibi saydamlaşan evren ya da su oluşturan hidrojen üzerinde idi…(Ama yine en doğrusunu Allah bilir.) Bugün bilim dünyasının ortak kanısı haline gelmiş ve oldukça ciddî kanıtlarla desteklenen teoriler, kâinatın sıfır hacim ve sonsuz yoğunlukta, trilyonlarca derece sıcaklıkta bir kozmik çorbadan yaratılmış olduğu ve daha sonra da adım adım atom parçacıklarının inşa edildiği yönündedir. Buna göre, kâinatın ilk dönemlerinde, madde bütünüyle hidrojen çekirdeklerinden ibaretti ki, halen de kâinattaki maddenin dörtte üçünün hidrojenden ibaret olduğu hesaplanmaktadır. Hidrojen ise suyun hammaddesidir, sözcüğün kökü “su”dan gelmekte ve hidrojen adı da “suyu doğuran” anlamını taşımaktadır. (الله اعلم). Ayrıca hem ‘’sitte te eyyam’’ hem de Allah arşının (egemenliğinin) su (suyu oluşturan hidrojen) üzerinde olduğuna dair aşağıdaki açıklamalara da bkz: . والأيام الستة ليست هي أيامنا فلا يقال ابتدأ بالأحد وانتهى بالجمعة; لأن أيامنا نشأت بعد خلق السماوات والأرض، وارتباط الأرض بالشمس والقمر والنسبة بينهما وكل يدور في فلكه، والشمس والقمر بحسبان إنما يراد بالستة أيام الأدوار الكونية،. وكان عرشه على الماء يصح أن نقول - والله سبحانه أعلم بمراده - إن العرش كناية عن السلطان الكامل، وفي ذلك تصوير لتدبير ملكه وخلقه في أرزاقهم وأقواتهم وبقائهم والتماسك بين أجزاء السماء والأرض وكيف ينزل الغيث وينبت الأرض بعد موتها وكيف يمسك السماوات والأرض أن تزولا، وكيف يحفظ الوجود كله وهو الحي القيوم الذي لا تأخذه سنة ولا نوم. وهذا قد يكون معنى العرش فيما أحسب (زهرة التفاسير) في ستة أيام من أيام الله في الخلق والتكوين وما شاء من الأطوار، لا من أيامنا في هذه الدار التي وجدت بهذا الخلق لا قبله، فلا يصح أن تقدر أيام الله بأيامنا -- وقد أثبت علماء الفلك أن أيام غير الأرض من الكواكب التابعة لنظام شمسنا تختلف عن أيام هذه الأرض في طولها بحسب أجرامها وأبعادها وسرعتها في دورانها، وأن أيام التكوين بخلقه تعالى من الدخان الذي يعبرون عنه بالسديم شموسا مضيئة تتبعها كواكب منيرة - يقدر اليوم منها بألوف الألوف من سنينا هذه. ( تفسير المراغي) ويجوز أن يكون المراد من العرش ملك الله وحكمه تمثيلا بعرش السلطان ، أي كان ملك الله قبل خلق السماوات والأرض ملكا على الماء (التحرير والتنوير) ففي الانفجار الكوني الأول وقبل تشكل العناصر المادية المختلفة كان الكون كله مؤلفاً من عنصر واحد هو الهيدروجين ففي هذه المرحلة لم يكن ثمة مجرات ولا ولاكواكب ولا نجوم ولا حياة سوى الهيدروجين (مولد الماء). وفي هذه المرحلة كان أمر الله على مولد الماء، فقال: {وكان عرشه على الماء}  

[3] Denemek muamelesinde bulunmak, muti' ile âsiyi halka bildirmek.  

3 Arş, ilahî hükümranlığın ve kudretin sembolüdür. Arş’ın su üzerinde olması demek Allah’ın hayat verme gücünün, daha önce var ettiği suda tecellisi demektir. Nitekim Allah diğer ayetlerde her canlıyı sudan yarattığını söylüyor. Buna göre, hayat suda başlayıp evrimleşmiş gözüküyor. Daha hiçbir canlı yokken, bu aşamada bile ilahî irade, ileride akıl sahibi insanların yaratılacağını ve onların bir sınavdan geçirileceğini tasarlayıp irade etmiştir. Krş. A’râf, 7/54; Enbiyâ, 21/30 4 Krş. Mülk, 67/2  

Bu ifadenin hakikatte neyi karşıladığını bilemediğimizi itiraf etmeliyiz.,Benzer mesajlar: A‘râf 7:54; Yûnus 10:3; Hûd 11:7; Ra‘d 13:2; Furkân 25:59; Secde 32:4; Kâf 50:38; Hadîd 57:4.  

1 Âyetin bu bölümü: “Gücü sıvı (haldeki âlem) üzerinde iken, gökleri ve yeri altı günde yaratan O (Allah’tır.)” diye de tercüme edilebilir.  

10 Eyyâm (lafzen, “günler”) sözcüğünü “evre/safha” ve ‘arş (taht) sözcüğünü de “kudret tahtı” olarak aktarmamız hakkında. bkz. 7. sure 43. not. “O’nun kudret tahtı suyun üstündeydi” ifadesiyle yapılan atıf, Allah’ın iradesine bağlı olarak hayatın bütünüyle suda başlayıp evrimleştiğini işaret eder gibi gözüküyor ki, bu husus Kur’an tarafından açıkça ortaya konduğu gibi (bkz. 21:30 ve ilgili 39. not) yakın zamanlarda biyoloji alanında yapılan araştırmalarla da doğrulanmıştır. Yine de kesin gözüyle bakılamayacak olan bu yorumun, önceki ayette geçen “yaşayan hiçbir canlı” ifadesiyle de desteklendiği söylenebilir. “Hayatı yarattığı sürece” ifadesiyle yaptığımız parantez içi ilave Reşid Rıza’nın bu ayet hakkındaki uzun yorumunda ileri sürdüğü görüşle bağdaşım içindedir (Menâr XII, 16 vd.).11 Bu ayette olduğu gibi sonraki üç ayetin de başında yer alan le-in (“nitekim, eğer”) ifadesi, atıfta bulunulan durumun tipik karakterini -yani, sık rastlanan bir durum olduğunu- belirtmek içindir. Kanaatimizce, yerine göre, “nitekim, eğer...”, “şöyle ki, eğer” ya da “yine, eğer” ifadeleriyle aktarılması yerinde olacaktır.12 Çoğu zaman “büyü” ya da “sihir” anlamında kullanılan sihr terimi öncelikle “bir şeyi asıl (yahut tabii) durumundan çıkarıp başka bir duruma sokmayı, mahiyetini değiştirmeyi” ifade eder (Tâcu’l-‘Arûs); dolayısıyla, sahte ya da gerçek dışı olan bir şeyi gerçekmiş gibi göstermek anlamına gelir. Bununla birlikte, “ölümden sonra tekrar diriltileceksiniz” şeklindeki Kur’ânî ifade, Râzî’nin de belirttiği gibi, sihr sözcüğüyle doğrudan nitelendirilebilecek “fiilî” bir durumu işaret etmediğine göre, bu ifadenin, bununla dile getirilen olguya inanmayanlar tarafından bile “büyücülük” ya da “sihirbazlık” olarak tanımlandığını ileri sürmek mantık dışı olacaktır. Öte yandan, inanmayanların ölümden sonra kalkış doktrinini, sırf, dünya hayatının tadını çıkarabilecek durumda olanları bundan alıkoymayı (Râzî), yoksul ve talihsiz insanları da bu dünyadaki kötü talihlerine uyuşuk bir biçimde boyun eğdirmeyi amaçlayan “büyüleyici ya da uyuşturucu bir vehim, bir kuruntu” olarak görüp küçümseme tavrı içinde reddettikleri ortadadır. Ayette geçen sihr sözcüğünün bu bağlam içindeki anlamı da budur zaten. (Karş. inanmayanların, Muhammed (s) için, “gözbağcı” anlamında, kullandıkları “sâhir” lakabının geçtiği 10:2.)  

[1693] Parantez içindeki “bile”, cümlenin telmihine dayanır. Zımnen: Kudreti sonsuz Allah bile göğü-yeri aşamalı bir biçimde bir yasaya bağlı olarak yarattı. Siz ey mü’minler! Toplumsal dönüşümün bir çırpıda olmasını, başarının plansız programsız ve nizamsız intizamsız gelmesini mi bekliyorsunuz? [1694] “Biz her canlıyı sudan var ettik” ışığında (21:30). Eski Ahid’de de buna çok benzer simgesel bir ifade bulunmaktadır (Tekvin 1:2). Ebu Müslim, ilâhî kudretin mecazî bir tasviri olarak anlar (Râzî). Fakat bağlam, sonsuz kudretin canlıların elementer kökende birliği üzerinden kendini duyurduğunu îmâ ve ifşa etmektedir. [1695] Bu ibare, “yeryüzünde halife” olan insanın eşref-i mahlukat olma iddiasını destekler gibi görünmektedir. En azından ilâhî şaheser olan insanı kuşatan en küçükten en büyüğe bütün bir çevrenin, insanın varoluşu için var edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Yeryüzü insan için, insan imtihan için yaratılmıştır (Krş: 67:3). [1696] Sihrin mânalarından biri de “hileli söz” ya da “el oyunlarıyla aldatma”, yani Türkçedeki çağrışımlarıyla “numara çekme”dir. Müşrikler ölümden sonra dirilişi sihir olarak nitelerken, hiç kuşkusuz bununla sihrin “kara büyü” anlamını kastetmiyorlardı (Konuyla ilgili notlar için bkz: 74:24; 7:116 ve 2:102).  

Gökler ve yer yaratılırken Allah'ın Arşının su üzerinde olması, belki de kâinâttaki hayâtın büyük ölçüde suya dayalı olduğuna işârettir. Nitekim Tevrât'ın, yaratılış sırasında "Allah'ın Ruhu suların yüzü üzerinde hareket ediyordu" (Tekvîn: 1/2) ifâdesinde de, suyun hayât kaynağı olduğuna işâret sezilmektedir. Gerçekten Allah, kâinâtın tahtı durumunda olan hayât ile kâinâtı yönetmektedir. Bu da suya bağlıdır. Gerçeği Allah bilir.  

(3) “Arşı su üzerinde iken” deyimi (1) zaman, (2) su, (3) Arş kavramları açısından incelendiğinde, bundan farklı yorumlar çıkarılabilmektedir. Eğer âyette kastedilen zaman kâinatın yaratılışından önce ise—ki zaman da kâinatla beraber var olduğu için, öyle bir “zamanı” ezel kavramı içinde düşünmek daha doğru olur—o takdirde “su” sözcüğünün burada bir istiareden ibaret olduğunu ve Arş gibi, onun da gerçek niteliğini bilemeyeceğimizi kabul etmemiz gerekir. Kâinatın ilk yaratılış aşamalarında ise, bizim dünyamızın “su” kavramına oldukça yaklaşmış oluruz. Çünkü, bugün bilim dünyasının ortak kanısı haline gelmiş ve oldukça ciddî kanıtlarla desteklenen teoriler, kâinatın sıfır hacim ve sonsuz yoğunlukta, trilyonlarca derece sıcaklıkta bir kozmik çorbadan yaratılmış olduğu ve daha sonra da adım adım atom parçacıklarının inşa edildiği yönündedir. Buna göre, kâinatın ilk dönemlerinde, madde bütünüyle hidrojen çekirdeklerinden ibaretti ki, halen de kâinattaki maddenin dörtte üçünün hidrojenden ibaret olduğu hesaplanmaktadır. Hidrojen ise suyun hammaddesidir, sözcüğün kökü “su”dan gelmekte ve hidrojen adı da “suyu doğuran” anlamını taşımaktadır. Bu açıdan yaklaşıldığında, kâinatın, uzun çağlar boyunca ağırlıklı olarak hidrojen üzerinde tecellî eden İlâhî irade ile şekillendiğini ve suyun hammaddesi ile göklerin ve yerin yaratılarak bugünkü halini aldığını söyleyebiliriz. Eğer âyetteki ibare “yerin yaratıldığı” zamana işaret ediyorsa, bu defa, bizim bildiğimiz suya iyice yaklaşmış oluruz. Her üç halde de, suyun yaratılış için taşıdığı önem aşikârdır. “Arş” sözcüğüne gelince: Allah’ın kudret ve egemenliğini ifade etmesi itibarıyla bu sözcüğün su ile olan ilişkisi de açıktır; çünkü Allah’ın ilim, irade, kudret ve rahmetinin eserleri, bütün ihtişamıyla, hayat üzerinde kendilerini göstermektedir ve hayat da suya bağlıdır ki, 21:30’da buna işaret edilmiştir. “Arş” ve “altı gün” kavramları ile ilgili olarak 7:54’te de bazı açıklamalar geçmiştir.  

1501 Seen. 1031 to 7:54. 1502 It is scientifically correct to say that all life was evolved out of the waters, and this statement also occurs in the Qur'an, 21:30. Some such meaning, I think, also attaches to the Gen. 1:2. The past tense "was" refers to the time before life developed in solid farms, on land and in air. (R). 1503 The Creation we see around us is not idle sport or play (in Hindi, Lila) or whim on the part of Allah. It is the medium through which our spiritual life is to develop, with such free will as we have. This life is our testing time. 1504 The Unbelievers, who do not believe in a Future life, think all talk of it is like a sorcerer's talk, empty of reality. But in this they show their ignorance, and they are begging the question.