Hicr Sûresi 90. Ayet Meali

bk. et-Tefsîru’l-Kebir, 19/211-212.  

5."Size de azap indirebiliriz."  

1- Daha önce kitaplarının bir kısmına inanıp bir kısmına inanmayarak, onu parça parça edenlere.  

(2)“Taksim ediciler”den murad: Hac ve panayır vakitlerinde sokakları taksîm ederek, insanları İslâm’dan men‘ etmeye çalışan Mekke müşrikleri veya Tevrât ve İncîl’i taksîm ederek işlerine gelmeyen âyetleri kabûl etmeyen yahudi ve hristiyanlardır. (Beyzâvî, c. 1, 535)  

[13] Yahud ve Nasara ki Kitabın bazısına inanmışlar, bazısını inkâr etmişlerdi, yahut hac mevsiminde halkı imandan men etmek üzere Mekke yollarını aralarında paylaşan eşhastır. Veya andlaşanlar demektir, bunlar da Salih Aleyhisselâmın kavmidir.  

(Rivayette yer aldığına göre Kureyş kâfirlerinden bir grup, hac mevsiminde Mekke’nin giriş noktalarını tutarak gelen insanları Peygamber’e iman etmekten engellemeye çalışıyor, parçalar halinde yanlarında bulundurdukları Kur’an ayetlerini sihir, masal, düzmece şeyler olarak göstermeye çalışıyorlardı. Allah bu kimseleri tek tek helak etmiştir.)  

Bu ayette mesaj, Hz. Salih’in kavmiyle ilişkilendirilmelidir. Nitekim Semûd kavmi Hz. Salih’e suikast düzenlemek için aralarında yemin etmişlerdi. Neml 27:49’da geçen [tekâsemû] fiiliyle bu ayette geçen [el-muktesimîne] kelimesi aynı kökten gelmekte ve “yemin etmek” şeklinde birbirine yakın anlamlarda kabul edilmektedir. Burada kastedilen anlam “bölüp parçalayanlar” ise mesaj bir sonraki ayetle ilişkili olmak üzere Kur’an hakkındaki bölünenleri hedef almaktadır.  

66 Hem cümlenin oldukça kapalı (îcâz taşıyan) başlangıcına açıklık getirmek için, hem de ayetin, önceki ayetle ve daha geriye giderek 87. ayetle olan mantıkî bağlantısını belirginleştirmek için Zemahşerî’nin yaptığı açıklama bu yöndedir.67 Göründüğü kadarıyla bu ifade, “ilahî mesajın bir kısmına inanıp bir kısmını inkar eden” Tevrat-İncil bağlılarına gönderme yapmaktadır (karş. 2:85) -yani, Tevrat ve İncil’in yalnız kendi heva ve heveslerine, yaygın toplumsal eğilimlere uyan ilkelerine uyup diğerlerini gözardı eden ve böylece dolaylı biçimde onların geçerliliğini inkar etmiş duruma düşen kimseler.  

[2074] Parantez içi açıklamamız, bu âyetin 87. âyete zımnî bir atıfla bağlantılı olduğu görüşüne dayanmaktadır (Zemahşerî). “Paramparça edenlerden” kasıt kitap ehlidir (6:159 ve 2:85).  

Muktesimîn: bölüşenler, bölenler veya yemin edenler mânalarına gelir. İlk mânaya göre: Kur’ân’ı kısım kısım ayırarak bir kısmını kabul, öbür kısmını reddedenler mânasına gelir. Bunlar, birinci derecede, kendileri de kısım kısım bölünmüş olan Yahudi ve Hıristiyanlardır. Ayrıca, inkârlarını var güçleriyle yemin ederek pekiştirenler de kasdedilmiş olabilir.  

2013 The Commentators differ as to the precise significance of verses 90 and 91. Are the persons referred to in the two verses the same, or different? And who were they? I adopt the view, for which there is good authority, that the two classes of persons were different but similar. Verse 90,1 think, refers to the Jews and Christians, who took out of Scripture what suited them, and ignored or rejected the rest: 2:85 and 101. For verse 91 see next note.