Hicr Sûresi 39. Ayet Meali

[256] İhlâs kavramı hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, X, 349-352.  

1- Aleyhime hüküm vermenden dolayı. 2- Günaha ve kötülüğe yönlendireceğim.  

(*) Not: Meallerde geçen ‘’beni azdırmana veya beni saptırdığın için…’’şeklindeki çeviriler tamamen yanlıştır, zira İblis dâhil yüce Allah hiçbir kulunu saptırmaz ve azdırmaz. Bunun anlamı için aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir. Ayrıca İblîs’in, emri yerine getirmediği gibi, yeniden dirilme gününe kadar yaşaması için dilekte bulunarak bu süre içinde insanları yoldan çıkarmaya ahdetmesinin, insanın sahip olduğu ayrıcalığı hazmedememesinden ve onu kıskanmasından, özellikle rahmetten kovulmasına Âdem’in yaratılışının sebep olduğu şeklindeki vehminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Hâlbuki aslında böyle bir cezaya çarptırılmasının asıl sebebi, kendi kibri ve isyanı idi… {قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغْوَيْتَنِي}؛ أي خَيَّبْتَنِي من جنَّتك ورحمتك،( التفسير الكبير - للطبراني) (قال رب بما أغويتني ) أي: "بحالي هذه وبعدي من الخير والله لأفعلن ولأغوين (تفسير ابن عطية)"، . وقيل : خيبتني من رحمتك ( لأزينن لهم في الأرض ) حب الدنيا ومعاصيك (تفسير البغوي» » تفسير الماوردي) المراد بما خيبتني من رحمتك لأخيبنهم بالدعاء إلى معصيتك (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير) الثاني: بما خيبتني من رحمتك.( النكت والعيون)  

[1] Rahmetinden tardın hakkı için.  

11 Şeytanın böyle bir görev yüklenmesi aslında ilahi planın belli bir fonksiyonunu yerine getiriyor. İyi ile kötü arasında kalan insana şeytanın kötülükleri iyi göstermesi, aslında insanın aklını iyi kullanması yolunu, iradesini geliştirme fırsatını veriyor. Her şeyden önemlisi kişinin düşünmesi, araştırması, muhakeme ve tedebbür etmesine kısaca hür iradesiyle tercih hakkını kullanmasına fırsat sağlıyor.  

“İblis’in sorumluluğu Yüce Allah’a atma çabası” doğru olamaz. Çünkü yüz çeviren, kibir gösteren ve kâfir olan İblis’in kendisidir. Bu hadsiz cümlesinden dolayı ilk kadercinin İblis olduğunu söyleyebiliriz. İlgili ayetler için bkz. Bakara 2:34; A‘râf 7:11; Hicr 15:31; Sâd 38:74.,Benzer mesajlar: Sâd 38:77-83.  

1 Yani sen çamurdan yarattığın Âdem’i hafife alıp secde etmediğimden dolayı benim azgın olduğuma hükmettin veya benim Âdem’e secde etmem mümkün değilken bunu Sen, benden isteyerek azmama sebep oldun.  

29 Bkz. 7. sure, 11. not.  

İblis şunu demek istiyor: “Ya Rabbî, benden aşağıda olan birine boyun eğmemi istedin. Benim bu emre uymayacağım sence mâlumdu. İşte böylece azmama sebep oldun ve bu da bu insanlar sebebiyle başıma geldi. İşte ben de onları azdıracağım.”  

[*] Bu ayetten anlaşılacağı üzere İblis, kendi suçunu Allah'a atmaktadır. Günümüz kadercilik anlayışının temelinde de aynı mantık gözlemlenebilir. Kaderciler, her şeyin ezelden belirlenmiş olduğu kanaatiyle kendi hatalarını Allah'a mal etme eğilimi gösterirler.  

1974 Aghwaytani : 'thrown me out of the way, put me in the wrong': Cf. 7:16. Satan as the Power of Evil cannot be straight or truthful even before Allah. By his arrogance and rebellion he fell; he attributes this to Allah. Between Allah's righteous judgement and Satan's snares and temptations there cannot be the remotest comparison. Yet he presumes to put them on an equal footing. He is taking advantage of the respite. 1975 Iblis (the Rebellious) is powerless against Allah. He turns therefore against man and becomes Satan (the Enemy).