Hacc Sûresi 47. Ayet Meali

[Not: Sizlerin bazı haksızlıklara bir müddet sabretmenize karşılık Cenab-ı Hakk çok daha uzun bir zaman fırsat verebilir anlamındadır.]  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 32/5.  

Bkz. 32/5 ve dipnotu, 70/4Zaman, izafi bir havramdır. Kur’an’daki “Zaman” ve “mekân” kavramlarının, Allah ile ilişkili olarak kullanılması tamamıyla mecazidir. İnsanın zamandan ve süreden anladığı şeyin Allah’a göre bir anlamı yoktur. Çünkü Allah için başı ve sonu belirlenmiş bir zaman söz konusu değildir. O’nun için sonsuzluk vardır. Yani, bir gün de bin gün de bir yıl da bin yıl da O’na göre aynı şeydir. Mearic sûresi 60/4 ayetindeki “50 bin yıllık” Kur’anî ifade nasıl arşın büyüklüğünü ve azametini anlatmak için kullanılmış mecazi bir deyiş ise, bu ayetteki “bin yıl” ifadesi de zaman kavramının Allah için bir şey ifade etmediğini göstermek için kullanılmış metaforik bir anlatımdır.Buradan anlıyoruz ki; bize uzun gibi gelen zamanların Allah katında hiçbir karşılığı yoktur ve bizim sayıp durduğumuz, değişik adlarla andığımız bütün zamanlar Allah’a göre göz açıp kapamak gibi bir andır. “Göklerde ve yerde bulunanlar, (her şeyi sadece) O'ndan isterler. O, (bütün bunları hayata geçirmek için) her an yeni bir ilâhî tasarruftadır (yeni bir şey yaratmaktadır).” (Rahman 55/29) âyeti de bunu doğrulamaktadır.  

 Şu halde zaman izafîdir. Özellikle insanlar, zamanın çabuk geçmesini istediklerinde, bir türlü geçmek bilmeyişi bunu gösterir. Kaldı ki, bizim hesaplarımıza göre bin yıl olan zaman parçası, Allah katında bir gün kadar kısadır. Esasen âyetteki «bir gün» de azlıktan kinâyedir. Çünkü Allah için, başı ve sonu belirlenmiş bir zaman parçası değil, sonsuzluk söz konusudur.  

Zaman görelidir. Bak 32:5; 70:4.  

(1)“Ma‘lûmdur ki, Küre-i Arz’ın (yeryüzünün) mihveri üstünde (kendi ekseni etrâfında) hareketiyle gece ve gündüzler ve medâr-ı senevîsi (yörüngesi) üstündeki hareketiyle seneler hâsıl oluyor. Güneşle berâber her bir seyyârenin (gezegenin) belki de sevâbitin (sâbit yıldızların) ve Şemsü’ş-Şümûs’un (en büyük yıldızın) dahi herbirinin mihveri üstünde eyyâm-ı mahsûsalarını (husûsî günlerini) gösteren bir hareketi ve medârı üzerinde deverânı (dönmesi) dahi bir nevi‘ (bir çeşid) seneleri gösteriyor. Ve Hâlık-ı Arz ve Semâvât’ın (göklerin ve yerin yaratıcısının) hitâbât-ı ezeliyesinde (ezelî hitablarında) o eyyâm ve seneleri dahi irâe ettiğine (gösterdiğine) bir delil şudur ki: Furkān-ı Hakîm’de (Secde, 5. ve Meâric, 4.)âyetleri isbât ediyorlar. Evet kış günlerinde şimal (kuzey) taraflarında gurub ve tulû‘ mâbeyninde(güneşin doğması ile batması arasında) dört saatlik günden ve bu iklimde kışta sekiz-dokuz saatlikten ibâret olan eyyamlardan tut, tâ güneşin mihveri üstünde bir aya yakın mahsus gününden tut, hattâ Kozmoğrafya’nın rivâyetine göre رَبُّ الشِّعْرٰي ta‘bîriyle Kur’ân’da nâmı i‘lân edilen ve şemsimizden(güneşimizden) büyük ‘Şi‘râ’ nâmında diğer bir şemsin belki bin seneden ibâret olan gününden tut, tâ Şemsü’ş-Şümûs’un mihveri üstündeki elli bin seneden ibâret bir tek yevmine (gününe) kadar eyyâm-ı Rabbâniye (Rabbimize âid günler) var.” (Mektûbât, Fihriste-i Mektûbât, 179)  

(*) İlgili ayetlerde bize verilen asıl bilgi şu olabilir. Secde 5. ayetinde yukarıdan aşağıya doğru oluşumun sonlandığı yer astral düzeydir. Burada hem yukarıdan yere oluşum var, hem de düzenlenen işin yukarıya çıkışı vardır. Hac -47.ayette ise yukarıdan aşağıya doğru azabın gelmesiyle ilgili 1 güne 1000 yıl gibi bir zaman farkı verilmiştir. İşte Hac -47 ve Secde 5. ayetlerde astral düzey ile dünya arasında 1 güne 1000 yıl gibi zaman farkı vardır. Mearic - 4 ayetindeyse çıkışı anlattığı ve yukarı doğru çıkanların başka şeyler (melek ve ruh) olduğu için en üst düzey ile dünya arasındaki farkı 50. 000 sene verir. Ayrıca orada (Mearic-4) (مما تعدون )‘’mimma teuddun’’sizin saydıklarınızda’’ifadesi geçmediğinden melek ve ruhun hızı bâz alınmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle orada bir gün geçtiğinde görünen evrende melek ve ruh hızıyla 50 bin yıl geçer. İşte bu vb. ayetlerde zamanın izafı (göreceli) olduğuna dair bir işaret olduğunu görmekteyiz. ( (الله اعلم İzafiyet teorisi, Albert Einstein tarafından 1905’te Annalen der Physik dergisinde,"Hareketli cisimlerin elektrodinamiği üzerine" adlı 2. makalesinde açıklanan ve ardından 5.makalesi "Bir cismin atıllığı enerji içeriği ile bağlantılı olabilir mi?" başlıklı makaleyle pekiştirilen fizik kuramıdır. Kurama göre, bütün varlıklar ve varlığın fizikî olayları izafidir. Zaman, mekân, hareket, birbirlerinden bağımsız değildirler. Aksine bunların hepsi birbirine bağlı izafî olaylardır...(Vikipedi, özgür ansiklopedi) (Einstein’ın en meşhur keşfi “İzafiyet Teorisi”dir. Fizikle ciddi bir şekilde ilgilenmeyen birçok kişi hâlâ bu teorinin ne demek istediğini anlayabilmiş değildir. Oysa Kur’an ancak bu teoriyle 20. Yüzyılda anlaşılabilen hususlara 1400 yıl önce işaret etmektedir... İzafiyet Teorisi’ne göre ışık hızına yakın bir hızla hareket eden bir araca binen kimse için zaman daha yavaş akmaktadır. Bu bulgu “Özel İzafiyet Teorisi”nin en ilginç sonucudur. Evren’de hız arttıkça zaman daha yavaş geçmektedir.  

22 Krş. Secde, 32/5; Meâric, 70/4  

Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:9, 194; Ra‘d 13:31; İbrâhîm 14:47; Rûm 30:6; Zümer 39:20.,Benzer mesaj: Secde 32:5.  

1 Bu âyet, “Eğer doğru söylüyorsan bizi tehdit ettiğin azabı bize getir!" (A’raf: 70) diyen Nadr b. Haris ve "Ey Allah, eğer bu (Kur’an) Senin katından gelmiş bir hak kitap ise, hiç durma üstümüze gökten taşlar yağdır” (Enfâl: 32) diyen Ebû Cehil hakkında nâzil olmuştur. 2 Allah’ın katındaki zaman kavramı dünyadaki zaman kavramından farklıdır.  

62 Bu konuda bir açıklama için bkz. 6:57, 8:32, 13:6 ve ilgili notlar.63 Yani, insanın “zaman” ya da “süre”den anladığı şeyin Allah’a göre bir anlamı yoktur; çünkü O, zamandan münezzehtir, zamanın ötesindedir; başlangıcı ve sonu yoktur O’nun; öyle ki, “O’nun için, ha bir gün, ha bin yıl, aynı şeydir” (Râzî). Karş. bir “gün”ün “elli bin yıla” denk olduğunun ifade edildiği 70:4; ayrıca, “Allah diyor ki, Ben Mutlak Zamanım (dehr)” anlamındaki güvenilir Hadis.  

[2854] Bkz: “…onun çabuk gelmesini istemenize gerek yok ki!” (16:1, not 2). [2855] Ke teşbih edatı çeviriye ”tut ki” şeklinde yansımıştır. Bin rakamı, Arap dilinde sayı sıfatlarının zirvesini ifade eder. Artık ondan sonrası binin katlarıyla ifade edilir. Milyon için “bin kere bin” denilmesi gibi. Burada hem zamanın görece niteliğine, dolayısıyla aldatıcılığına işaret edilmiş, hem de bin rakamının kinâî anlamına imâda bulunulmuştur. Bütün bir oluşun O’na yükselişi 32:5’te “bizim hesabımızla bin yıl” süren bir gün, 70:4’te bir günün âhiretteki karşılığı “elli bin yıl”, 97:3’te “bin aydan hayırlı bir gece” olarak geçtiği hatırlanacak olursa, bu tür rakamların aritmetik kesinlikten daha fazla, hesaba gelmeyecek kadar çokluk ifade ettiği anlaşılır. Bin rakamının mesela “bin yıl yaşamayı istemek” (2:96) gibi Kur’an’da kinâye olarak kullanıldığı da unutulmamalıdır (Krş: 8:65-66). Bu kullanımın çağrışımları arasında “zaman insan içindir, Allah için değil” gerçeği de bulunmaktadır. Özetle âyet zamanın görece niteliğine atıftır.  

Azabı çarçabuk isterler. Ama Allah dilediği vakit gönderir, isterse geciksin. Zira Allah sabûrdur, halîmdir: Cezalandırmada acele etmez. Nitekim bu tehdidini ilk defa ancak Bedir’de gerçekleştirmiştir. Âyet ayrıca zamanın izafî olduğunu bildirmektedir.  

Size çok uzun gelen birkaç yıl, O'nun için çok kısadır. Sizin hesabınızca bin yıl, Rabbinin katında bir gün kadardır. Size zaman uzun gelir, sabırsızlanırsınız, acele edersiniz. Ömrünüz kısa olduğundan sabrınız da azdır. Zaman size göredir. Allah'ın zâtına nisbetle zaman, "bir ân"dan ibârettir. Milyarlarca yıl, Allah'a göre bir ân sayılır. "O, her gün (ân) bir şândadır" (Rahmân: 29) âyeti buna işâret etmektedir. İşte o tek ân içine milyarlarca yıl sığar.  

[*] Demek ki gökler ve yer, Allah açısından altı günde (Araf 7/54) bizim açımızdan altı bin yılda yaratılmıştır. Bu ve benzeri ayetler, Allah'ın zamandan münezzeh olduğu iddialarının yanlışlığını gösterir. .  

(14) Benzer ifadeler 32:5 ve 70:4’te de gelecektir. Bunlar, zamanın kesin ve değişmez bir varlık olmadığı, yerde ve gökte, farklı mekânlarda ve farklı hızlarda değişik şekilde işlediği yahut algılandığı konusunda açık bir ipucu vermektedir. Âyette “Rabbinin günü” gibi bir ifade yerine “Rabbinin katında bir gün” deyiminin kullanılmış olması da, zamanın yaratıcısı olan Allah’ın böyle sınırlardan münezzeh olduğunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Ayrıca, 10:45, 23:112-113, 70:6-7, 79:46 gibi daha birçok âyette de, farklı kişilerin farklı ortamlarda zamanı değişik şekillerde algıladıklarına dair ifadeler bulunmaktadır.  

2826 If Allah gives respite, those to whom it is given have a real chance of repentance and amendment. He will not curtail His promise of respite. But on the other hand He has promised to call everyone to account for his deeds, and this involves justice and punishment for sin. This promise will also come true. It is foolish to try to hasten it. Time with Him is nothing. We keep count of time for our relative calculations. His existence is absolute, and not conditioned by Time or Place. What we call a thousand years may be nothing more than a day or a minute to Him (Cf. 26:204 and 37:176).