Hacc Sûresi 26. Ayet Meali

[342] Kâbe’nin yeniden inşası hakkında kısa bir bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIII, 68-69.  

Ayette geçen “mabedimi temiz tutacaksın!” ifadesinin ilk bakışta Kâbe’yi maddi kirlerden temizlemek için verilmiş bir buyruk olduğu düşünülse de aslında bu emir cümlesinin mânevi temizliği hedeflediği anlaşılmaktadır. “Bana hiçbir şeyi ortak koşmadığın gibi” söylemiyle aynı karede yer alması; Hz. İbrahim’e verilen direktifin “Kâbe’yi putlardan temizlemesi ve oranın bir tapınma nesnesi haline dönüşmemesi” için verildiği anlaşılmalıdır. Yani “sen nasıl şirkten uzak durarak temiz kaldıysan, Kâbe’yi de öylece temiz tutacaksın.” demektir. “Tahhara” sözcüğü her zaman maddi kirlerden temizlenmeyi ifade etmez. Tevbe suresi 9/108. ayetinde olduğu gibi şirkten ve günahlardan arınmayı da ifade eder.  

1- Kâbe'nin. 2- Salat için ayakta durarak, 3- Eğilerek. 4- Yere kapanarak kulluklarını yalnızca bana has kılanlar için. 5- Evimi her türlü şirkten, çıkarcılıktan, kötülükten ve yanlış şeylerden arındır. “Tahhir” sözcüğüne “temizle, temiz tut” anlamının verilmesi doğru değildir. Tahir; fiziki değil, değersel /manevi bir temizliği ifade eder. Tıpkı bir kimseye, “Temiz insan dendiğinde; bedensel bir temizlikten değil, ahlaksal bir temizlikten söz etmiş olmak gibi.” Bir kimseye; temiz insan dendiğinde, dürüst insan, güvenilir insan vs. denmek istenmektedir. Evin/Beytin temiz tutulması da bu anlamdadır. Silinip süpürülmesi anlamında değildir.  

[2] Veya ibadet için merci kılmıştık.  

14 Krş. Bakara, 2/196; Âl-i İmrân, 3/97; İbrâhim, 14/37  

Benzer mesaj: Bakara 2:125.  

1 Bu ifadeden, Kabenin daha önce Hz. Âdem döneminde yapıldığı ve tekrar yapılması için Hz. İbrahime yerinin bildirildiği rahatlıkla anlaşılmaktadır.2 Kâbe’nin yapımında, Bana ihlâstan başka bir gaye besleme, sadece Benim rızam ve Bana ibâdet maksadıyla yap ve araya herhangi bir şey sokma. 3 Yani Kâbe’yi putlardan, gerek hissî ve gerek manevî pisliklerden temizle veya çok temiz tut. Kâbe’yi dolaşanlar, tavaf edenler ve namaz kılanlar tertemiz bir şekilde ibâdet etsinler.  

34 Yani, Kâbe’nin; bkz. 2:125 hk. 102. not.35 Hz. İbrahim’in Allah’a herhangi bir varlığı ortak koşmaktan bütünüyle uzak olduğu yolundaki sık tekrarlanan Kur’ânî ifade gözönünde bulundurulursa, bize öyle geliyor ki, yukarıdaki buyruk daha özel bir anlam taşımakta, yani “Mâbed’in kendisinin bir tapınma nesnesi olmasına izin verme; sadece, bu Mâbed’in Tek Tanrı’ya adanmış ilk mâbed olması nedeniyle özel bir anlam ve önem taşıdığını insanlara açıkla” anlamına gelmektedir (karş. 3:96). Ayet, ayrıca, önceki ayetin başında bahsi geçen “hakkı inkara şartlanmış olanlar”a ilişkin bir atıf da taşımaktadır.36 Bkz. 2. sure, 104. not.  

[2825] Âyetin sonundaki “Mabedimi temiz tutacaksın” emrinden ve daha başka âyetlerden (3:96; 14:37), Hz. İbrahim’e gösterilen mekânın, geçmişte de aynı maksatla kullanıldığı zımnen anlaşılmaktadır. Buradaki “temiz tut” emriyle, elbette tevhid ilkesinden sapma anlamına gelen tüm sapma ve bâtıl inanç kalıntılarından insanlığın bu ilk mabedini arındırma kastedilmektedir.  

Hac veya umre niyetiyle mîkatlarla belirlenen Hareme yani kutsal bölgeye ihramsız girilmesi haramdır. Fakat Kâbeyi ziyaret gayesiyle gelmeyenler hakkında farklı görüşler vardır. Ebû Hanife’ye göre mîkat sınırları içinde oturanlar Mekke’yi ihramsız ziyaret edebilir. Fakat dışardan gelenler ihramsız giremezler.Kurban kesilecek günler, eyyam-ı nahr denilen Zilhicce ayının 10, 11 ve 12. (kurban bayramının 1, 2 ve 3.) günleridir. Haccın başlıca faydaları şunlardır: Hacıların kendi şehirlerini temsilen, dünyanın diğer yörelerinden gelen temsilcileri ile birlikte Rabbülalemin’e yaptıkları küllî ibadet, orada yaşadıkları küçük bir mahşer uygulaması, dünyadaki servet, nüfuz, asalet vb. bütün ayrıcalıkların silinip bütün insanların Allah huzurundaki eşitliklerinin tescili ve dünya çapında çarpıcı bir şekilde gösterilmesi, hacının kalbinde ve şuurunda meydana gelen güzel duygular, ahlâkının daha da güzelleşmesi yönünde aldığı etkiler, dünyanın en ücra yerlerinden gelmiş müminlerle yaptıkları temas ve görüşmeler olup neticede de Allah’ın rızasına ve cennetine nail olmalarıdır. Hac sırasında kesilen kurbanın etinden yemek mendup, muhtaçlara vermek ise vaciptir. Ebû Hanife’ye göre ise hem yemek hem vermek caiz, fakat vacip değildir. Emir sîgası her zaman vücup ifade etmez. “Fakiri doyurun” emri, zenginlere verilmeyeceği mânasına gelmez. Zira ashab kurban etini zengin, fakir komşu ve akrabalarına da verirlerdi. Cahiliyede kişinin kendi kurbanından yemesi yasaktı. Onun için kurban kesenin biraz yemesi menduptur.  

2797 The site of Makkah was granted to Abraham (and his son Isma'i 1) for a place of worship that was to be pure {without idols, the worship being paid to Allah, the One True God) and universal, without being reserved (like Solomon's Temple of later times) to any one People or Race. (R). 2798 Cf. 2:125. Note that here the word qa'imin (who stand up for prayer) occurs in place of 'akifin (who use it as a retreat). In practice the meaning is the same. Those who go for a retreat to the Ka'bah stay there for the time being.