Hacc Sûresi 19. Ayet Meali

Bu iki bölükten maksat, Bedir'de, ilk karşılaşanlardır, yani Abdülmuttalip oğlu Hamza, Ebu-Tâlip oğlu Ali, Hars oğlu Ubeyde'yle düşmanları olan ve onlar tarafından öldürülen müşriklerden Rabia oğlu Utbe, Utbe oğlu Velid ve Rabia oğlu Şiybe'dir (Mecma, 2, 166).  

19.Buhari ve Müslim`in Ebu Zer (r.a.)`den rivayet ettiklerine göre bu ayeti kerime Hamza (r.a.), Ubeyde (r.a.) ve Ali bin Ebi Talib (r.a.) ile (Bedir`de onlarla çarpışmaya girmiş olan) Utbe, Şeybe ve Velid bin Utbe hakkında indirilmiştir.Bedir`de Hz. Ali (r.a.) Velid bin Atebe ile, Hz. Hamza (r.a.) Şeybe ile Ubeyde (r.a.) de Utbe ile ikili çarpışmaya girmiş ve adları geçen sahabilerin hepsi de müşriklerden olan hasımlarını kısa sürede öldürmüşlerdir.Hakim`in Hz. Ali (r.a.)`den rivayet ettiğine göre o: "Bu ayeti kerime bizim hakkımızda bizim Bedir`deki ikili çarpışmamız (mübarezemiz) hakkında indirildi" demiştir.İbnu Cerir`in Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiğine göre de, bu ayeti kerime ehli kitap ile Müslümanlar arasındaki tartışma hakkında inmiştir. Ehli kitap: "Biz Allah`a sizden daha yakınız. Çünkü bizim kitabımız daha eskidir ve peygamberimiz sizin peygamberiminizden önce gelmiştir" dediler. Müslümanlar da: "Biz Allah`a yakın olmaya daha lâyığız. Çünkü biz Muhammed`e de sizin peygamberinize de ve Allah`ın indirdiği bütün kitaplara da iman ettik" dediler. İbnu Ebi Hatim de Katade`den bunun benzeri bir rivayet nakletmiştir.  

19-22 Cehenneme gitmek için diretenlerin, "Cehennemin bu kadar kötü olduğunu bilseydik farklı davranırdık," diye bahane ileri sürememeleri için cehennemin dehşeti en çarpıcı sembolik ifadelerle anlatılır. Kuran'ın, cennet ve cehennemden genellikle bir arada söz edişi dikkat çekicidir. İnananlar cennet tasvirlerinden hoşlanırken bahaneleri ellerinden alınan inkarcılar, cehennem tasvirlerini şiddetli bulup eleştirirler. İşin ilginç yanı, eleştirdikleri o yere gitmek için alabildiğine gayret ederler.  

1- İnananlar ve Küfredenler.  

(4)Cehennem ehlinin elbiselerinin keyfiyeti hakkında bakınız; (sahîfe 260, hâşiye 2)  

[3] Bir tarafta mü'min, diğer tarafta kâfir.[4] Din-i İlâhi, zat ve sıfat-ı Bari hakkında.[5] Bağırsakları, ciğerleri, iç yağları.[6] Yani içleri, dışları erir.  

12 Mü’minler ve kâfirler  

1 İbnu Abbas’tan rivâyete göre: bu âyetten itibaren üç veya dört âyet, Medîne’de nâzil olmuştur. Bu âyet; Ebû Zer (r.a)’den rivâyet olunduğuna göre Bedir günü Hz. Hamza, Hz. Ali, Hz. Ubeyde b. Haris’in (r.a) Kureyş’ten Utbe, Şeybe b. Rebi’a ve Velîd b. Utbe ile savaş öncesi vuruşmaları üzerine nâzil olmuştur. Buna göre bu âyet: “İşte (bunlar), Rableri hakkında birbirleriyle mücadele eden iki düşmandır...” şeklinde tercüme edilebilir.  

24 Lafzen, “bu iki düşman” yahut “bu iki hasım”; yani Allah’ın birliğine, eşsiz-ortaksız olduğuna inananlarla, O’ndan başkalarına tanrısal nitelikler yakıştıranlar yahut bütünüyle O’nun varlığını inkar edenler.25 Yani, bilmeyerek hataya düşenlerin dışındakiler.26 Hamîm teriminin bu anlamı için bkz. 6:70’in son cümlesi hk. 62. not, ayrıca 14:50 hk. 65. not ve 73:12-13 hk. 7. not; bu son notta, öte dünyada günahkarların uğrayacakları azaba ilişkin benzer tarzdaki temsîlî tasvir hk. Râzî’nin yorumundan söz edilmektedir.  

[2816] Başlarından aşağı boca edilen şeyin ne olduğu açıkça yer almasa da, 22. âyetten bu şeyin onları derin bir umutsuzluk ve pişmanlığa sevk eden “gam ve keder” olduğunu anlıyoruz.  

[2] Ba'zı Yehûd ile Mü'minlerden ba'zıları muhâsame ve mubâhase idüb Yehûd didiler ki: "Kitâbımız sizden evvel ve peygamberimiz sizin rasûlünüzden mukaddemdir onun içün biz Allâh'a daha yakınız" ve Mü'minler de: "Biz daha yakınız çünki hem kendi peygamberimize hem de sizin peygamberinize îmân ideriz, kitâbımız da kitâblarınızı tasdîk ider. Halbuki siz Muhammed 'aleyhisselâmın ve Kur'ân'ın hak oldığını bilerek ona küfür idersiniz" didiler. Bu âyet-i kerîme bunun üzerine nâzil oldı.  

2792 Two antagonists: i.e., parties of antagonists, viz., Men of Faith, who confess their Lord and seek to carry out His Will, and Men who deny their Lord and defy His Will.