Fussilet Sûresi 12. Ayet Meali

[Not: Cenab-ı Hakk bir şeyi sadece "OL!" emriyle ve bir anda yaratabildiği halde, bu süreç ve evrelerle biz kullarına dikkatli, tedbirli ve tedricen iş görmeyi öğretmektedir.]  

Bkz. 2/29, 17/44, 23/17, 65/12, 71/15-16  

 Her göğe görevinin vahyedilmesi, meleklerin, yıldızların ve diğer gök cisimlerinin, yaratılmak suretiyle her birine işlerinin bildirilmesidir.  

1- Yasalarını koydu.  

(1)Yedi kat semâ için, bakınız; (Lem‘alar, 12. Lem‘a, 67; İşârâtü’l-İ‘câz, 239)  

(*) Peki, neden burada ( مصابيح )‘’mesâbih’ten’’maksat,‘’ışık yansıtan gezegenlerdir? Cevap; Çünkü aynı konuyle ilgili Saffât suresi altıncı ayette ( مصابيح ) yerine ( الكواكب)‘’gezegenler’’ifadesi kullanılmıştır. Demek ki ‘‘mesâbih’’ten maksat çıplak bir gözle semaya baktığımızda güneşten ışık yansıtmaları sebebiyle gezegenlerin de tıpkı yıldızlar gibi parlak görüldüğünden dolayıdır. Bu nedenle buradaki ‘’mesâbih’ten maksat,’’kevakib, yani gezegenlerdir. Zaten Lugat olarak Arapçada yıldızlara ( نجوم) ‘’nücum’’ gezegenlere de كواكب))’’kevakib’’denir. Ayrıca Enbiya- 30. ayette de belirtildiği gibi evrenin ilk temel taşı tek ve bitişik bir madde (رتق)‘’ratk’’ kozmik yumurta’’iken ( فتق - فلق )’’fatk ve felak ’’gibi büyük patlama ve bölme (Big Bang) sonucunda uzay boşluğuna yoğun bir enerji/gaz ve toz bulutu yayılıyor ve bu gaz bulutu çok uzun zamanlar da fırıldak gibi uzay boşluğunda süratle dönmeye ve birbirinden ayrılmaya başlıyor. Sonradan birbirlerinden kopup ayrılan bu gaz kütlelerinden bütün gök cisimleri, yıldızlar, güneş sistemi vs. meydana geliyor. Bundan sonra da yedi manyetik sema/kuşak oluşuyor. İşte ilk maddenin (kozmik yumurtanın) patlamsından sonra dünyamız dâhil bütün gök cisimleri/ evren altı uzun evrede meydana gelmiştir. (الله اعلم ) Ayrıca ayetteki ” (hıfzan) hem oradaki gök cisimlerinin kendi yörüngelerinden çıkmasının önlenmesi anlamında hem de yeryüzünün zehirli güneş ışınlarından, meteor serpintilerinden ve çekim dengesini saptırıcı unsurlardan korunması anlamına da gelebilir. Ayrıca yedi manyetik sema ile ilgili detaylı açıklama için Bakara- 2/29. ayetin açıklamasına bakılabilir.  

[1] Ona müteallik olan hususatı.  

7 Yedi rakamı Araplarda kesretten/çokluktan kinayedir. “Yedi kat gök ve yer” ifadesi, deyim olarak evrenin tamamıdır.  

Göklerin “yedi kat” oluşuyla ilgili bkz. Bakara 2:29; İsrâ 17:44; Mü’minûn 23:86; Fussilet 41:12; Talâk 65:12; Mülk 67:3; Nûh 71:15. Bununla birlikte “yedi yol” (Mü’minûn 23:17) ve “yedi güçlü yapı” (Nebe’ 78:12) ifadeleri de geçmektedir.,Burada geçen [evhâ/vahy] fiili Yüce Allah için kullanıldığı ve muhatap da peygamber olmadığı için bu vahye “ilahi vahiy” denmektedir ve anlamı da “ilham etmek” demektir Benzer mesajlar: Hicr 15:16-17; Sâffât 37:6; Mülk 67:5; Cinn 72:8-9.  

1 Hâsılı onları iki günde sağlam yedi Semaya tamamladı. Bu iki günün birisi, Yeryüzününde yaratılışından evvelki ilk maddenin yaratılışı, birisi de yıldızların oluşum günleridir. A’raf: 54. ayette, “Muhakkak ki sizin Rabbiniz; gökleri ve yeri altı zaman diliminde yaratan” şeklinde beyan olunduğu üzere altı günden ikisini teşkil eder. Yahut birisi Arzın yaratılışından öncesi, birisi de Arzın yaratılışından sonrası da olabilir. Bir de buradaki (فِى يَوْمَيْنِ) ifâdesi zarf-ı müstekar olarak kabul edilirse bu iki günün; biri Dünya biri de Ahiret olması muhtemeldir. O zaman âyetin tercümesi, “Böylelikle onları (dünya ve âhiret olmak üzere) iki günlü ve yedi gök olarak yarattı ve her göğe görevlerini ayrı ayrı vahyetti” şeklinde de olabilir. (Elmalılı)2 Bu, “yedi” rakamı çokluktan kinâye olup, “birçok” anlamına da gelebilir.3 Buradaki vahiy; Allah’ın onlara görevlerini, yani sünnetullahı mükemmel bir şekilde öğretmesi, demektir. Tıpkı bal arısına öğrettiği gibi… Bk. (Nahl: 8) 4 Yani bu ve Mülk: 5. ayetlerden, dünya semasının diğer göklerden farklı olduğunu ve bu semadaki yıldızların esas görevinin Dünya semasını süslemek olduğunu anlamak mümkündür. Bu, Dünyaya ait olan gökyüzü, Allah’ın koruması altındadır ve hiçbir güç, Allah’ın bilgisi olmadan oraların güvenliğini bozamaz. Zira bunlar, üstün ve güçlü olan, her şeyi bilen Allah’ın koyduğu kanunlardır. Bk. (Hicr: 16, Kaf: 6)  

14 Yani, çok sayıda kozmik sistem (karş. 2:29, not 20).15 Karş. 15:16-18 ve ilgili notlar 16 ve 17 ile 37:6 vd.  

[4244] “Yedi gök”, bilinen ve bilinmeyen birbirinden farklı tüm kozmik sistemleri kapsayan bir ifade. Yedi rakamı çeşitlilik ve çok katmanlılıktan kinayedir (Krş: 15:44, not 34). “Yedi kat gökler ve yer” ibaresi “bütün kâinat” mânasına gelir. [4245] Burada olduğu gibi mutlak mânada öznesi Allah nesnesi eşya olan (burada gökler) emr terimi, Allah’ın eşyaya yüklediği kanuna delâlet eder. Bu vurgusuyla emr eşyadaki nedensellik yasasına (causality) tekabül eder. Allah’ın eşyaya emr’ini vahyetmesi, ona yaratılış amacı olan mâ hulikâ leh’ini yüklemesidir. Arıya vahyetmesi de bu cümledendir (16:68). Bu nedensellik elbet Allah’ı koyduğu yasanın -hâşâ- mahkûmu eden bir nedensellik değildi. Zira O koyduğu yasanın hâkimi olarak her an eşyaya müdahil ve her an yaratmadaydı. Dolayısıyla ilâhî emri yüklenen eşya O’ndan bağımsız mutlak bir varlığa değil, O’nun iznine ve emrine tâbi mümkün bir varlığa sahiptir. [4246] Gökyüzünün çıplak gözle görüntüsünün tasviri. [4247] Kur’an kozmolojisini üç başlıkta tasnif etmek mümkündür: 1) Kur’an’ın “Dünya seması” veya “en yakın gök” (67:5) adını verdiği kuşların da boşluğunda uçtuğu gök (16:79). Bu atmosfer içi göktür. Belirlilik takısıyla es-semâ’ biçiminde geldiği yerlerde de çoğunlukla “çıplak gözle görülen” göğe delâlet eder. 2) Seb’a semâvât (yedi kat gökler) formuyla ifade edilen gök. Bu, bağlamına göre ya güneş sistemini, ya da birini kendi âlemimizin/uzayımızın oluşturduğu sonsuz âlemleri/uzayları ifade eder. 3) Semâun formunda belirsiz olarak geldiği yerler. Bu “uzay” anlamındadır. Bağlamına göre bazen kâinatın tümünü, bazen arzdan arşa kadar bütün bir varlık mertebelerini ifade eder. Âyetteki “güvenlik” (hıfzan) yeryüzünün zehirli güneş ışınlarından, meteor serpintilerinden ve çekim dengesini saptırıcı unsurlardan korunması anlamına gelebilir. Sâffât 7’de sözü edilen vahyin görünmez varlıklara karşı korunması anlamına da gelebilir (Krş: 67:5; 15:17). Bu sonuncu ihtimal Kur’an’ın geneliyle daha bir uyumludur (Hıfzanı çevirimiz için bkz: İbn Âşûr).  

(Aklınızı başınıza alıp da bir kez daha düşünün, sizin ilahlarınız hiç bir şeyi yaratmış mı? Elbette yaratmamış. O halde Rabbimizin hak davetini kabul edin)  

Cenab-ı Hak kâinatı yaratmayı dileyince sonsuz kudretini izhar ederek, ölçüsü belirsiz bir enerji meydana getirdi ve o enerji zamanla yoğunlaşıp gaz halini aldı ve sonra da yoğunlaşıp bugünkü katı durumuna geçti. Yerküre iki jeolojik devirde oluşmuş ve sonra da oradaki kaynaklar belirlenerek, plan uyarınca dört jeolojik devirde oluşup bugünkü duruma gelmiştir. Zira âyetteki yevm kelimesi, başlangıç ve sonu kesin bilinmeyen uzun bir devir anlamına gelmektedir (...) Gökler, yerküre ile birlikte iki uzun devirde yedi tabaka haline getirilmiştir. Çünkü hepsi gaz halinde idi. Yoğunlaşıp katılaşması hep birlikte, iki devirde olmuştur. Bu âyetler müteşabih olduğundan başka yorumlar da mümkündür. Âyette sümme bağlacı zaman tertibi değil, beyan tertibini ifade eder, onun için “derken” diye çevirdik. 79, 30 âyeti önce gök, sonra yer; 41, 12 âyeti önce yer sonra gök; 21,30 âyeti ise beraber yaratıldıklarını ifade eder gibidir. Bu durumda ortaya çıkan sorunun cevabı şöyledir: Yaratmanın başlangıcında gökler ve yer beraber iken, yerküre diğer cisimler arasında hepsinden önce yoğunlaşıp katılaşmış, derken Allah’ın iradesi göğe yönelerek orayı yedi sema halinde düzenlemiş, daha sonra yerkürenin düzenlenmesini gerçekleştirmiştir.  

(3) 2:29’un açıklamasına bakınız.(4) 9’uncu âyetten bu yana anlatılanlar, göklerin ve yerin yaratılışını birlikte tasvir etmekte, her ikisinin de beraberce yaratıldığını açıkça göstermektedir ki, 2:29 ve 21:30 gibi daha birçok âyette de bu durum görülmektedir. 11’inci âyetten, henüz duman (bugünün bilim diliyle gaz ve toz bulutları) halinde bulunan gök ile beraber Dünyanın da var olduğu anlaşılmaktadır. Bu, ister Güneş Sistemi, isterse galaksiler düzeyinde olsun, ilk yaratılış aşamalarını anlatan bir tasvirdir. Çünkü yıldızların ve gezegenlerin oluşumu, bugün uzayın birçok yerinde gözlenmekte olduğu gibi, “bulutsu” adı verilen gaz ve toz bulutları içinde cereyan etmektedir. 21:30’da da bu durum dile getirilmiş ve gökler ile yerin bitişik iken sonradan ayrıldığı bildirilmiştir ki, bir bulutsu içinde yaratılan Dünya ile Güneş Sistemindeki diğer gök cisimlerinin birbirinden ayrılışı, bu tabloya uymaktadır. Bu durumda, Dünyanın iki günde yaratılışı ile göklerin iki günde yaratılışı da birbirine paralel şekilde cereyan eden olaylar şeklinde karşımıza çıkar ki, bu iki günün sonunda, göklerin yedi gök olarak, yerin de bir gezegen olarak yaratılışı tamamlanmış olmaktadır. Bu, bizim zamanımızla, günümüzden 4,5 milyar sene kadar önceki bir vakte isabet eder ki, bildiğimiz kadarıyla galaksilerin de düzenlerini bulduğu, hattâ ikinci nesil yıldızlarına kavuştuğu bir dönemdir. Bundan sonra, yerin yaratılışındaki diğer aşamalar devreye girmekte ve sabit dağlarla (16:15’in açıklamasına bakınız) yerkabuğu güvenli bir hale getirilmekte, daha sonra hayata gözünü açacak canlıların rızıkları tek tek hazırlanmaktadır. Böylece, göklerin ve yerin yaratılışı toplam altı günde tamamlanmış olmaktadır.(5) 21:32’nin açıklamasına bakınız.  

4477 For "Days", which may include thousands of years, see 7:54 , and n. 1031. They refer to stages in the evolution of physical nature. In the Biblical cosmogony, (Gen. 1, and 2:1-7), which reflects old Babylonian cosmogony, the scheme is apparently to be taken literally as to days and is as follows: the first day Allah created light; the second, the firmament; the third, the earth and vegetation; the fourth, the stars and planets; the fifth, fish and fowl from the sea; and the sixth, cattle, creeping things, beasts on land, and man; on the seventh day He ended His work and rested. Our scheme is wholly different. (1) Allah did not rest, and never rests. "His Throne doth extend over the heavens and the earth, and He feeleth no fatigue in guarding and preserving them"; (2) Allah's work has not ended; His activity still goes on 32:5; 7:54; (3) man in our scheme does not come in with land animals; his advent is much later; (4) our stages are not sharply divided from each other, as in the above scheme, where the stars and planets having been created on the fourth day, it is not intelligible how the first three days were counted, nor how vegetation grew on the third day. Our stages for earth and heavens are not in sequence of time for the heavens and the earth. Our six stages are broadly speaking, (1) the throwing off of our planet from cosmic matter; (2) its cooling and condensing; (3) and (4) the growth of vegetable and animal life; (5) and (6) the parallel growth of the starry realm and our solar system. 4478 Cf. 15:17 , and n. 1951; also 37:6-9. The transition from the third person ("He completed," etc.) to the first person ("We adorned."etc.) may be noted. The act of creation is an impersonal act: the act of adornment and guarding is a personal favour to Allah's creatures.