Fussilet Sûresi 10. Ayet Meali

Bu dört günde 9. âyette bildirilen iki gün dahildir.  

“Dört evre” ile beraber önceki ayette zikredilen “iki evre” yi de toplarsak, yerlerin ve göklerin yaratıldığı “altı evre” ortaya çıkmış olur (7/54, 10/3, 11/7, 25/59, 32/4, 50/38, 57/4). Sadece yeryüzünün iki evrede yaratıldığı ve sonra da birkaç evre geçirerek bugünkü duruma geldiği bilinmektedir. Bu iki evre, gaz halindeki kâinatın yoğunlaşarak bir araya gelmesi, sonra da parçalanarak göklerin ve yerin oluşmasıdır.  

(*) Evrenin Yaratılış Evreleri! Büyük Patlama’dan (Big Bang) sonra Dünya’nın, Güneş’in, yıldızların hemen oluşmadığını biliyoruz. Evren hiçbir yıldız oluşmadan önce bir gaz bulutu halindeydi. Bkz. (41/11) Bu gaz bulutunun ana maddesi Hidrojen’di. Hidrojen’den sonra ise en çok var olan madde Helyum’du. Bu gaz bulutunda daha sonra oluşan sıkışmalar ve yoğunlaşmalar yıldızların ve gezegenlerin oluşumunu sağladı. Bugünkü Dünya’mız, Güneş’imiz, gece görebildiğimiz yıldızlar ve gezegenler vs. hepsi bu gaz bulutunun bir alt kümesiydi. Bugün bunları keşfedebilmemiz bilim tarihinde, arka arkaya yapılan birçok buluşun, gözlemin, laboratuvar çalışmasının sonucudur. Peki, Büyük Patlama Nedir? Büyük Patlama, modern kozmolojik teoriler ışığında, maddenin aşırı yoğun ve sıcak bir noktadan genişlemesi sonucu Evren’imizin oluşmasını mümkün kılan ana verilen isimdir. Yani tıpkı kara deliklerin merkezinde bulunan tekillik gibi, Evren’in başlangıcında da bir tekillik bulunmaktadır. Bkz: (Enbiya-21/30.) İşte Evren, bu tekil noktadan başlamış ve evrelerle bugünkü haline doğru tekâmül bulmuştur. Kaynak: (Büyük Patlama Nedir? Büyük Patlama Sırasında Neler Yaşandı?) İşte buna göre, yaratılışın altı dönemi; 1- Kaos dönemi, 2- Hadron dönemi, 3- Lepton dönemi, 4- Atom dönemi, 5- Galaktik dönem ve 6- Yıldız dönemidir. Kaynak: (Evrenin Yaratılışı- Kâinat Nasıl Yaratıldı?) Yerküre birçok evrelerden geçerek katılaşmış, kabuğu oluşmuş ve hayata elverişle hale gelmiştir. Bu evreleri şöyle de açıklayabiliriz. Yerkürenin geçirdiği evre ve devirlerden birincisi, maddenin ilk önce buğu ve duhan/gaz halinde yaradılışı devri, ikincisi, cansız cisimlerin teşekkülü devri, üçüncüsü, yerin semadan ayrılması devri, dördüncüsü, yer kabuğunun teşekkülü devri, beşincisi, dağların, nehirlerin ve denizlerin teşekkülü devri, altıncısı, hayatın başlangıcı ile bitkilerin, hayvanların ve insanların yaradılışına kadar tekâmülü devridir. (38 Elmalılı, a.g.e., Vl/4972.) Kaynak: (Celal Kırca Kur’an ve Fen Bilimleri) Ayrıca yerkürenin ilk iki yaratılışı sema ile paralel şekilde olmuştur. Yani bu önceki iki evre, gaz ve toz bulutu hâlindeki kâinatın yoğunlaşarak bir araya gelmesi, sonra da parçalanarak göklerin, (dünya dâhil) güneş sisteminin oluşması da iki evrede ve sonra kıtaların, dağların, denizlerin, gıdaların vs. yaratılması da iki evre daha geçirerek bugünkü duruma geldiği bilinmektedir. Bu nedenle evrenin yaratılışı 12. âyetteki iki evreyle birlikte toplam altı evre eder ki, A’râf- 54’te sözü edilen “altı evre/aşama budur. (الله اعلم) İşte (Fussilet 41/11) örnek alırsak, Kuran’ın 1400 sene önceden Evren’in daha önce gaz halinde olduğunu açıklaması bilimsel bir mucizedir. Fakat bir patlamayla tüm maddenin sürekli genişleyen bir şekilde Evren’i oluşturduğu bir ortamda Evren’in gaz haline mahkûm olmaması, Allah’ın maddenin içine koyduğu yasalar çerçevesinde bu gazdan yıldızların, gezegenlerin, insanların, manolyaların vs. her şeyin oluşması da yine yüce Allah’ın ayrı bir yaratılış mucizesidir. المراد من قوله {وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوٰتَهَا فِى أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ } مع اليومين الأولين، ...الأيام التي ذكر هي مع خلق الأرض: يومين لخلق الأرض، ويومين لتقدير الأقوات لأهلها والأرزاق فيكون أربعة، ثم ذكر لخلق السماوات يومين، فإذا جمع يكون ستة أيام، (تأويلات أهل السنة) قوله تعالى: {في أربعة أيام} يريد باليومين الأولين، وهذا كما تقول: بنيت جدار داري في يوم وأكملت جميعها في يومين، أي بالأول. (المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز – تفسير المراغي) وقوله: {سَوَاءً للسائِلِينَ} اختلف أهل التأويل في تأويله، فقال بعضهم: تأويله: سواء لمن سأل عن مبلغ الأجل الذي خلق الله فيه الأرض، وجعل فيها الرواسي من فوقها والبركة، وقدّر فيها الأقوات بأهلها، وجده كما أخبر الله أربعة أيام لا يزدن على ذلك ولا ينقصن منه (جامع البيان في تفسير القرآن – الفيروزابادي – تفسير الكشاف - تفسير الجلالين) قوله: {فِيۤ أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ} تقديره: في تَمَام أَرْبَعَةِ أيام باليَوْمَيْنِ المتقدمين. قال الزجاج: في تتمَّة أربعة أيام، يريد بالتتمة اليومين. وقال الزمخشري: في أربعة أيام فلذلك المدة خلق الله الأرض وما فيها كأنه قال: كل ذلك في أربعة أيام كاملة مستويةً بلا زيادة ولا نُقصانن (اللباب في علوم الكتاب) ثم (جعل فيها رواسى من فوقها وبارك فيها وقدّر فيها أقواتها (فى تمام (أربعة أيام (.. أى فى يومين آخرين يضافان إلى اليومين اللذين خلق فيهما الأرض، فيكون المجموع أربعة أيام.. وليس واردًا أن يكون خلق الرواسى وتقدير الأقوات قد استغرق أربعة أيام (كتاب شبهات المشككين  

[9] Irmak çok, ekin çok, ağaç çok, yiyecek, çok, içecek çok.[10] Yeri, yerdekilerini kaç günde yarattı diye soranlara dört gün cevabı verilsin, yahut azıklara muhtaç olanlar için, azık isteyenler için tam dört günün tetümmesinde azıkları takdir etti.  

4 Krş. A’râf, 7/56; Yûnus, 10/3  

Yerin içine ağırlıklar yerleştirilmesiyle ilgili bkz. Ra‘d 13:3; Hicr 15:19; Nahl 16:15; Enbiyâ 21:31; Neml 27:61; Lokmân 31:10; Kâf 50:7; Mürselât 77:27.  

1 Ravâsî: Kelime olarak, sabitlemek, demir atmak kökünden türemiştir ve “sabit ve köklü” anlamındadır. Mecazen “sabit ve köklü dağlar” anlamında kullanılmıştır. Kur’an’da dokuz yerde geçer.2 Yani, sular, madenler, bitkiler ve hayvanlar gibi bereketler yarattı. Hatta bitkilerin ve hayvanların yaşamak için muhtaç oldukları yağmur ve diğer her türlü ihtiyaçlarını da miktarlarıyla tayin edip biçimine koydu.3 Bu âyete göre; yeryüzünde Allah’ın yarattığı ve insanların emeği karışmayan doğal kaynakların insanlar arasında eşit şekilde kullanılması gerekir. Yani yeryüzünün tüm doğal kaynaklarında insanların eşit şekilde hakları vardır. Bugün bu kaynaklar kâfirler tarafından şairin dediği gibi; “Allah’ın on pulunu bekleye dursun on kul, Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul, Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa, Yaşasın kefenimin kefili kara borsa...” şeklinde paylaştırılmakta ve eşit paylaşılmamasının zulmünü ise en çok fakir ülkelerin insanları ve Müslümanlar, çekmektedirler.4 Evvelki iki de içinde dâhil olmak üzere dört zaman diliminde… Buradaki “dört gün” ifâdesi; 1- Yaratmak fiili için “zarf tümleci” olarak kabul edilirse âyetin tercümesi: “...ve yine orada arayanlar için geçimliklerini eşit dört mevsimde, takdir etti.” şeklinde olabilir. Aslında bu anlam daha uygun görülmektedir. Zira burada bu mana daha açık ve siyaka daha uygundur. Çünkü Arzın bereket ve rızıkları her sene bu dört mevsim içinde yetişir, miktarıyla biçimini bunlar içinde alır, bütün araştıranlar için müsavi olmak üzere dört gün. Zira her yerde rızk isteyenlerin hepsinin rızkı bu dört mevsim içinde yetişir, rızıklar müsavi olmazsa da günler müsavidir. Dört mevsim, hepsi için dörttür. 2- “Zarf-ı müstekar” olarak kabul edilirse anlamı: “Yeryüzünü “iki zaman diliminde” yarattı demek olur. Yani bu zaman dilimlerinin birisinde, Madenler ve dağlar, diğerinde de bitkiler ve hayvanlar yaratıldı anlaşılır. En doğrusunu Allah bilir.  

9 Yani, ilahî adalet ilkelerine göre, yoksa beşerî “eşitlik” ya da “ihtiyaç” kavramlarına göre değil.10 Hemen hemen bütün klasik müfessirler, bu “dört evre”nin önceki ayette zikredilen “iki”yi de kapsadığında hemfikirdirler: “ve bütün bunları … yarattı” şeklindeki parantez içi ifadelerin sebebi budur. 12. ayetteki “iki evre” ile birlikte toplam temsîlî sayı altıya yükselir.  

[4238] Zımnen: Keyfî ihtiyaç tanımına ve beşerî oran eşitliğine göre değil. [4239] Bu rakam 9. âyette geçen iki evreyi de kapsar. 12. âyetteki iki evreyle birlikte toplam altı evre eder ki, A’râf 54’te sözü edilen “altı aşama” budur. Âyetin “yeryüzünde bitkilerin dört mevsimde yetişmesini takdir etti” şeklinde okunması mümkünse de, bağlamla uyuşmakmaktadır. Kâinatın yaratılış evrelerinin toplamı olan 6 rakamına, Yaratıcının ‘sermayesi’ olan “yokluk”u temsil eden 1’i eklersek, 7 rakamına ulaşırız. Bu rakam ise zımnen varlığın sürekli yaratılışına, diğer bir ifadeyle “yaratılışın sürekliliğine” delâlet eder (Bkz: 25:59, not 72’ün devamı).  

Yerde yaratılan bereketlerden maksat, yüz binlerce yıldan beri en küçük canlıdan, yüz binlerce canlı türüne mensup hadde hesaba gelmeyen yaratıkların faydalandığı hava, su, madenler, bitkiler ve hayvanlar gibi kaynaklardır.  

Âyetteki "èÇÁ ää"ÇÆäêæ (sevâen li's-sâilîn): rızkı arayıp soranlar anlamına gelebildiği gibi, arzın yaratılışını soranlar anlamına da gelir. sevâ' düz, eşit demektir. Tefsîrler bunu "Ç"ÊèÊ "èÇÁ istevet sevâen" şeklinde bir cümle olarak "eyyâm"ın sıfatı kabul ettiklerinden, biz bunu "tam" kelimesiyle çevirdik. Kabul etmek lâzımdır ki bu ibârenin anlamını biz de dahil, hiçbir çevirmen doğru dürüst verememiştir.  

(2) Veya, “Yerin üzerinde sabit dağlar yarattı, onu bereketli hale getirdi ve azıkları takdir etti. Soranlar için: Bütün bunları dört günde yaptı.” Bu, sâilîn sözcüğü ile “rızık arayanların” değil de “soranların” kastedilmiş olması durumuna göredir.  

4471 Cf. 13:3 and 16:15 , n. 2038. High above it: the highest mountains are 29,000 feet above sea level, and the lowest depths of the bottom of the ocean are 31,600 feet below sea level, so that the vertical difference between the highest and lowest points on the solid crust of the earth is about 11.5 miles. The highland areas are the main sources of the water supply in all the regions of the earth, and vegetable and animal life depends on water supply. 4472 See n. 4470 above. 4473 Sa'ilin may mean either (1) those who seek, or (2) those who ask or enquire. If the former meaning-is adopted, the clause means that everything is apportioned to the needs and appetites of Allah's creatures, If the latter, it means that the needs of enquirers are sufficiently met by what is stated here.