Enfâl Sûresi 7. Ayet Meali

Vaadedilen iki şeyin biri, Kureyş boyu, öbürü kervandı. Müslümanlar, Kureyş’e ait bir kervanı ele geçirmek için Medine'den çıkmışlardı. Üç yüz on üç kişiydiler. Bu olayı haber alan Ebu-Cehl, Mekkelileri kışkırttı; bin kişilik bir orduyla harekete geçirdi. Müslümanlar, savaş için çıkmadıklarından bir kısmı gitmek istemiyordu. Nihâyet "Bedir" denilen bir kuyu yanında müşriklerle karşılaştılar. Savaşta Müslümanlar üst oldu, Müslümanlığın en büyük düşmanı Ebu-Cehl öldürüldü.  

2.Burada kastedilen iki gruptan birisi Ebu Süfyan`ın başkanlığındaki ticaret kervanı diğeri ise Kureyş`in Ebu Cehl komutasındaki ordusuydu. Ebu Cehl komutasındaki Kureyş ordusu, Ebu Sufyan`ın kervanını Müslümanların saldırılarına karşı korumak amacıyla yola çıkmıştı. Müslümanlardan bazıları ise ticaret kervanının silahsız olması sebebiyle onunla karşılaşmayı arzuluyor, Ebu Cehl komutasındaki orduyla karşılaşmak istemiyorlardı.  

Burada anlatılan iki taife, Mekke müşriklerinin Ebu Süfyan başkanlığında Şam’dan Mekke’ye dönmekte olan ticaret kervanı ile Mekke’den Bedir’e doğru hareket etmiş olan Kureyş ordusudur. Hz. Peygamber, Şam’dan dönmekte olan ticaret kervanını haber alınca, daha önce kendilerini yurtlarından çıkarmış olan Kureyşlilere karşı tedbir amacıyla önlerini kesmek için yola çıkmak istemişti. Ancak Mekke’den Ebu Cehil’in kumandasında bin kişilik silahlı müşrik ordusunun Müslümanları yok etmek için Bedir’e doğru hareket ettiği haberi gelince Müslümanlar o tarafa yönelmek zorunda kalmıştı. Ashaptan bazıları hazırlıklı olmadıkları gerekçesiyle Ebu Cehil kumandasındaki silahlı orduyla savaşmaya karşı çıkmış, bunun yerine silahsız ticaret kervanıyla savaşmayı tercih etmişlerdi. Neticede Ebu Cehil’in komutasındaki müşrik ordusuyla savaş hususunda ittifak sağlanmış ve zafer inananların olmuştu.  

Âyette sözü edilen iki taife, Kureyş müşriklerinin Mekke’ye gitmekte olan silâhsız ticaret kervanı ile, Mekke’den Bedir’e doğru hareket etmiş olan Kureyş ordusudur. Müslümanlar, orduyla savaşmak yerine, kervanı basarak ganimet elde etmek istemişlerdi.  

1- Takdir edilmiş hüküm.  

(4)Burada geçen “iki tâifeden” biri, Mekke müşriklerinin hayli mal ve servetle Sûriye’den dönmekte olan Ebû Süfyan idâresindeki kervanıydı. Bu haber yol güzergâhında bulunan Medîne civârına ulaşınca, Müslümanlar kervanın yolunu kesip, esâsen kendilerinin Mekke’de el konulan mallarına karşılık olmak üzere, bu malları kâfirlerden almayı düşünmüşlerdi. Ebû Süfyân ise Müslümanların hazırlığını yolda haber aldı ve bu haberi Mekke’ye ulaştırıp yardım talebinde bulundu. Ebû Cehil bunun üzerine Mekkelilerin neredeyse tamâmıyla yola çıktı. Cebrâîl (as) bu haberi Resûl-i Ekrem (asm)’a ulaştırdı. Ashâbdan bazıları bu gelişme karşısında: “Biz kervan için yola çıktık, böyle bir harb için hazırlığımız yoktur!” diyerek ma‘zeret beyân ettilerse de, Peygamber Efendimiz (asm) cihâda hazırlık emri verdi. Ve nihâyet ihtilâf, ittifâka döndü. Ve bilindiği gibi Bedir Harbi denilen bu şânlı muhârebede müşrikler perişân edildi, gālibiyet ve zafer ehl-i îmânın oldu. (Nesefî, c. 2, 136)  

(*) İki düşman taifesinden maksat, Medine’ye yapılacak saldırı için gerekli olan masrafların karşılanması, ordunun teçhizatı, araç ve gereçlerinin temin edilmesi için ticaret yapan Müşrik kervanı ile Medine’ye saldırmak için Bedir’e kadar gelen müşrik ordusudur.  

[9] Şam'dan gelen kafile ile Mekke'den kalkan Kureyş askeri.[10] Bunlardan birine muzaffer olacağınızı.[11] Bu bapta indirdiği Âyet-i Kerîme ile.  

2 Ayette söz konusu edilen iki gruptan (tâ’ife) biri, Kureyşli müşriklerin Mekke’ye gitmekte olan ticaret kervanıdır. Diğeri de Mekke’den Bedir’e hareket etmekte olan Kureyş ordusudur. Müslümanlar, orduyla savaşmak yerine ticaret kervanına baskın yaparak ganimet elde etme peşindeydiler. Hâlbuki Allah, orduyla savaşılıp elde edilecek galibiyetle, kâfirlerin büyük bir darbe alarak yok edilmesini istemiştir.  

Bedir Savaşı, Miladi 624 yılında meydana gelmişti. Suriye’den dönmekte olan kervan 30-40 kişi tarafından korunuyordu ve içinde Amr b. Âs ile Amr b. Hişâm gibilerin de bulunduğu Ebû Süfyân komutasındaydı. Müslümanları yurtlarından çıkarmış olan Kureyşlilerden öç almak ve onları mağlup etmek için bu durum çok önemli bir fırsat oluşturmuştu. Müslümanların 300 veya 310 kişilik bir orduyla kervanı vuracağı haberi kervana ulaşınca, Ebû Süfyan kervanı sahile yönlendirerek Mekke’den yardım talebinde bulunmuştu. Bunun üzerine Kureyşliler 1000 kişilik güçlü bir orduyla kervanı korumak amacıyla yola çıkmıştı. Durumu öğrenen müslümanlar artık 30-40 kişinin değil, kendilerinden üç kat daha fazla yani 1000 kişilik çok güçlü bir orduyla karşı karşıya kalmışlardı. Müslümanların ordusu yaklaşık 300 kişiydi. İşte Bedir’de böyle bir ortamda savaş yapılacaktı.  

1 Bu iki topluluğun birisi, Ebû Süfyân’ın kırk atlı himâyesinde Şamdan gelmekte olan Kureyş kervanı idi. Diğeri ise, Ebû Cehil kumandasında, Mekke’den yola çıkan ve Bedir’e doğru gelen, bin kişilik silâhlı Kureyş ordusu idi. Peygamberimiz, bu kervanın gelişini haber vererek Medîne’den hareket etmiş, Sahabenin birçoğu ise, hedefin bu kervan olduğu düşüncesiyle fazla silâhlanmamışlardı. Ordunun Bedir’e doğru geldiğini Cebrâil, Peygamberimize bildirince Efendimiz yolda ashâbıyla istişare etti. Sahabenin birçoğu; “bizce düşmanı karşılamaktan, kervanı takip etmek, daha iyi olur” dediler. Peygamberimiz ise savaşmaktan yana idi. Uzun görüşmelerden sonra: Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Sa’d b. Ubade, Mikdad b. Amr ve Sa’d b. Muaz (r.a) Peygamberimizden yana görüş belirttiler ve sonunda savaş yapmaya karar verildi.  

7 Lafzen, “Siz güçsüz olanın sizin olmasını isterken...” Bununla, Suriye’den gelen ve sadece kırk silahlı adam tarafından korunan ve bu yüzden de büyük bir tehlikeye maruz kalınmadan ele geçirilebileceği düşünülen kervan kasdediliyor.8 Mekke ordusunun Bedir’de bozguna uğratılması, İslam’ın kendi yurdundaki bütün muhaliflerinin gelecek birkaç yıl içinde saf dışı bırakılmalarına bir başlangıç oluşturdu: Bu, yukarıdaki kelimelerin (... muradı, sözleriyle tam bir uyum içinde, hakkın hak olduğunu göstermek ...) atıfta bulunduğu, Allah’ın gelecekte gerçekleşeceğine dair söz verdiği husustur. Bkz. 11. sure, 103. not.  

[1330] Hakkın gerçekleşmesinin savaşla değil, “ilâhî kelâm”ın taşıdığı hakikatin bilgisiyle olduğunun vurgulanması dikkat çekicidir. Savaş sadece “hakikat-insan” arasına gerilen engelleri kaldırabilir. [1331] Bu âyetin hiç kimsenin tahmin edemeyeceği muhteşem bir fütuhatı haber veren gaybî bir ihbar olduğuna tarih şahittir.  

[2] Şam'dan 'avdet iden Kureyş kervanını urmak üzere Rasûl-ü Ekrem ashâb-ı kirâmdan bir cemâ'at ile yola çıkdılar. Ebû Cehil de Mekke'den bir çok müşriki istihsâb ile kervanlarını muhâfaza içün karşılarına gitdi. Esnâ-yı tarîkde Cebrâîl 'aleyhisselâm gelerek Ebû Cehil'in kervana karşı vardığını ve mü'minlerin Ebû Cehil ve tevâbi'iyle harb itmeleri emr-i ilâhî muktezâsından oldığını haber virdi. Rasûl-ü Ekrem bunı berâberindeki ashâbına haber virince onlar: "Biz kuvvetsiz ve silâhsız olan kervana karşı çıkdık, şimdi harbe hazırlanmış müşrikîn ile uğraşamayız" didiler. Bunun üzerine Rasûl-ü Ekrem efendimiz muğber oldılar. Ecille-i ashâb heman kıyâm ile: "Yâ Rasûlallah ne sûretle emir olundı ise öyle hareket buyur. Biz cümlemiz seninle berâberiz" dimeleriyle Fahr-i Kâinât münbasıt oldı. İşte bu iki tâifeden biri kervan ve diğeri Ebû Cehil ve ittibâ'ı idi.  

[*] Mekkeli kafirlerin.  

1183 Just before Badr there were two alternatives before the Muslims in Madinah, to save themselves from being overwhelmed by the Makkan Quraysh with all their resources from the rich Syrian trade. One, which had least danger for the time being, and also promised much booty, was to fall upon the Quraysh caravan returning from Syria to Makkah richly laden, and led by Abu Sufyan with only 40 men unarmed. From a wordly point of view this was the safest and most lucrative course. The other alternative, which was actually adopted on the recommendation of the Prophet by the guidance of Allah, was to leave the booty alone and march out boldly against the well-armed and well-equipped Quray sh anny of 1,000 men coming from Makkah. The Muslims had no more than 300 men, ill-armed, to oppose the force. But if they could defeat it, it would shake the selfish autocracy which was in possession of Makkah. By Allah's help they won a splendid victory, and the standard of Truth was established, never to be lowered again.