Enfâl Sûresi 33. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 26/87; 29/53; 38/16; 70/1-3.  

33.ayeti kerimenin indiriliş sebebi hakkında İbnu Ebi Hatim de Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan şöyle rivayet etmiştir: "Müşrikler Ka`be`yi tavaf eder ve: "Bağışlamanı diliyoruz, bağışlamanı diliyoruz" derlerdi. Bunun üzerine Yüce Allah böyle buyurdu.İbnu Cerir`in Muhammed bin Kays`tan rivayet ettiğine göre de müşrikler aralarında: "Ey Allah`ım! Bu senin katından gönderilme bir gerçek ise bizim üzerimize gökten taş yağdır veya bize acıklı bir azap gönder" dediler. Ancak akşam olunca pişman oldular ve: "Allah`ım, bağışlamanı diliyoruz" dediler. Bunun üzerine Yüce Allah: "Sen onların içinde olduğun sürece Allah onlara azap edecek değildi. Onlar bağışlanma diledikleri sürece de Allah onlara azap edici değildir" diye buyurdu.  

İlk cümledeki Allah’ın onlara azap etmemesinin gerekçesi; Hz. Peygamberin önderliğinde İslâm’a çağrının devam etmesinden ve daha önceki zamanlarda olduğu gibi içlerinden nice temiz yürekli insanların bağışlanma dileyip imana gelme ihtimalindendi. Yoksa Hz. Peygamberin kişisel karizmasından ya da şahsî özelliklerinden kaynaklanan bir durum değildi. Öyle olsaydı Uhud Savaşında yaşananlar gerçekleşmezdi.  

(*) İlk cümledeki Allah’ın onlara azap etmemesinin gerekçesi; Hz. Peygamberin önderliğinde İslâm’a çağrının devam etmesinden ve daha önceki zamanlarda olduğu gibi içlerinden nice temiz yürekli insanların bağışlanma dileyip imana gelme ihtimalindendi. Yoksa Hz. Peygamberin kişisel karizmasından ya da şahsî özelliklerinden kaynaklanan bir durum değildi. Öyle olsaydı Uhud Savaşında yaşananlar gerçekleşmezdi. (C. Külünkoğlu Meali Enfal-33. Ayet Açıklaması) Yani, onların içlerinden af dileyip imana gelenler veya gelecekler varken, Allah onlara öyle köklerini kazıyacak bir azabı vermez…  

(Resulullah (s.a.a) çeşitli vesilelerle bu ayette beyan edilen hakikatin kıyamet gününe kadar Ehl-i Beyt’inden gelecek İmamlar hakkında da tecelli edeceğini beyan etmiş ve şöyle buyurmuştur: “Ehl-i Beyt’im yeryüzü ehlinin emniyetidir. Ehl-i Beyt’im yok olursa dünyanın sonu gelir.”)  

Bu ayet En‘âm 6:131, Hûd 11:117 ve Kasas 28:59. ayetlerle birlikte okunmalıdır.  

1 Yani, onların içlerinden af dileyip îmana gelenler veya gelecekler varken, Allah onlara öyle köklerini kazıyacak bir azabı vermez. Nitekim hiç bir kavim, Peygamberleri içlerinden alınmadan, helâk edilmemiştir.  

33 Yani, Mekke’de, hicretten önce.  

Burada “azaba uğratmaktan” maksat, onları kökten imha edecek bir azap gönderilmesidir. Hz. Peygamber (a.s.) aralarında iken, Allah Teâlâ böyle bir azap göndermeyeceğini bildiriyor. İstiğfardan maksat ise: ya müşriklerle aynı memlekette kalan müminlerin istiğfarları, yahud kendilerinin Allah’tan mağfiret dilemeleridir.  

[2] Bu âyet-i kerîmede onların derhâl dûçâr-ı 'azâb idilmedikleri sebebi beyân buyurulmuşdur. Allâh Te'âlâ peygamberlerini ve îmân idenleri aralarında çıkarmadıkça hiç bir ümmete 'azâb göndermedi. "İbn-i Abbas"  

(8) Nitekim evvelce müşrikler arasında bulunan birçok kimse, Allah’tan bağışlanmalarını isteyerek Müslüman olmuştur. Âyet, bir yandan Allah’ın hilmini ve bağışlayıcılığını anlatırken, bir yandan da o günün müşrikleri arasında geleceğin Sahâbîlerinin bulunduğunu haber vermektedir.