Enbiyâ Sûresi 79. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 34/10; 38/18-19.  

Bkz. 34/10, 38/18  

Kur’an-ı Kerim, her şeyin insanın hizmetine sunulduğunu pek çok âyette ifade etmektedir. Bu konu ile ilgili olarak bakınız: Ra’d sûresi, âyet, 2; İbrahim sûresi, âyet, 32,33; Nahl sûresi, âyet, 12,14; Hac sûresi, âyet, 65; Sâd sûresi, âyet, 18, 36.  

 Kur’an-ı Kerim’in birçok yerinde güneş, ay gece, gündüz, denizler, dağlar gibi tabiî varlık ve olayların insana müsahhar kılındığı, boyun eğdirildiği ifade buyurulur; maksat, bundan, insanların istifadesine sunulduğunu anlatmak ve insanların bunlardan olabildiğince yararlanmasını öğütlemektir. Dağların tesbihi bütün tabiî varlıklar gibi onların da, en ufak bir sapma göstermeksizin ilâhî kanuna boyun eğmeleri veya bizim anlamadığımız bir dil ile Allah’ı anıp tenzih etmeleri şeklinde anlaşılabilir.  

1- Egemenlik. 2- Vahiy. 3- Dağların ve kuşların tesbih etmeleri, yaradılış özelliklerine göre hareket etmeleridir.  

(2)“Cenâb-ı Hakk, Hazret-i Dâvûd Aleyhisselâm’ın tesbîhâtına (zikirlerine) öyle bir kuvvet ve yüksek bir ses ve hoş bir edâ vermiştir ki, dağları vecde getirip (coşturup) birer muazzam fonograf (çok büyük ses cihâzı) misillü (gibi) ve birer insan gibi bir serzâkirin (o zikir halkası reîsinin) etrâfında ufkī (ufuk çizgisi genişliğinde) halka tutup, bir dâire olarak tesbîhât ediyorlardı. Acabâ bu mümkün müdür, hakīkat mıdır? Evet hakīkattir. Mağaralı her dağ, her insanla ve insanın diliyle papağan gibi konuşabilir. Çünki aks-i sadâ (sesin aksetmesi) vâsıtasıyla, dağın önünde sen اَلْحَمْدُلِلّٰهِ de, dağ da aynen senin gibiاَلْحَمْدُلِلّٰهِ diyecek. Mâdem bu kābiliyeti, Cenâb-ı Hakk dağlara ihsân etmiştir. Elbette o kābiliyet, inkişâf ettirilebilir (geliştirilebilir) ve o çekirdek sünbüllenir.” (Zülfikār, 25. Söz, 83)  

(*) Kur’an-ı Kerim’in birçok yerinde güneş, ay, gece, gündüz, denizler, dağlar gibi tabii varlık ve olayların insana müsahhar kılındığı, boyun eğdirildiği ifade buyurulur; bundan maksat, bunların, insanların istifadesine sunulduğunu anlatmak ve insanların bunlardan olabildiğince yararlanmasını öğütlemektir. Dağların tesbihi bütün tabii varlıklar gibi onların da, en ufak bir sapma göstermeksizin ilahi kanuna boyun eğmeleri veya hal diliyle Allah’ı anıp tenzih etmeleri şeklinde anlaşılabilir. Yani dağların ve kuşların tesbih etmeleri, yaradılış özelliklerine göre hareket etmeleridir. Zaten Davud olmadan da bütün varlık âlemi gibi dağlar ve kuşlar da yüce Allah’in kevni kanunlarına boyun eğmek suretiyle her an tesbih ediyorlar. Demek ki buradaki tesbih, yüce Allah’ın kevnî kanunlarına boyun eğme tesbihidir. Bu nedenle dağların musahhar kılınışı da, Davud’un dağlardan rahatlıkla demir vb. madenleri çıkarma ve onlardan istifade etmesidir. (الله اعلم) Ayrıca tefsircilerin büyük ekseriyeti de dağların ve kuşların tesbihi hâl dili ile olduğunun görüşündedirler. Yine Ebu Nasır Farabi, Tabersi, Fahr, Razi ve Alusi gibi âlimlerin de cansız ve şuursuz varlıkların tespihinin hâl diliyle olduğunu söylemektedirler.  

[5] Veya nübüvvet, anlayış, hak ile bâtılı ayırma.  

Benzer mesajlar: Neml 27:16-17; Sebe’ 34:10; Sâd 38:18-20.  

71 Yani, Hz. Süleyman’ın sözü geçen dâvâdaki yargısı daha isabetli olmakla birlikte, bu durum Hz. Davud’un ilk hükmündeki adaleti yerine getirme niyetini çürütüp bu hükmün hukukî değerini ortadan kaldırmaz.72 Hz. Davud’un Mezmurlarına (ilahîlerine) ilişkin bir atıf; bu ilahîlerde Hz. Davud, “yedi gök ve yer ve onların içinde yer alan her şey O’nun sınırsız kudret ve yüceliğini anmaktadır” (17:44) ya da “göklerde ve yerde ne varsa, hepsi Allah’ın sınırsız kudret ve yüceliğini anmaktadır” (57:1) gibi Kur’ânî ayetler doğrultusunda, bütün tabiatı Allah’ı tesbîh etmeye, O’nun kudret ve yüceliğini anmaya çağırmaktadır.73 Lafzen, “... boyun eğmeye zorladık”.  

[2751] “Akıl yaşta değil baştadır” atasözünün Kur’an’cası. Süleyman’ın yargısı çok daha isabetlidir, fakat bu yargılamanın kahramanı Hz. Dâvud’dur. Zira babalık, hükümdarlık ve büyüklük gerekçelerini bir kenara koyarak adâletin hatırını her şeyin üstünde tutmuş ve Süleyman’ın kararının kendi kararından üstün olduğunu onaylamıştır. İşte gerçek büyüklük budur. Allah Rasûlü’nün “Hâkim içtihadında isabet ederse iki, etmezse bir sevap alır” (Ebu Dâvud) tesbiti de kaynağını buradan alsa gerektir. [2752] Çevirimizin gerekçesi için bkz: Âyet 75, not 75. [2753] Krş: 34.10. Hz. Dâvud’un İlâhîleriyle kâinat korosuna katılımının ifadesi.  

[3] Dağlar, taşlar ve kuşlar Dâvud 'aleyhisselâma müsahhar olub onunla berâber tesbîh iderlerdi. Yine müşârunileyh demirden zırh i'mâl ider ve eline aldığı demir balmumı gibi yumuşayub kolayca işlenirdi. Süleymân 'aleyhisselâma bütün vuhûş ve tuyûr gibi rüzgâr da müsahhar oldığından onı istediği zamân ân-ı vâhidde bir yerden bir yere nakl iylerdi.  

(10) Müfessirlerin büyük çoğunluğuna göre, bu dâvâda Hz. Davud koyunların tarla sahibine verilmesine hükmetmiş; Hz. Süleyman ise bu hükmü ağır bularak, ekinler tekrar eski haline gelinceye kadar koyunların tarla sahibinde kalması, daha sonra eski sahibine iadesine hükmedilmesi gerektiğini bildirince Hz. Davud bu reyi isabetli bularak kendi hükmünden vazgeçmişti.  

2732 The sheep, on account of the negligence of the shepherd, got into a cultivated field (or vineyard) by night and ate up the young plants or their tender shoots, causing damage, to the extent of perhaps a whole year's crop. David was king, and in his seat of judgement he considered the matter so serious that he awarded the owner of the field the sheep themselves in compensation for his damage. The Roman Law of the Twelve Tables might have approved this decision, and on the same principle was built up the Deodand doctrine of English Law, now obsolete. His son Solomon, a mere boy of eleven, thought of a better decision, where the penalty would better fit the offence. The loss was the loss of the fruits or produce of the field or vineyard: the corpus of the property was not lost. Solomon's suggestion was that the owner of the field or vineyard should not take the sheep altogether but only detain them long enough to recoup his actual damage, from the milk, wool, and possibly young of the sheep, and then return the sheep to the shepherd. David's merit was that he accepted the suggestion, even though it came from a little boy: Solomon's merit was that he distinguished between the corpus and income, and though a boy, was not ashamed to put his case before his father. But in either case it was Allah Who inspired the true realisation of justice. He was present and witnessed the affair, as He is present everywhere. 2733 Whatever is in the heavens and the earth celebrates the praises of Allah: 17:44; 57:1; 16:48-50, and 22:18. Even the "thunder repeateth His praises"; 13:13. All nature ever sings the praises of Allah. David sang in his Psalms, 148:7-10: "Praise the Lord from the earth, ye...mountains and all hills...creeping things and flying fowl!" All nature sings to Allah's glory, in unison with David, and angels, and men of God. Cf. 34:10 and 38:18-19 (R).