Enbiyâ Sûresi 7. Ayet Meali

2.Kitap ehline.  

Bkz. 12/109, 16/43 ve dipnotu.  

 Bu âyette geçen «ehlü’z-zikr» yani «bilenler»den maksat, müfessirlere göre, Tevrat ve İncil hakkında doğru ve yeterli bilgisi olan ehl-i kitap alimleridir.  

Bak 7:46.  

Âyet-i kerîme, “Şayet Allah bize bir peygamber göndermeyi dilemiş olsaydı, muhakkak bir melek gönderirdi” diyen müşrikler hakkında nâzil olmuştur. Müşriklerin Resûlullah [sallallahu aleyhi vesellem] efendimizin peygamberliğini kabul etmemelerinin en büyük sebeplerinden biri, peygamberlerin insanlardan olamayacağı hususudur. Zira onların bâtıl inancına göre insanlardan peygamber olamaz, peygamberlik meleklere has bir görevdir. Âyet-i kerîmede geçen “erkekler” ifadesinden kasıt, esasında “insanlar” manasındadır. Böyle olmakla birlikte, bu ifade bir diğer yönüyle de peygamberlerin sadece erkeklerden gönderildiğine delâlet etmektedir. Yani, peygamberleri meleklerden değil, her daim insanlardan seçtik, bu insanlar içerisinden de erkekleri peygamber olarak seçtik, manası vardır.  

1- Geçmiş vahiy mensuplarına. Kitap ehline.  

(*) Buradaki’’rical’’kelimesi erkekleri değil, beşer türünü ifade eder, yani tarih boyunca gönderilen elçiler meleklerden değil, hep beşer türünden seçilmişlerdir”. Zira burada vahyi ve nübüvveti inkâr edenlerin itirazı peygamberin cinsiyetiyle değil beşerliğiyle alâkalıdır (Bkz: Âyet 3, 7, 8). Dolayısıyla buradaki rical, gönderilen Resullerin erkekliğini değil insanlığını vurgular. Zira bu durum ayetin siyak ve sibakıyla daha uyumludur. Bu âyette geçen «ehlü’z-zikr» yani «bilenler»den maksat, müfessirlere göre, Tevrat ve İncil hakkında doğru ve yeterli bilgisi olan ehl-i kitap âlimleridir. Ayrıca ayet dolaylı olarak, bir konuda bilgi sahibi olmayanların, o konunun ehlinden, uzmanlarından sorup öğrenerek doğru bilgi edinmeleri gerektiğini belirtmekte, dolayısıyla Kur’an hakkında bilgisi olmayanların da peşin bir yargıda bulunmayıp Kur’an hakkında doğru ve yeterli bilgiye sahip olanların bu birikiminden yararlanmaları gerektiğine işaret etmektedir. ولما تقدم من قولهم : ( هل هذا إلا بشر مثلكم ) وأن الرسول لا يكون إلا من عند الله من جنس البشر قال تعالى رادا عليهم ( وما أرسلنا قبلك إلا رجالا ) أي بشرا ولم يكونوا ملائكة كما اعتقدوا ، ثم أحالهم على ( أهل الذكر ) فإنهم وإن كانوا مشايعين للكفار ساعين في إخماد نور الله لا يقدرون على إنكار إرسال البشر (تفسير البحر المحيط) وبعض المفسّرين حمل الرّجال على المجاز بمعنى الأشخاص ( ملتقى أهل الحديث ) أمرهم أن يستعلموا أهل الذكر وهم أهل الكتاب، حتى يعلموهم أن رسل الله الموحى إليهم كانوا بشرا الكشاف)  

2 Krş. En’âm, 6/8-9; Yûsuf, 12/109 3 Krş. Nahl, 16/43  

(Hâkim Haskani Şevahid’ut Tenzil c.1, s.432’de bildirdiğine göre Hz. Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah’a yemin olsun zikir ehli bizleriz. İlim ehli bizleriz. Tevil ve tenzil ehli bizleriz. Şüphesiz ben Resulullah’ın şöyle buyurduğunu işittim: “Ben ilim şehriyim. Ali ise bu ilim şehrinin kapısıdır. Her kim ilim dilerse, kapısından girmelidir.”)  

Benzer mesajlar: Yûnus 10:94; Nahl 16:43.  

1 Peygamberler hep erkeklerden gönderilmiştir. Allah, Peygamberlik yükünü kadınlara yüklememiştir. Ama kadınlardan bazılarını muhatap alarak vahiy göndermiştir. Hz. Meryem ve Hz. Mûsa’nın annesi gibi... Bu tür vahiylere ilham denilir. Fakat “kadından da peygamber olur” diyenler, bir türlü (رِجَالٌ) kelimesine “erkek” anlamı veremeyip 5. ayette belirtilenlerin şaşkınlıklarına benzer bir şaşkınlıktan kurtulamamaktadırlar. Konuyla ilgili olarak Bk. (Mâide: 111, Yûsuf: 109, Nahl: 43, 68, Kasas: 7, Şura: 47 ve dipnotları) 2 Yahûdî ve Hıristiyan olduklarını söyleyen kâfirlere… Yani gönderilen Peygamberlerin hepsi de insandı ve erkekti; melek, cin veya kadın değildi. Konuyla ilgili olarak Bk. (Yûnus: 94, Nahl: 43)  

9 Lafzen, “Hatırlatıcı [Kitabı] izleyenlere.” Burada, tahrifata uğramamış ilk haliyle, Allah’ı ve O’nun buyruklarını insana hatırlatan belgelerden biri durumundaki Kitâb-ı Mukaddes söz konusudur.  

[2681] Lafzen: “adamlardan, erkeklerden”. Burada vahyi ve peygamberliği inkâr edenlerin itirazı peygamberin cinsiyetiyle değil beşerliğiyle alâkalıdır (Bkz: Âyet 3, 7, 8). Dolayısıyla bu âyetteki rical, gönderilen rasullerin erkekliğini değil insanlığını vurgular. Bu kimlik vurgulanırken “erkekler” anlamındaki ricâlin kullanılmasında çok ince bir îmâ da sezilmiyor değil. Bu îmâ, hem meleklere “kadın” cinsiyeti yakıştıran, hem de peygamber olarak bir meleğin gönderilmesini isteyen Mekke müşrik aklının içine düştüğü çelişki ve gülünç durum olsa gerektir.  

“Bilenler” diye tercüme edilen kelimenin aslı “Ehlu’z-zikr” yani “kitap, tebliğ veya uyarının muhatapları” demektir. Tevrat, İncîl, Kur’ân esas itibariyle bir kitap ve uyarıdır.  

[*] Ayetin metninde geçen Zikir, Allah'ın indirdiği kitap, ehl-i zikir de o kitapta uzmanlaşmış kişi demektir.  

(1) Bu âyetin benzeri 16:43’te de geçmişti. Her iki âyetin metnindeki ifade “zikir ehli” şeklindedir ki, daha önce de geçtiği gibi, Kur’ân’da zikir sözcüğü, öğüt, ibret, tefekkür, ilim, şeref, kitap, Kur’ân gibi çeşitli anlamlarda kullanılmaktadır. Bu iki âyetin meâlinde, gerek konuyla ilgisi, gerekse kapsamlılığı açısından, “ilim ehli” deyimini kullanmış bulunuyoruz.  

2670 See 16:43 and n. 2069. This answers the Unbelievers' taunt, "he is just a man like ourselves!" True, but all messengers sent by Allah were men, not angels or another kind of beings, who could not understand men or whom men could not understand.