Enbiyâ Sûresi 44. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 13/41; 46/27.  

Bkz. 13/41, 46/27“Yeryüzünü çevresinden eksiltiyoruz” ifadesini iki şekilde yorumlayabiliriz. Bunlardan birincisi; inkârcıların yaşadığı yerlerin inananlar tarafından ele geçirilmesi yani tebliğ yoluyla gerek keyfiyet ve kemiyet bakımından gerekse coğrafi konum itibariyle mü’minlerin etki alanının büyümesidir. İkincisi ise erozyonla yer kabuğunun üzerindeki toprakların, başta akarsular olmak üzere türlü dış etkenlerle aşınıp yerinden kopması, bir yerden başka bir yere taşınması ve biriktirilmesi yoluyla dünyada yaşam alanlarının küçülmesidir. Ayetin anlam akışı içinde birinci yorumun daha uygun olacağını düşünebiliriz.  

 Müfessirlerin yorumuna göre âyette, Allah’ın, çevresinden eksilteceğini haber verdiği arazi, müşriklerin o zaman üzerinde yaşadıkları topraklardır. Bu âyet Mekke’de indiğine göre, Allah Teâlâ’nın Resûlüne, müşriklerin yaşadığı toprakların, bir zaman sonra müslümanların eline geçeceğini müjdelemesi, Kur’an’ın bir mucizesidir. Bazı müfessirlere göre ise sûre Mekkî olmakla beraber bu âyet Medine’de nâzil olmuştur. Buna göre meâl: «... çevresinden eksiltmekte olduğumuzu» şeklinde olacaktır. Araziyi eksiltmekten maksat, müşriklerin toprak kaybetmeleridir ki bu da müslümanların fetihleri ile gerçekleşmiştir.  

1- Tabiatta ve canlılar âleminde meydana gelen ölümleri, değişiklikleri; her şeyin nasıl ölümlü ve sonlu olduğunu…  

(*) 1) Burada dikkat edilmesi gereken nokta “yerkürenin uçlarından eksilmesi” ifadesidir. Bu ayeti tefsir edenler farklı şekillerde yorumlamaya çalışsalar da, Yerküre hakkında bilgimiz arttıkça anlatılmak istenen gerçek daha iyi kavranmıştır. Küremsi bir yapısı olan Arz kutuplardan geçen bir eksen etrafında dönmektedir. Bu dönme esnasında dünyanın ekseninin geçtiği kutuplar bölgesinden eksilmekte yani basıklaşmakta ve ekvator bölgesinden genişlemektedir. Dünyanın bu şekli ancak son yüzyılda yapılan bilimsel çalışmalarla anlaşılırken, tüm Evrenin yaratıcısı yüce Allah bu bilgiyi bizlere asırlar önce Kuran’da bildirmiştir… Yani dünya’mızın kutuplardan itibaren her geçen yıl, biraz daha daraltıldığı yeni fark edilen bilimsel bir tespittir. Yerkürenin sürekli küçülüşü ve döndükçe kutuplardan basıklaşma olayıla ilgili Bilim-Teknik kitaplarında detaylı bilgi bulunmaktadır. 2) Yapılan bilimsel araştırmalarla günümüzde anlaşıldı ki Dünya’nın kütlesi her gün 95 ton eksilmektedir. Dünya’nın uçları sayılan kutuplardan gazlar bir hortum şeklinde uzaya doğru uzanarak kaçmaktadırlar ve böylece Dünya’nın kütlesi eksilmektedir… Kaynak: https://scitechdaily.com/ earth-loses-50000-tonnes-of-mass-every-year/... Kaynak: 291# Yeryüzünün uçlarından eksilmesi - Bilim ve Yaratılış) Birçok tefsir ve meallerde bu ayette zikredilen ‘’yerin uçlarının eksiltilmesinden maksat, kâfirlerin memleketlerinin fethi ile onların topraklarının azalması, Müslümanların ellerine geçmesi vs. gibi şeklinde yapılan yorumların hiçbiri de isabetli değildir. Çünkü bu sûre Mekke döneminde inmiştir ve o dönemde böyle bir durumun söz konusu olması asla mümkün değildir. Zaten ayette de (ارضهم) ‘’erdahum’’ yani ‘’onların topraklarından’’ değil de (الارض)’’el-Ard’’ yani ‘’dünya’’ dan söz ediliyor. İşte bu da gösteriyor ki bu ayetle ilgili klasik tefsir ve mevcut mealler hatalıdır. Ayrıca hem aşağıdaki Araştırmacı Dr. Zağlul en-Neccar’ın ayetle ilgili bilimsel açıklamasına hem de detaylı bilgi için Rad-41. ayetle ilgili dipnota bkz: إنقاص الأرض من أطرافها بمعني تفلطحها قليلاً عند القطبين‏, ‏ وانبعاجها قليلاً عند خط الاستواء‏ :‏( معنى .... نأتي الأرض ننقصها من أطرافها - ملتقى أهل التفسير = بقلم الدكتور زغلول النجار ) والرؤية علمية ، أي أفلا يعلمون (التحرير والتنوير) {أفلا يرون} اي ألا يعلمون { التبيان الجامع لعلوم القرآن) في زمن الخليفة المأمون قيست المسافة المقابلة لكل درجة من درجات خطوط الطول في كل من تهامة والعراق‏, واستنتج من ذلك حقيقة أن الأرض ليست كاملة الاستدارة‏, ‏وقد سبق العلماء المسلمون الغرب في ذلك بثمانية قرون علي الأقل لأن الغربيين لم يشرعوا في قياس أبعاد الأرض إلا في القرن السابع عشر الميلادي‏, حين أثبت نيوتن نقص تكور الأرض وعلله بأن مادة الأرض لاتتأثر بالجاذبية نحو مركزها فحسب‏, ‏ ولكنها تتأثر كذلك بالقوة الطاردة‏ (‏ النابذة‏)‏ المركزية الناشئة عن دوران الأرض حول محورها‏, ‏ وقد نتج عن ذلك انبعاج بطئ في الأرض ولكنه مستمر عند خط الاستواء تزداد القوة الطاردة المركزية إلى ذروتها‏, ‏ وتقل قوة الجاذبية إلى المركز إلى أدني قدر لها‏,ويقابل ذلك الانبعاج الاستوائي تفلطح ‏(انبساط‏)‏ قطبي غير متكافئ عند قطبي الأرض حيث تزداد قوتها الجاذبة‏, وتتناقص قيمة القوة الطاردة المركزية‏, والمنطقة القطبية الشمالية أكثر تفلطحا من المنطقة القطبية الجنوبية‏.‏ ويقدر متوسط قطر الأرض الاستوائي بنحو‏12756.3‏ كم‏, ونصف قطرها القطبي بنحو‏12713.6‏ كم وبذلك يصبح الفارق بين القطرين نحو‏42.7‏ كم‏, ‏ويمثل هذا التفلطح نحو‏33.%‏ من نصف قطر الأرض‏, مما يدل علي أنها عملية بطيئة جدا تقدر بنحو‏1‏ سم تقريبا كل ألف سنة‏,ولكنها عملية مستمرة منذ بدء خلق الأرض‏, وهي احدي عمليات إنقاص الأرض من أطرافها‏إ (نقاص الأرض من أطرافها موقع اعجازالقران)  

[4] Yerlerini İslâm eline geçirdiğimizi.  

14 Krş. Ra’d, 13/41  

Yüce Allah yaşattığı insanların bir kısmına bu ömrün uzun geldiğini, yani kendilerine verdiği nimet ve rızıklar sayesinde ömürlerini uzun bir süre yaşadıklarını, hayatlarının sonuna kadar bolluk içinde olduklarını ifade etmektedir. Bolluk içinde yaşamaya alışanlar nimetlerin veriliş nedenini anlamamış, yapılan uyarılara kulak asmamış ve bu hayatın hiç bitmeyeceğini sanarak aldanış içerisine girmişlerdi.,Bu ayet Ra‘d 13:41. ayetle birlikte okunmalıdır. Bu cümlede yer alan “Allah’ın gelmesi” mecaz bir ifadedir ve kastedilen O’nun gücünün ve hayata müdahale edişinin bildirilmesidir.  

1 “Yerin uçlarından eksiltilmesi” ifâdesinden; a- Kâfirlerin topraklarının Müslümanlara geçmesi, b- Erozyon, gel-git olayları c- Dünyanın kutuplarının basık olması anlaşılabilir.  

54 Lafzen, “tâ ki hayatları/ömürleri (‘umr) uzasın”- yani, bu müreffeh ve geçici tatminlerle dolu hayatın böyle sürüp gideceği düşüncesine iyice kendilerini kaptırıncaya kadar (Zemahşerî).55 Bir açıklama için bkz. 13:41’deki benzer ifade ve ilgili 79 ve 80. notlar.  

[2724] Allah’tan koparılmış bir hayat ve sahte bir ebedilik duygusu… [2725] Çevirimizin gerekçesi için benzer bir ibârenin yer aldığı Ra’d sûresi 41. âyetin ilgili notuna bkz. Burada “değer eksiltilmesi” olarak anlaşılması gereken “yeryüzünün eksiltilmesi”nin, “yeryüzünün uzatılıp yayılması” (13:3; 15:19; 50:7) ile bir karşıtlık oluşturduğu düşünülebilir. Bu sûrenin 11. âyetinin sonunda ifade edildiği gibi, yeryüzünde birtakım değerler bazı birey, toplum ve coğrafyalarda eksiltilirken, bazılarında da artırılmaktadır (Krş: 4:133; 6:133; 14:19; 35:16).  

Bu âyetin mânası, etraf kelimesine verilecek mânaya göre değişir. Bu kelime ise birçok anlamda kullanılır. Coğrafî veya küresel anlam gibi, mecazî anlam da mümkündür. Şu halde: 1. Müslümanların kuvvet kazanıp kâfirlerin topraklarını elde edip fetihler yapmaları. 2. Yerin ileri gelen insanları, âlimleri veya en iyi insanları gittikçe azalmaktadır. 3. Fennî yönden tefsir eden bazı zatlar; yağmurların, sellerin, rüzgârların etkisiyle dağların aşınmasını veya kutup bölgelerinin basıklığını düşünmektedirler.  

Tefsîrlere göre Yerin uçlarından eksiltilmesi, putatapanlara âit ülkelerin, özellikle Mekke yöresindeki toprakların, yavaş yavaş müslümanların eline geçmesine ve pek yakında Mekke'nin de fethedileceğine işârettir. Bu, âyetin mecâz anlamıdır. Ama hakîkî mânâsı düşünülürse, yerin uçlarının eksiltilmesi ifâdesiyle, yağmurların, sellerin, rüzgârların etkisiyle dağların aşındığına işâret edildiği gibi, kutup bölgelerinin basıklığına da işâret edilmiş olabilir.  

[*] İslam'ın yayılması nedeniyle Mekke'yi kuşatan topraklarda müslüman sayısı artıyor, askeri ve siyasi gelişmeler Mekke'lilerin aleyhine işliyor.  

(8) 13:41’in açıklamasına bakınız.  

2704 'Umr, or 'Umur. age, generation, period, time, life. Here "period" is most appropriate, as it covers many generations, "these men and their fathers." 2705 Cf. 13:41 and n. 1865. The particular signification is that Islam spread from the outer borders, social and geographical, gradually inwards. The social fringe was the humbler people, such as slaves and poor men. The geographical reference is to Madinah and tribes away from the Makkah centre. The proud and unbelieving Quraysh were the last to come in when the circle was gradually drawn tighter and tighter around them. The general signification applies to all times. Allah's Truth makes its way first among the poor and the lowly, those whose minds are unsoiled by prejudices of false pride or false knowledge, but it gradually hems in the obstinate, until it prevails in the end.