Enbiyâ Sûresi 105. Ayet Meali

Zebur, Ahd-i Atıyk'te "Mezâmir" diye anılır ve yüz elli mezmurdan ibarettir. Kur’ân'da istişhat edilen âyet, 37. mezmurun 29. âyetidir.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 4/163; 17/55; 39/67.  

13.Bazı müfessirlere göre burada Zikir`le kastedilen Tevrat`tır, diğer bazılarına göre ise Levhi Mahfuz`dur.  

Zebur, Hz. Davud’a indirilen ilâhî kitap yahut da Peygamberlere indirilen ilâhî kitapların genel adıdır.  

 Âyette geçen «Zikir»den maksat, -tercihe şâyan görüşe göre- Tevrat’tır. Ancak müfessirler, «Zikir» tabirinin levh-i mahfuz, «Zebur»un ise, Allah tarafından inzal buyurulan bütün kitaplar olabileceğini de belirtmişlerdir. Kötülerin ve kötülüğün sürekli pâyidâr olamayacağını, iyiliğin asıl, kötülüğün ise ârızî olduğunu, hakimiyetin eninde sonunda iyilerin eline geçmesinin mukadder olduğunu anlatan bu âyet, İslâm dininin dünya hayatı konusundaki iyimserliğini ifade etmektedir.  

Bu yer ve gökler yenileriyle değiştirilecek ve erdemli kulların emrine verilecek (14:48).  

1- Her türlü hatırlatma ve öğütten sonra. 2- Mesajımızı içeren bütün kitaplarda. 3- Cennet yurduna. Ayetin cümle yapısından ve siyakından ve konu bütünlüğünden söz konusu “arzın” yeryüzü değil, Cennet yurdu olduğu anlaşılmaktadır. 4- Arı, saf, temiz, iyi, erdemli, dürüst.  

(*) Burada ayette geçen (الزَّبُورِ) ‘’ez-Zubür’’ kelimesinden maksat peygamberlere gönderilen ilahi kitaplar olduğunu söyleyenlerin görüşleri daha isabetli olduğu anlaşılmaktadır. Mesela: Nahl- 44. ayette de geçen (الزبور) ‘’ez- Zubür’den maksat ilahi kitaplardır… Ayrıca yeryüzünde iktidar, servet ve güç sahibi olmak iyilik, erdem ve doğruluğun ölçütü olamayacağına göre, bu âyetteki vaad âhirete ilişkin olarak anlaşılmalıdır. Buna göre, bir önceki 104. âyet kıyametten söz etmektedir. Dolayısıyla bu âyette vaad edilen el-arz, “dürülüp büküldükten sonra yeniden yaratılan yer” olarak anlaşılabilir. Bu ise mü’minlere âhirette vaad edilen mutluluk diyarına/cennet yurduna tekabül etmektedir. Allahu a‘lem. (M. İslamoğlu Meali 105. Ayet Açıklaması) Ayrıca eksiksiz sistemi, kusursuz mercii, yüce Allah’ın varlık âlemine egemen kıldığı tüm yasaları kapsamına alan zikrin, levh-i mahfuzun bir bölümü anlamına gelir… Kitaplarda Cennet yurduna. Ayetin cümle yapısından ve siyakından ve konu bütünlüğünden söz konusu “arzın” yeryüzü değil, cennet yurdu olduğu anlaşılmaktadır. (E. Aktaş Meali 105. Ayet Açıklaması). Zaten hiçbir zaman salih kullar arzın tümüne ne varis olmuşlar ne de varis olacaklardır. Ama onlar ahiretteki cennet yurduna varis olacaklardır. (الله اعلم) İşte bu arz ve gökler yenileriyle değiştirilecek salih ve erdemli kulların emrine verilecek (14: 48) Metinleri aşağıya alınan tefsirlere göre de ayette geçen (أرض) ‘’arz’’ ahirtteki cennet arzı (cennet yurdu)dur. Yani müfessirler, «Zikir» tabirinin levh-i mahfuz, «Zebur»un ise, Allah tarafından inzal buyurulan bütün kitaplar olabileceğini de belirtmişlerdir. الله اعلم وأن الآية ذكرت عقيب الإعادة وليس بعد الإعادة أرض يستقر بها الصالحون ويمتن بها عليه سوى أرض الجنة والأولى أن تفسر الأرض بأرض الجنة كما ذهب إليه الأكثرون وهو أوفق بالمقام. (تفسير الألوسي) أن الأرض يرثها عبادي الصالحون أحسن ما قيل فيه أنه يراد بها أرض الجنة كما قال سعيد بن جبير ؛ لأن الأرض في الدنيا قد ورثها الصالحون وغيرهم . وهو قول ابن عباس ومجاهد وغيرهما (تفسير القرطبي - تفسير ابن كثير- جامع البيان في تفسير القرآن) وأولـى هذه الأقوال عندي بـالصواب فـي ذلك ما قاله سعيد بن جُبـير ومـجاهد ومن قال بقولهما فـي ذلك، من أن معناه: ولقد كتبنا فـي الكتب من بعد أمّ الكتاب الذي كتب الله كل ما هو كائن فـيه قبل خـلق السموات والأرض. وذلك أن الزبور هو الكتاب، يقال منه: زبرت الكتاب وذَبرته: إذا كتبته، وأن كلّ كتاب أنزله الله إلـى نبـيّ من أنبـيائه، فهو ذِكْر... ، ولو كان ذلك غير أمّ الكتاب التـي ذكرنا لـم تكن التوراة بأولـى من أن تكون الـمعنـية بذلك من صحف إبراهيـم، فقد كان قبل زَبور داود.فتأويل الكلام إذن، إذ كان ذلك كما وصفنا: ولقد قضينا، فأثبتنا قضاءنا فـي الكتب من بعد أمّ الكتاب، أن الأرض يرثها عبادي الصالحون يعني بذلك: أن أرض الجنة يرثها عبـادي العاملون بطاعته المنتهون إلـى أمره ونهيه من عبـاده، دون العاملـين بمعصيته منهم:ويشمل هنا جميع الكتب السماوية كالتوراة والإِنجيل والزبور والمراد بالذكر: اللوح المحفوظ الذى هو أم الكتاب (الوسيط في تفسير القرآن الكريم) ،.. وعليه فالمعنى: ولقد كتبنا في الكتب المنزلة على الأنبياء أن الأرض يرثها عبادي الصالحون بعد أن كتبنا ذلك في أم الكتاب. وهذا المعنى واضح لا إشكال فيه. (أضواء البيان)  

[2] Veya Levh-i Mahfuz'da yazdıktan sonra.[3] Veya Arz-ı Mukaddes'e, Cennete.  

37 Krş. A’râf, 7/128. Tevrat’ın Mezmurlar bölümünde bu anlamda bir ayete rastlıyoruz: “Sâlihler yeri miras alır ve onda ebediyen otururlar.” (Bab:37/29).  

Benzer mesajlar: A‘râf 7:129, 137; İbrâhîm 14:14; Nûr 24:55; Kasas 28:5.  

1 Mü’minlerin atalarından kalan mirasın peşine düştükleri gibi Allah’ın yaptığı bu vaadin de peşine düşmeleri kendilerine bir görevdir.  

100 Lafzen, “Hatırlatıcıdan (zikr) sonra”. Kur’ânî zikr teriminin öteki anlam ve çağrışımları konusunda bkz. bu surenin 10. ayeti hk. 13. not.101 Zebûr (lafzen, “yazılı belge” ya da “kitap”) terimi “hikmetler kitabı” anlamına gelen bir cins ismidir: bunun içindir ki, Allah tarafından peygamberlere vahyedilen tüm ilahî kitaplar için kullanılabilir (Taberî). “Yeryüzüne dürüst ve erdemli kullarım varis olacak” ifadesi, açıktır ki, “eğer [gerçekten] inanıyorsanız mutlaka (insanların) en üstünü olacaksınız” (3:139) vaadinin bir yankısıdır -Allah’ın insan için öngördüğü yüceliklere erişmenin ancak inanıp dürüst ve erdemli davranışlar ortaya koymakla mümkün olduğunu dile getiren bir ifade.  

[2778] Zikr için bkz: 20:99, not 82). [2779] Zebûr’u “hikmet yüklü sayfa” şeklindeki çevirimizin gerekçesi ve kelimenin kökeni hakkında bir tahlil için bkz: 16:44, not 48. Buradaki zebûrla “Allah’ın rasullere indirdiği vahiylerin tümünün” kastedildiğini söyleyen Mücahid’e Taberî de katılır. [2780] Yeryüzünde iktidar, servet ve güç sahibi olmak iyilik, erdem ve doğruluğun ölçütü olamayacağına göre, bu âyetteki vaad âhirete ilişkin olarak anlaşılmalıdır. Buna göre, bir önceki 104. âyet kıyametten söz etmektedir. Dolayısıyla bu âyette vaad edilen el-ard, “dürülüp büküldükten sonra yeniden yaratılan yer” olarak anlaşılabilir. Bu ise mü’minlere âhirette vaad edilen mutluluk diyarına tekabül etmektedir. Allahu a‘lem.  

(Ey Muhammed ümmeti!.. "Allah; içinizden iman edip sâlih amel işleyenlere vaad etti ki: onlardan öncekileri nasıl vâris kıldı ise, onları da yeryüzüne vâris kılacak ve onlar için beğendiği dini temelli yerleştirecektir" -Nur/55-)  

Cenab-ı Allah, Sûre boyunca naklettiği peygamber kıssalarında hükmeden ilahî bir kanuna dikkat çekerek, sûreyi hitama erdiriyor. Demek genel insanlık içinde Kitap ehli, Kitaba bağlı olmayanlara galip gelmiştir. Sonra yine Kitaba tâbi olan İsrailoğulları, daha sonra Hz. Îsâ’ya bağlı olanlar, daha sonra da Müslümanlar öncülüğü almışlardır. Liyakatlerini ispatladıkları müddetçe Müslümanlar yine üstün geleceklerdir. Zebur’da olduğu gibi (Mezmurlar, 37, 29) Allah Kur’ân’da da bildiriyor ki dünyanın vârisliği, tevhide bağlı, şirkten ve tefrikadan uzak olup en güzel ve sağlam işler işleyen kullara aittir (Elmalılı M. Hamdi Yazır).  

[*] Kalın kitap demektir. Elif lâmlı olması, bunun bütün peygamberlere verilen kitaplar olduğunu gösterir. Keşşaf da bu görüşe yer vermiştir.  

2759 Zabur. the Book of the Psalms of David. The name of David is expressly mentioned in connection with the Zabum in 4:163 and 17:55, although there the indefinite article is applied to the word as meaning a Book of Scripture. See Psalms 25:13, "his seed shall inherit the earth": 37:11, "the meek shall inherit the earth" (quoted by Jesus in Matt. 5:5); and 37:29, "the righteous shall inherit the land." (R). 2760 The same promise occurs in the Pentateuch, Exod. 32:13, "they shall inherit it (the land) forever."