Duhân Sûresi 11. Ayet Meali

Bu kesif duman kıyamet alâmetlerindendir.  

[542] Duman azabı hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVII, 393-398.  

(3)Rivâyetlere göre bu duman, kıyâmet yaklaştığı sırada, doğu ile batı ve yer ile gök arasını kaplayacak olan bir duman olup, kıyâmet alâmetlerindendir. İbn-i Mes‘ûd (ra)’dan bir rivâyette ise, şöyle denmiştir: “Kureyş şirk üzere kalmakta ısrâr edip Resûlüllah (asm)’a karşı isyânlarını ortaya koydukları vakit Hz. Peygamber(asm), Yûsuf (as)’ın zamanındaki kıtlık yıllarına ma‘ruz kalmaları husûsunda onlara bedduâ etti. Bunun üzerine öyle bir kıtlık ve meşakkate uğradılar ki, kemik yemek mecburiyetinde kaldılar. İçlerinden biri göğe bakardı da hâlsizlikten kendisi ile gök arasında duman tabakası gibi bir şey görürdü.” Âyet buna işâret etmektedir. (Celâleyn Şerhi, c. 7, 119)  

(*) Demek ki o zaman yüce Allah gök cisimlerinin dünyaya veya birbirine çarpmalarına engel olmayacaktır. Bu durumda gökyüzünden gelecek böyle büyük bir felaket sonucu çarpmanın şiddetiyle atmosferde yoğun bir duman/gaz ve toz bulutu tabakası meydana gelebilir ve doğal olarak pek çok insan hayatını kaybedebilir. Bu nedenle âyette geçen “duhân”ı “küresel kıyâmet”in bir alâmeti olarak değerlendirmek daha mantıklı ve isabetli olsa gerektir… Ayrıca bu dumanın veya gaz bulutunun dünyanın dışından geleceği mümkündür. Bu duman veya gaz bulutu rahatlıkla dünyamızı kaplayacak, insanları saracaktır. Gaz bulutları konusuna gelince, evrende gaz bulutlarından oluşan kümelerin olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu gaz bulutunun insanlara elem verici bir felaket olacağını söylüyor doğruların kitabı. Eğer bu dumanın bir gaz bulutu olarak ele alırsak, dünya bu gaz bulutunun içinde geçici olarak bulunacaktır. Birazcık kaldırmakla bahsedilen ise azabın dumanın geçmesiyle bitmediği, daha büyük felaketlerin insanları beklediğini bir sonraki ayetten anlayabiliyoruz. İşte o gün yaşayan insanlar inandıkalarını söyleyeceklerdir. Ama bu olayı gördükleri için o gün inanıyoruz deseler de kendilerine fayda vermeyecektir. Artık bundan sonra kıyamet süreci başlamıştır. Çünkü o gün Kıyametin büyük alametlerinin art arda gerçekleşeceği gündür. (alıntı) Uzayda 2 göktaşının çarpışması. Yeni yapılan bilimsel çalışmalarda (‘Birger Schmitz of Lund University, Sweden, published in Science Advances’) bunun da olabileceği kanıtlandı. Hatta 470 milyon yıl önce gerçekleştiği yönünde deliller elde edildi. 470 milyon yıl önce dinazorları yok eden 10 km çapındaki asteroitten 3000 kat daha büyük bir asteroid Mars yörüngesi dolaylarında başka bir asteroit ile çarpışarak parçalandı. Güneş sistemini ve Dünya’yı da gaz ve toz bulutları ile kapladı. Duman nedeni ile güneş ışınları Dünya’ya ulaşamadı ve Dünya buzul çağına girdi. Kaynak: Kuran’ın bilimsel mucizeleri, 19 sistemi) Gökbilimciler son zamanlarda Dünya’nın birçok kez geçtiğini ve gelecekte kaçınılmaz olarak geniş kozmik uzaya geniş bir alana yayılan çeşitli boyut ve türlerdeki duman bulutlarından geçeceğini keşfettiler. Dünya, bu duman bulutlarının arasından geçerken, canlıların yaşamını tehdit eden çeşitli iklim değişikliklerine maruz kalıyor. Dünya’nın yüksek yoğunluklu parçacık bulutları halinde geçişi, birçok canlı organizma türünün yok olmasına yol açan kısmi veya tam buzul çağlarının ortaya çıkmasına neden oldu. Ayrıca Dünya’nın defalarca bazı kuyruklu yıldızların kuyruklarından ve halelerinden geçtiğini, bunun da 13 bin yıl önce Kuzey Amerika’da olduğu gibi canlı organizmalar için ölümcül çevresel felaketlere yol açtığını keşfettiler Ayrıca Güneş Sistemi galaksinin merkezi etrafında dönüşü sırasında çeşitli türdeki nebulaların ve kozmik bulutların içinden geçer ve bazı yüksek yoğunluklu bulutların içinden geçişi bu bulutların bileşenlerinin heliosfere girmesine neden olabilir ve kendisiyle çarpışabilir. Bu olay gezegenler, özellikle de Dünya, üzerindeki yaşamı tehdit ediyor. Gökbilimciler, Dünya’nın dev bir moleküler bulutun ( GMC) içinden geçebileceğini keşfettiler. (Orta yoğunluk)≥330 H atomu cm-3 (her yüz milyon yılda bir ve yüksek yoğunluk)∼ 2 × 10 3 H atomu cm −3) Bir dizi jeofizikçi de, Dünya’nın bu tür moleküler bulutlardan geçişinin Dünya üzerindeki yaşam üzerindeki etkilerini inceledi. Bu çalışmalardan birinde araştırmacılar, onun orta yoğunlukta bir buluttan geçtiğini buldular (330–10 3 H atomu/ cm3 (Önemli iklim değişikliğine neden olabilir.) En önemli biçimlerinden biri buzullaşmadır. Dünyanın kutuplarını çevreleyen bölgeler (50–60° enlemindeki buz çizgisi)). Yüksek yoğunluklu bir bulutun içinden geçerse dramatik iklim değişikliğine neden olabilir) buzul çağının ortaya çıkışı gibi) veya (küresel kartopu buzullaşmaları). Bu çalışmada araştırmacılar, Dünya’nın muhtemelen en az iki kez yüksek yoğunluklu moleküler bulutların içinden geçtiği ve bunun sonucunda da ikisi 600 ve 750 milyon yıl önce meydana gelen buzul çağlarına maruz kaldığı sonucuna vardı. ( ∼600 Myr önce ve ∼750 Myr önce)... Bilim insanı, yaptığı araştırmada, 13 bin yıl önce Dünya’nın bir kuyruklu yıldızın kuyruğundan geçtiğini, Dünya’yı kaplayan ve Güneş’i engelleyen dumanın, Dünya’nın sıcaklığının 8 derece düşmesine yol açtığını belirtti. Kuzey Amerika’ya sızdı ve birçok canlı organizma türünün yok olmasına yol açtı (modeline göre, Dünya büyük bir parçalanan kuyruklu yıldızdan gelen yoğun bir malzeme izine rastladı)). Kuyruklu yıldızlar, çoğu Kuiper Kuşağı’ndan kaynaklanan, güneş etrafında eliptik yörüngelerde dönen, çekirdek çapı 50 kilometreyi geçmeyen buzlu cisimlerdir.) Neptün gezegeninin yörüngesinden sonra yer alır. Kuyruklu yıldız güneşe yaklaştığında su, amonyak, metan ve tozdan oluşan buz buharlaşmaya başlar ve güneş büyüklüğüne ulaşabilen devasa bir buhar halesi oluşturur. Ayrıca ikiye ulaşabilen uzun bir kuyruk da yayar, yüz milyon kilometre uzunluğunda ve binlerce kilometre kalınlığında. Önemli sayıda kuyruklu yıldızın yörüngesi Dünya’nın yörüngesi ile kesiştiğinden, Dünya’nın zaman zaman kuyruklu yıldızlardan birinin halesinden veya kuyruğundan geçmesi mümkündür… İşte Kur’an-ı Kerim bu gerçeği, insanlardan bin dört yüz yıl önce bildirmiştir. Kur’an-ı Kerim’de bu dumanın adını taşıyan bir sure vardır ve bu surede dünyanın bu duman bulutlarından birinden veya kuyruklu yıldızların kuyruklarından geçmesinin kaçınılmaz olduğunu ve bunun insanlara acı bir azap yaşatacağını teyit eden ayetler bulunmaktadır… Bu ayetler, bu Kuran’ın insanlar tarafından yazılmasının imkansızlığını teyit etmektedir; peki 1400 sene önce yaşamış bir insan, nasıl olur da bu ayeti kullanarak, insanlara gökten gelen dumanın azabına uğrama ihtimalini hayal edip onları uyarabilir? Dr. Mansour Abu Sharia Al-AbadiÜrdün Bilim ve Teknoloji Üniversitesi. 1- (KUYRUKLU YILDIZ KUYRUĞUNUN ÖLÜMCÜL İĞNESI) Astrobiyoloji Dergisi, Nisan, 2010 2- Bill Napier,"MÖ 11.000 yılında Kuzey Amerika’da yaşanan felaketin sorumlusu dev bir kuyruklu yıldız mıydı?" Kraliyet Astronomi Topluluğu (RAS),Nisan - 2010. 3- Alexander A. Pavlov ve diğerleri “Devasa bir moleküler bulutun içinden geçmek: Yıldızlararası tozun ürettiği “kartopu” buzullaşmaları" Jeofizik Araştırma Mektupları, Cilt. 32, sayı 3, 2005. واختلف المفسرون في المراد بهذا الدخان ... والقول الثاني والصحيح : في الدخان أنه دخان يظهر في العالم وهو إحدى علامات القيامة،...وهذا القول هو المنقول عن علي بن أبي طالب عليه السلام وهو قول مشهور لابن عباس واحتج القائلون بهذا القول بوجوه الأول: أن قوله {يَوْمَ تَأْتِي ٱلسَّمَاءُ بِدُخَانٍ } يقتضي وجود دخان تأتي به السماء وما ذكرتموه من الظلمة الحاصلة في العين بسبب شدة الجوع فذاك ليس بدخان أتت به السماء فكان حمل لفظ الآية على هذا الوجه عدولاً عن الظاهر لا لدليل منفصل، وإنه لا يجوز الثاني: أنه وصف ذلك الدخان بكونه مبيناً، والحالة التي ذكرتموها ليست كذلك لأنها عارضة تعرض لبعض الناس في أدمغتهم، ومثل هذا لا يوصف بكونها دخاناً مبيناً والثالث: أنه وصف ذلك الدخان بأنه يغشي الناس، وهذا إنما يصدق إذا وصل ذلك الدخان إليهم واتصل بهم والحال التي ذكرتموها لا توصف بأنها تغشي الناس إلا على سبيل المجاز وقد ذكرنا أن العدول من الحقيقة إلى المجاز لا يجوز إلا لدليل منفصل (مفاتيح الغيب ،)  

1 (دُخَانٌ مُّبِينٌ) Arapçada istiâre olarak, “açıkça görülen sıkıntı ve şer” anlamında kullanılan bir tabir olup, bunun Türkçe karşılığı “dumanlı hava” olabilir.  

[4438] Son cümle Allah’tan bir haber olarak da okunabilirse de, huve zamiri yerine hâzâ işaret ismi kullanılması tercihimizi güçlendirmektedir.  

Bu duman hakkında başlıca iki tefsîr ileri sürülmüştür: 1) Duman, Araplarda kıtlıktan da kinâye olabilir. Bu âyet, büyük bir kıtlık olacağına işârettir. Nitekim Arabistan'da büyük bir kıtlık olmuştur. 2) İkinci tefsîre göre duhân, kıyâmet arefesinde göğü kaplayacak olan dumandır. Atılan atom bombalarıyle gerçekten insanları bir duman sarmıştır. Şayet kıyamet olaylarında atmosfer atomları tutuşursa veya çıkacak genel bir dünyâ savaşında birkaç atom birden patlatılırsa bütün insanları bir duman sarıp mahveder. Bu âyet, Kur'ân'ın, gelecekte vukubulacak bilimsel keşif ve icadları işâretleyen mu'cize haberlerinden biridir. Belki de ileride meydana gelecek ve insanlığı yok edecek gazlı, dumanlı korkunç silâhlara işâret etmektedir.