Bakara Sûresi 98. Ayet Meali

Mik kelimesinin, kulcağız anlamına Süryanice bir kelime olduğu ve Mikâil'in Allah kulcağızı anlamına geldiği söylenmiştir (Mecma'ül-Beyan, aynı sahîfe). Mikâil, yelleri estiren, yağmuru yağdıran, Tanrı dileğine göre rızıkları bölen, paylaştıran melektir. Sur'u da bu melek üfleyecektir. Mikâil, Mikâl tarzında da söylenir.  

[İmanı olmayan kâfir, maddeden başka bir şey bilmediği için, bütün yüce değerleri kaybettiğinden, Allah’ın rahmet ve sevgisini de kaybeder, gazabına mazhar olur.]  

* “şüphesiz, Allah da kâfirlerin düşmanıdır”; Allah Teâlâ, müstahak olduklarından dolayı kâfirleri en şiddetli azap ile cezalandırır, manasındadır.  

1- Vahye: “bozulan toplumu onarmak için gönderilen vahye”. 2- “Hami, koruyucu, büyük öncü.  

(3)“Hılkat-i kâinâtın (kâinâtın yaratılışının) en ehemmiyetli netîcesi olan insanlarla münâsebât-ı Rabbâniyeyi (insanlar ile Allah arasındaki münâsebetleri) tebliğ ve izhâr eden (bildiren ve açıklayan)Cebrâîl Aleyhisselâm ve zîhayat (canlılar) âleminde en haşmetli ve en dehşetli olan diriltmek ve hayat vermek ve ölümle terhîs etmekteki Hâlık’a (yaratıcıya) mahsûs olan icrâat-ı İlâhiyeyi yalnız temsîl edip ubûdiyetkârâne(kulluk yaparak) nezâret eden İsrâfîl Aleyhisselâm ve Azrâîl Aleyhisselâm; ve hayat dâiresinde rahmetin en cem‘iyetli, en geniş, en zevkli olan rızıktaki ihsânât-ı Rahmâniyeye nezâretle (Rahmân olan Allah’ın ihsanlarına bakmakla) berâber, şuûrsuz şükürleri şuûr ile temsîl eden Mîkâîl Aleyhisselâm gibi meleklerin pek acîb mâhiyette olarak bulunmaları ve vücûdları ve ruhların bekāları (ölümsüzlüğü), saltanat ve haşmet-i rubûbiyetin muktezâsıdır (Allah’ın kâinâtı idâresinde görünen saltanat ve haşmetinin gereğidir).” (Asâ-yı Mûsâ, 11. Mes’ele, 69)  

(*) 1: Burada müşakele vardır. Yani bir ifadeye karşılık aynı ifadeyle cevap verilmiştir. 2: Allah inkâr edenlere adâvet eder! ‘’ifadesinin anlamı ise, onları sevmeyecek ve hak ettikleri cezayı verecek.  

[9] Allah'a düşman olmak, inat ederek emrine karşı gelmek.[10] Burada da ceza hazf olunmuş, illet-i ceza ceza yerine kaim olmuştur.[11] Allah onu affetmez. Günahlarından dolayı onu ta'zip eder demektir.  

68 Mikal, Mikail demektir. Bu da Sami dil ailesindendir. “Mi”, olmayan, “kâ”, gibi,” “il” de Rab demektir. Kelime anlamı “Rab gibi olmayan”dır. Rabbin evrende verdiği görevleri yapan meleğin adıdır. Tabiat kuvvetlerini yönetmekle görevli melektir. Tabiat olaylarını herkes Rab’dan bilir fakat o melek, Rabbin adıyla iş görür ama Rab olmayan demektir. Buna doğa yasaları diyenler de vardır.  

Cebrail vahiy getirmekle görevli elçi melektir; Mikail ise doğa olaylarıyla görevli melek olarak bilinmektedir.,Yüce Allah vahiy meleğini inkârın aslında başka şeyleri inkârı da beraberinde getirdiğini bildirmektedir. Bu çerçevede, vahiy meleğine her kim düşman olursa bilmelidir ki esasında Yüce Allah’a, onun bütün meleklerine, gönderdiği bütün peygamberlerine, ayrıca vahiy meleği Cebrail’e ve diğer melek olan Mikail’e de düşman olacaktır.  

1 Mikâil: Kur’an-ı Kerim’de adı geçen büyük melekten birisidir. Mikâil kelimesi Ahd-i Atik’te "Mikael" biçiminde geçer. Mikâil’in "İsrail oğullarının hamisi" olduğuna, onları İranlılara ve Yunanlılara karşı koruduğuna inanırlar. Mikâil kelimesi Kur’an-ı Kerim’de sadece bu âyette, Mikâl (م۪يكَال) şeklinde geçmektedir. (Bakara: 98) Biz Müslümanlar, Cebrail ve Mikail’in büyük meleklerden olduğuna inanırız. Her ikisini de dost kabul ederiz. Her iki melek de Allah’ın elçisidir. Allah’tan aldıkları görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğün dışına çıkmaları da mümkün değildir. Tabiat olaylarını idare etmek, yağmuru yağdırmak, rüzgârı estirmek, bitkilerin üretimini sağlayarak, insanların ve diğer canlıların rızıklarını tayin etmek Mikail’in Allah tarafından bize bildirilen en önemli görevleridir. Bizim bilemeyeceğimiz başka görevleri de vardır. En doğrusunu Allah bilir.  

80 Birçok sahih Hadise göre, Medine Yahudilerinden bazı bilginler Cebrail’i “Yahudilerin düşmanı” olarak tanımlıyorlardı. Bunun üç sebebi vardı: birincisi, Yahudi tarihinin ilk dönemi boyunca başlarına gelen bütün felaket haberlerinin Cebrail tarafından kendilerine aktarıldığını düşünüyorlardı, böylece Cebrail onların gözünde bir “kara haberci” oldu (güzel haberlerin taşıyıcısı ve bu nedenle kendilerinin “dost”u olarak gördükleri Mikail’in tersine); ikincisi, Muhammed (s)’e mesajı getirenin Cebrail olduğunun Kur’an’da defalarca tekrarlanmasıydı, halbuki Yahudiler yalnızca İsrail soyundan gelen birinin ilahî vahye mazhar olabileceğini düşünüyorlardı; ve üçüncü olarak, Cebrail aracılığıyla vahyedilmiş olan Kur’an’ın bazı Yahudi inanç ve davranışlarının şiddetli eleştirileriyle dolu olması ve onları Hz. Musa’nın hakiki mesajına karşı olmakla itham etmesiydi. (Bu Hadislerin ayrıntıları için bkz. Taberî, Zemahşerî, Beğavî, Râzî, Beydâvî, İbni Kesîr.) Ayet 97’deki mâ beyne yedeyhi ifadesini “önceki çağlarda indirilenler/geçmiş vahiylerden bugüne kalmış olanlar” şeklinde çevirmem hakkında bkz. sure 3, not 3.  

[183] Mikâil ismi de Cebrail gibi Sami dil ailesine mensuptur. Kur’an’da olduğu gibi Tevrat ve İncil’de de meleklerden biri olarak yer alır. Kur’an’da geçtiği tek yer bu âyettir. Bazı hadislerde dört büyük melekten biri olarak geçer. [184] Onlar Allah’ın nebilerini ve kitaplarını ayrıma tâbi tuttukları gibi meleklerini de ayrıma tâbi tuttular ve Cebrail’i kara haberlerin muhabiri, Mikâil’i de ak haberlerin muhabiri ilan ettiler. Birincisine düşman ikincisine dost olduklarını söylediler. Bakara 62 ve Mâide 69, bu âyet ışığında anlaşılmalıdır. Allah’a imanın makbul olabilmesi için Allah’ın tüm elçilerine ve tüm mesajlarına eksiksiz iman şarttır (Krş: 2:62, not 116).  

Peygamber Efendimiz (a.s.) Medine’ye hicret buyurduklarında Fedek Yahudilerinin bilginlerinden Abdullah ibn Sûriya, münazara için bir grupla geldi. Sorduğu dört müşkil soruya doğru cevaplar aldıktan sonra; vahiy getiren meleği sorup “Cebrâil” cevabını alınca “O bizim düşmanımızdır, o savaş ve şiddet getirir, bizim elçi meleğimiz Mikâil’dir ki; o, müjde, bereket, ucuzluk getirir. Eğer sana o gelseydi iman ederdik.” Bu uzun kıssa üzerine bu âyet nazil olmuştur. Hz. Ömer’le ilgili başka bir nüzul sebebi daha rivayet edilir.  

[1] Yahûdîler seleflerinin başlarına gelen belâ ve 'ikâba vâsıta oldığından ve Kur'ân'ı indirdiğinden dolayı Cebrâîl'i sevmez ve ona 'adâvet iderlerdi. Bir güm 'Ömer bin Hattâb'a da Cebrâîl'e sebeb-i 'adâvetlerinden bahs itmişlerdi. Cenâb-ı Fârûk, Cebrâîl'in emr-i ilâhiyi icrâdan başka bir şey yapmadığını ve binâen'aleyh ona bundan dolayı 'adâvet îcâb itmeyeceğini cevâben söylemişdi. Nezd-i risâlete geldiği zamân bu âyet-i kerîmeyi nâzil olmuş buldı. Rasûlullah "Ya 'Ömer Cenâb-ı Hak seni tasdîk buyurdı" didi.