Bakara Sûresi 268. Ayet Meali

Allah’ın verdiği varlıklardan onun rızası için infak etmek konusunda şeytan her zaman engel çıkarır. İnsanın önüne uzun vadeli dünyalık planlar koyarak, infak etmesine mâni olur. Çoluk-çocuğun gelecek endişesini, para ile elde edilen itibarın kaybolup yok olmasını öne sürerek paylaşmayı engeller. Böylece varlığı elinde tutan insana cimriliği empoze eder ve onu helal olmayan kötü yollara iter. Bu konuda Âl-i İmran 3/180 ve Teğabun 64/16-17 âyetlerine bakarak daha sağlıklı bir değerlendirme yapabiliriz. Gelecekten kaygı duyarak başkalarına infak edilmek üzere bize emanet edilen nimetleri çocuklarımıza bırakmak için derin planlar yapmamız doğru değildir. Ayrıca bilmeliyiz ki bütün canlıların rızkını veren Allah, bize verdiği gibi çocuklarımıza da verecektir. Bizim irademizi güçlendirdiği gibi çocuklarımızın iradesini de güçlendirecektir. Bizim, çocuklarımıza mal mülk bırakmak gibi bir vazifemiz yoktur. Buna ne gücümüz yeter ne de varlığımız. Her şeyin mutlak sahibi Allah’tır ve rızık vermek de bütünüyle onun yetkisindedir. Bizim vazifemiz; bize birer emanet olan çocuklarımıza iyi bir terbiye vermek, müspet manada eğitilmelerine katkıda bulunmak, ahlaki meziyetler kazandırmak ve bize emanet edilen değerleri bozmadan ve yozlaştırmadan onlara bırakmaktır.  

Fakir düşeceğinizi söyleyerek, sadaka vermekten uzak durmanızı ister.  

1. Korkutup. 2. Cimriliği.  

(*) Yani şeytanlık sıfatına sahip olan herkes, her türlü fikir, düşünce, sistem, nefis ve tüm şeytani güçler… Şeytan: Azgınlıkta son derece yüze çıkmış, haktan uzak, yanlış/bâtıl olan, demektir. Şeytan kelimesi, insan, cin, hayvan ve tüm yaratıklar ve düşünce tarzlarından pis, azgın, inatçı ve inkârcı olanları için kullanılan bir cins isimdir. (M. Türk Meali 268. Ayet Açıklaması)  

[8] Yahut nefs-i emmare.[9] Yâni cimriliği.[10] İhsanı hesapsızdır, mağfireti geniştir. O'na, harcettiğiniz hiç bir şey hafi kalmaz.  

Yüce Allah önceki ayette kazançların en iyilerinden infak edilmesini ve kişiye verilmesi durumunda almak istemeyeceği şeyi başkalarına vermemesi gerektiğini ifade ettikten sonra, bu ayette şeytanın olaya müdahalesinden söz etmektedir. infak bir iman kurumu olduğu için, şeytan bu kurumu zedelemek veya mümkünse ortadan kaldırıp insanların Allah yolundan uzaklaşmalarını sağlamak için çaba sarf edecektir. Ayette sözü edilen şeytan, öncelikle cinlerden olan ve Allah’tan ümidini kesmiş bulunan “şeytan” olabileceği gibi, insanlar içinden şeytanlaşmış olanlar da olabilir; hatta insanı kötülüklere sevk eden nefsi de olabilir. İnsana kötülükler telkin eden her bir şey burada sözü edilen “şeytan” kavramının kapsamında kabul edilmelidir.  

1 Yani şeytanlık sıfatına sahip olan herkes, her türlü fikir, düşünce, sistem, nefis ve tüm şeytani güçler… Şeytan: Azgınlıkta son derece yüze çıkmış, haktan uzak, yanlış/bâtıl olan, demektir. Şeytan kelimesi, insan, cin, hayvan ve tüm yaratıklar ve düşünce tarzlarından pis, azgın, inatçı ve inkârcı olanları için kullanılan bir cins isimdir.  

[506] Lafzen: “aşırılığı ve taşkınlığı”. Nüzûl ortamı insanı kadim zamanlardan beri cimriliği “yüzkızartıcı davranışların en beteri” (min efhaşi’l-fahş) şeklinde tanımlardı (Menâr). [507] Allah yolunda infakın en büyük engeli insandaki açlık ve yoksulluk korkusudur: Açlık çekeni bir ekmek doyurur, açlık korkusu çekeni dünya doyuramaz. Cimrilik işte bu korkunun sonucudur. Bu korkunun kaynağında ise Allah’a güvensizlik yatar. [508] Allah yolunda yapılan her yardımın bir uhrevî ve ebedî karşılığı vardır, bir de dünyevî karşılığı vardır. Uhrevî olanı, Allah’ın vaad ettiği “katından bir bağış” ve rahmetine muhatap kılmadır. Dünyevî olanı ise, 261’de anlatıldığı gibi, bire yedi yüz ve hatta daha da fazla artırmak ve bereketlendirmektir (Krş: 34:39).  

318 Good and evil draw us opposite ways and by opposite motives, and the contrast is well-marked out in charity. When we think of doing some real act of kindness or charity, we are assailed with doubts and fear of impoverishment; but Evil supports any tendency to selfishness, greed, or even to extravagant expenditure for show, or self-indulgence, or unseemly appetites. On the other hand, Allah draws us on to all that is kind and good, for that way lies the forgiveness of our sins, and greater real prosperity and satisfaction. No kind or generous act ever ruined any one. It is false generosity that is sometimes shown as leading to ruin. As Allah knows all our motives and cares for all, and has everything in His power, it is obvious which course a wise man will choose. But wisdom is rare, and it is only wisdom that can appreciate true well-being and distinguish it from the false appearance of well-being.