Bakara Sûresi 257. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 5/16; 6/1, 153; 14/1, 5; 33/43; 57/9; 65/11.  

Bkz. 14/1, 57/9  

 Bu âyette mümin ile kâfir mukayese edilmiş, Allah’a ve onun gönderdiği peygamberlere inananları Allah’ın aydınlığa götürdüğü, şeytana uyup kâfir olanları da şeytanın karanlığa ittiği, bu sebeble cehennemlik oldukları anlatılmıştır.  

1- Koruyucu, yardımcı, gözeten, destekleyici, yandaş. Kur'an'da yer alan, “veli” ve velinin çoğulu olan “evliya” dost, dostlar olarak çeviriye konu edilmektedir. Oysaki bu sözcükler, etik anlamda dostluğu değil; siyasi bağlamda, yönetmeyi, korumayı, gözetilmeyi ifade etmektedir. Kur'an, “dost” deyimi için halil sözcüğünü kullanmaktadır. (Örneğin: 2:254; 4:125; 17:73; 25:28)  

(1)“Enâniyetine i‘timâd eden (benliğine güvenen), zulmet-i gaflete (gaflet karanlığına) düşen, dalâlet(küfür) karanlığına mübtelâ olan adam, (...) ceb feneri hükmünde nâkıs (noksan) ve dalâlet-âlûd (dalâlete bulaşmış) ma‘lûmât ile zamân-ı mâzîyi (geçmiş zamânı), bir mezâr-ı ekber (büyük bir mezar) sûretinde ve adem-âlûd bir zulümât (yoklukla karışık bir karanlık) içinde görüyor. İstikbâli, gāyet fırtınalı ve tesâdüfe bağlı bir vahşetgâh (vahşet yeri) gösterir. Hem her birisi, bir Hakîm-i Rahîm’in (sonsuz hikmet ve merhamet sâhibinin) birer me’mûr-ı musahharı (itâatkâr me’mûru) olan hâdisât (hâdiseleri) ve mevcûdâtı (varlıkları), muzır (zararlı) birer canavar hükmünde bildirir. وَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا اَوْلِياَؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النَّورِ اِلَي الظُّلُمَاتِ [İnkâr edenlerin dostları ise tâğuttur (Allah’ın yerine tuttukları şeylerdir), onları nûrdan zulümâta çıkarırlar] hükmüne mazhar eder. Eğer hidâyet-i İlâhiye yetişse, îman kalbine girse, nefsin fir‘avuniyeti kırılsa, Kitâbullâh’ı (Kur’ân’ı) dinlese, (...) o vakit birden kâinât bir gündüz rengini alır, nûr-ı İlâhî ile dolar. Âlem اَلّٰلهُ نُورُ السَّمٰواتِ وَالْاَرْضِ[Allah, göklerin ve yerin nûrudur] âyetini okur. O vakit zamân-ı mâzî, bir mezâr-ı ekber değil, belki her bir asrı bir nebînin (peygamberin) veya evliyânın taht-ı riyâsetinde (reisliğinde) vazîfe-i ubûdiyeti (ibâdet vazîfesini) îfâ eden ervâh-ı sâfiye (tertemiz ruhlar) cemâatlerinin vazîfe-i hayatlarını bitirmekle اَلّٰلهُ اَكْبَرْ diyerek makāmât-ı âliyeye (yüce makamlara) uçmalarını ve müstakbel (gelecek) tarafına geçmelerini kalb gözü ile görür. Sol tarafına bakar ki, dağlar-misâl bazı inkılâbât-ı berzahiye ve uhreviye (kabir âlemi ve âhirette olacak büyük hâdiselerin) arkalarında Cennetin bağlarındaki saâdet saraylarında kurulmuş bir ziyâfet-i Rahmâniyeyi(Rahmân olan Allah’ın ziyâfetini) o nûr-ı îmân ile uzaktan uzağa fark eder. (...) Hattâ mevti (ölümü), hayât-ı ebediyenin mukaddemesi (başlangıcı) ve kabri, saâdet-i ebediyenin kapısı görüyor.” (Sözler, 23. Söz, 103-104)  

[1] Yahut yardımcısıdır; işlerini görenidir.[2] Nazm ı Kerimde cehil, vesavisi kabul, hevese ittibar gibi karanlıkların taaddüdüne, hak olan nurun vahdetine işaret vardır.[3] Küffar veya azgınlar.  

168 Tâğût, sembolik bir kelime olup azgınları, şeytan ve şeytan tabiatlı kimseleri ve insanları doğru yoldan çıkaranları sembolize eder. Krş. Nisa, 4/51,60,76; Mâide, 5/60; Nahl, 16/36; Zümer, 39/17.  

Benzer mesajlar: Mâide 5:16; İbrâhîm 14:1; Ahzâb 33:43; Hadîd 57:9; Talâk 65:11.  

1 Veli: Sözlük anlamı itibariyle, dost, arkadaş, yardımcı, birinin işini üstlenen, yönetici, anlamlarına gelir ve çoğulu evliya’dır. Veli kelimesi, Kur’ân’da hem Allah hem de diğer varlıklar için genelde, “dost” anlamında kullanılmıştır. (Geniş açıklama için Bk. Yunus: 62 ve dipnotları)2 Allah, Kur’an’da sürekli olarak kâfirliği karanlıklara, îmanı ve Müslümanlığı aydınlığa benzetmiştir. Bu sebeple karanlık ve aydınlık kelimelerinin, önüne bu parantezler ilave edilmiştir. Ayrıca karanlığın çoğul olması küfür çeşitlerinin çokluğuna, nurun tekil olması ise hakkın tekliğine, işarettir. Bk. (Mâide: 6, İbrahim:1,5, Ahzab: 43, Hadid: 9, Talak: 11) 3 Görülüyor ki Allah’a, îman etmeyen kâfirler, tağutları inkâr bile etmiş olsalar, yine tağutlara boyun eğmekten kurtulamayacaklardır. Çünkü insanın toplumdan uzak ve kuralsız yaşaması mümkün olmadığı için, Allah’ın emirlerini dinlemeyenler, sonuçta mutlaka tağutların emirlerine mahkûm olacaklardır. (Elmalılı)  

[478] Krş: “Sağırdırlar, dilsizdirler, kördürler: artık onlar dönemezler” (18. âyet).  

[1] Veli kelimesi için (Bakara 2/107). âyetin dipnotuna bakınız. [2] Âyetleri görmezlikten gelenlerin. [3] Allah, onlara da şah damarından yakındır, ama onlar tağutları/taşkınlık edenleri kendilerine daha yakın görürler. [*] Tağut, taşkınlık edenlerdir. Bunlar, birçoklarını peşine takan, insan ve cin şeytanlarıdır. (Al-i İmran 2/149) ((Al-i İmran 2/150)