Bakara Sûresi 146. Ayet Meali

Bkz. 2/76, 6/20  

Yahudiler ve Hıristiyanlar, Hz. Peygamber’e ait özellikleri kendi kutsal kitaplarında okuyageldiklerinden onu özellikleriyle çok iyi tanıyorlardı. Âyette, yahudilerin ve hıristiyanların Hz. Peygamber’i inkâr etmelerinin bilgisizlikten değil, inattan kaynaklandığına işaret edilmektedir.  

 Yahudiler Tevrat’ta, hıristiyanlar da İncil’de âhir zaman peygamberinin vasıflarını gördüler, onun gelmesini beklediler; her nesil bunu kendinden sonra geleceklere anlattı ve inanmalarını tavsiye etti. Bunun için her iki zümre de bu peygamberin gelmesini dört gözle bekliyorlardı. Ancak onun Araplar arasından ve bir yetim kimse olarak gönderildiğini görünce sırf ırkçılık gayret ve düşüncesiyle inkâr ettiler. Halbuki onun hak peygamber olduğunu, kendi oğullarını bilip tanıdıkları gibi biliyorlardı.  

1- Mescid-i Haram'ı. Kabe'yi ve dayandığı geçmişini.  

(1)Hz. Ömer (ra), yahudi âlimlerinden iken İslâm’la şereflenen Abdullah bin Selâm Hazretlerine bu âyet-i kerîme hakkında suâl ettiğinde o, cevâben şöyle dedi: “Yâ Ömer! Ben Hz. Peygamber (asm)’ı gördüğüm zaman, oğlumu tanıdığımdan ziyâde tanımıştım. Zîrâ oğlum hakkında, belki anası hıyânet etmiştir diye şübhelenebilirim. Ama Resûlullah (asm) için zerre kadar bile şübhem olamaz. Çünki onun vasıfları Tevrât’ta yazılı olanların aynısı ve tamâmıdır.” (İbn-i Kesîr, c. 1, 140)Ayrıca bakınız; (sahîfe 13, hâşiye 2)  

(*) Ayette geçen (يعرفونه)’’ya’rifunehu’’daki zamir (الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ) ‘’ Mescid-i Haram’e, Kabe’ye, kıbleye gider. Bu nedenle ‘’ Onu bilirler’’ şeklindedir. Çünkü (يعرف) aynı zamanda (يعلم)’’ya’lemü’’ anlamına da gelir. Ama maalesef mevcut mealler bundan önceki ayetlerde peygamberin ismi geçmediği hâlde (يعرفونه) daki (hu) zamiri peygambere raci yapmışlardır, oysa o zamiri, ismi geçmeyene raci yapılamaz. Ama bu ayetten önceki ayetler, Mescidi Haram- kıbleden söz ettiği için (يعرفونه) daki (hü) zamiri buna gider. Yani burada, kitap ehlinin kendi çocuklarını tanıdıkları gibi tanıyıp bildikleri şey, bağlam gereği “kıble” olmalıdır. bkz: قال أبو جعفر : يعني جل ثناؤه بقوله : "الذين آتيناهم الكتاب يعرفونه " ، أحبار اليهود وعلماء النصارى : يقول : يعرف هؤلاء الأحبار من اليهود ، والعلماء من النصارى : أن البيت الحرام قبلتهم وقبلة إبراهيم وقبلة الأنبياء قبلك ، كما يعرفون أبناءهم (تفسير الطبري ) عرف الحقيقة:علمها وأدركها (تعريف و معنى عرف في معجم المعاني الجامع – معجم يحتمل قوله: {أَنَّهُ ٱلْحَقُّ} على وجهين أحدهما: أي علموا أن تحويل القبلة من بيت المقدس إلى الكعبة حق، لكنهم يعاندون ويتبعون هواهم (تأويلات أهل السنة) والضمير في {يعرفونه} عائد على الحق في القبلة والتحول بأمر الله إلى الكعبة، قاله ابن عباس وقتادة وابن جريج والربيع،( المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز) {وإن الذين أوتوا الكتاب}: أي رؤساء اليهود والنصارى وأحبارهم. وقال السدّي: هم اليهود. {ليعلمون أنه}: أي التوجه إلى المسجد الحرام، {الحق}: الذي فرضه الله على إبراهيم وذريته. وقال قتادة والضحاك: إن القبلة هي الكعبة. وقال الكسائي: الضمير يعود على الشطر، وهو قريب من القول الثاني، لأن الشطر هو الجهة.( البحر المحيط) أى: أن أحبار اليهود وعلماء النصارى يعرفون صدق رسالة النبي صلّى الله عليه وسلّم ويعرفون أن توجهه إلى البيت الحرام حق، كما يعرفون أبناءهم فهو تشبيه للمعرفة العقلية الحاصلة من مطالعة الكتب السماوية، بالمعرفة الحسية في أن كلا متهما يقين لا اشتباه فيه قال الإمام ابن كثير: «يخبر الله أن علماء أهل الكتاب يعرفون صحة ما جاء به الرسول صلّى الله عليه وسلّم كما يعرف أحدهم ولده،(الوسيط لطنطاوي)  

[1] Nebî'yi veya tahvil i kıbleyi,  

96 Onlar kendi oğullarını nasıl şüphesiz tanıyorlarsa Kâbe’nin de Müslümanların kıblesi olduğunu öyle tanırlar demektir.  

Burada, kitap ehlinin kendi çocuklarını tanıdıkları gibi tanıyıp bildikleri şey, bağlam gereği “kıble” olmalıdır. Serbest bir okuma yani bağlam dışı bir yoruma göre ise kastedileni “Hz. Muhammed” olarak kabul etmek de mümkündür. Çünkü benzer mesaj En‘âm 6:20’de de yer almaktadır.  

1 Tevrat’ta Hz. Musa’ya benzer bir Peygamberin gönderileceği anlatıldığı için, öteden beri kitap ehli gelecek olan son peygamberi (اَلنَّبِي) “En’nebi” yani “o Peygamber” diye yâd ederdi. Ancak onun Hz. Muhammed (s.a.v) olduğunu gösterecek bir delile ihtiyaç vardı. Hz. Muhammed (s.a.v)’in getirdiği mucizeler ile bu da bihakkın te’min edilmiş oldu. Bilhassa o zamanki kitap ehli âlimlerinin hiç bir şüphesi kalmamıştı ve bunu evlatlarını bildikleri gibi kat’î bir surette biliyorlardı. Nitekim Hz. Ömer (r.a.), Abdullah b. Selâm’a bunu sorduğu zaman; “ben onu oğlumu bildiğimden daha ziyade bilirim, çünkü onda hiç şüpheye mahal yoktur. Fakat evlâdıma gelince ne bileyim belki validesi hıyanet etmiş olabilir” demişti. Bunun üzerine Hz. Ömer (r.a.) de onun başını öpmüştü. Kitap ehlinin âlimleri o Peygamberi kalben pekiyi tanıdıkları halde mü’min olamamışlar bilâkis bile bile hakkı örterek avamdan daha ziyade kâfir olmuşlardır. (Elmalılı) Bk. (En’am: 20)  

[291] Zımnen: Yahudiler Kâbe’nin İbrahim tarafından inşâ edildiğini ve yine onun kıblesi olduğunu çok iyi bilirler. İbn Abbas’a göre “hû” zamiri Beytullah’ı (Kâbe) gösterir. Bu görüşe ikinci nesilden Süddi ve İbn Zeyd de katılır (Taberi). Sözün gelişi ve âyetin bağlamı da bu yorumu teyit etmektedir. Genel yargı, âyetteki zamirin Allah Rasûlü’nü gösterdiği yönünde oluşmuştur. Bağlamdan kopuk olan bu yorumun hissi nedenlere dayandığı söylenebilir.  

[2] Bir gün 'Ömeru'l Fârûk 'Abdullah ibni Selâm'dan (Yâ ibn-i Selâm, bu âyet-i kerîmede beyân buyurulan bilgiyi bana ta'rîf it) diye sordukda 'Abdullah (Yâ 'Ömer ben Hazret-i Rasûl'i gördiğim zamân oğlumı bildiğim gibi derhâl bildim. Belki onı bilmekliğim oğlumı bilmekliğimden ziyâdedir. Çünki Tevrat'da vasfı mezkûrdur. Fakat oğlum hakkında bu derece emîn olamam, belki vâlidesi hıyânet itmiş ola) cevâbını virdi.  

(62) Peygamberi, kitaplarında onun hakkında verilen haberler sebebiyle tanırlar; geleceği haber verilen Âhirzaman Peygamberinin o olduğunu çok iyi bilirler.  

151 The People of the Book should have known all this as well as "they knew their own sons," as their past traditions and teaching should have made them receptive of the new Message. Some commentators construe the demonstrative pronoun "this" to refer to the Prophet. In that case the interpretation would be: The People of the Book know Muhammad as well as they know their own sons; they know him to be true and upright, they know him to be in the line of Abraham: they know him to correspond to the description of the prophet foretold among themselves; but selfishness induces some of them to act against their own knowledge and conceal the truth.