Ankebût Sûresi 2. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 2/214; 9/16.  

Bkz. 2/214, 3/142, 21/35  

 Bu âyetin, imanları sebebiyle çeşitli işkencelere maruz kalan bazı sahâbîler hakkında nâzil olduğu rivayet edilmiştir.  

1 Samimiyet sınavı. Aldatma, aldatılma. Baskı ve zulüm. Ateşte yakmak anlamındaki fetn kökünden türemiştir. Anlamı, “altın, gümüş gibi değerli maddelerin kendileriyle kaynaşmış olan değersiz maddelerinden ayrıştırılması, yani saflaştırılması amacı ile yüksek ateşte eritilmesi” işlemidir. Fitne sözcüğü, kişinin samimiyetinin iç yüzünün ortaya çıkması için; savaş, baskı, zulüm, zenginlik, yoksulluk, hastalık, ölüm, ün, mevki, mal, mülk gibi konularda tabi tutulduğu samimiyet sınavıdır.  

(*) Ayetin içerdiği anlam ve mesaj süreklidir, evrenseldir; kapsamı da insanoğlunun karşılaşabileceği yoksulluk, hastalık, ölüm, savaş gibi bütün acı olayları, hatta yerine getirmek zorunda olduğu ödev ve sorumluluklara katlanmayı da içine alacak kadar geniştir… İbn Atıyye (IV, 305) Ayrıca 3. âyette geçmiş çağlardaki toplulukların da bu tür fitnelerle imtihan edildikleri, yani düşmanlarının baskı ve zulümlerine mâruz kaldıkları belirtilmek suretiyle bu âyetlerin evrenselliğine işaret edilmiştir. Şu hâlde bu âyetler sadece ilk müslümanları değil, her dönemdeki bütün inançlı insanları, – sadece “inandım” demekle yetinmeyip– kişisel ve toplumsal varlıklarına, değerlerine, hak ve özgürlüklerine, ülkelerine ve bağımsızlıklarına sahip çıkmaya; bu uğurda özveride bulunmaya, zorluklara ve acılara katlanmaya çağırmakta; doğrularla yalancıların, yani gerçekten mümin ve müslüman olanlarla sözde müslümanların bu şekilde ortaya çıkacağını, bunların Allah katındaki değerlerinin de bu imtihandaki başarı derecelerine göre belli olacağını ifade etmektedir. Kayna : (Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 4 Sayfa: 252-253) Fitne sözcüğü, kişinin samimiyetinin iç yüzünün ortaya çıkması için; savaş, baskı, zulüm, zenginlik, yoksulluk, hastalık, ölüm, ün, mevki, mal, mülk gibi konularda tabi tutulduğu samimiyet sınavıdır. (E. Aktaş Meali 2. Ayet Açıklaması)  

1 Krş. Enbiyâ, 21/35; Kıyâmet, 75/36  

Benzer mesajlar: Bakara 2:214; Âl-i İmrân 3:142; Tevbe 9:16; Kıyâmet 75:36.  

1 Bu soru inkarîdir. Yani, “bunu akıllarından bile geçirmesinler, kesinlikle böyle olmayacaktır,” demektir.2 Bu âyetin iniş sebebi ile ilgili rivâyetler şöyledir: a- Ammâr b. Yâsir, Ayyâş b. Ebî Rebîa, Velîd b. Velîd ve Seleme b. Hişâm’ın Mekke’de işkence görmeleri sebebiyle nâzil oldu. b- Mekke’de bir takım insanlar, Müslüman olacaklarına dâir söz vermişlerdi. Hicret âyeti nâzil olunca sahabe Medîne’den bunlara, “hicret etmedikçe Müslümanlığınız kabul edilmeyecek” diye yazdı. Onlar da derhal Medîne’ye doğru yola çıktılar. Müşrikler de takip edip geri çevirdiler. İşte o vakit haklarında bu âyet nâzil oldu. Bu âyetin nâzil olduğunu duyunca tekrar yola çıktılar. Müşrikler de takip ettiler. Sonuçta birbirleriyle çarpıştılar, kimi şehit oldu, kimi de kurtuldu. (Vâhidî) c- Bedir günü ilk şehit olan “Seyyid’üş-Şühedâ” diye anılan “Mihca’ b. Abdullah hakkında nâzil olduğu söylenmiştir. Bk. (Elmalılı)  

[3468] Krş: 2:214; 9:16 ve 3:179. İşkence gören sahabilerden Habbab b. Eret’in sabır hususunda dua istemesi üzerine, Allah Rasûlü bu âyeti okumuştur (Buhârî). Said b. Müseyyeb bu âyetle 16:110 arasında bağlantı kurmuştur.  

(Bu dünya bir imtihan alemidir. Cenab-ı Hak mümin kullarını da, imanlarında samimi olup olmadıkları hususunda çeşitli denemelerden geçirir, başlarına bir çok musibet ve sıkıntı veya bolluk, ferahlık indirir. Sıkıntı anlarında onlardan dua ve niyazda bulunmalarını, ferahlık anlarında da, kendisini unutmayıp şükretmelerini bekler)  

3423 Mere lip profession of Faith is not enough. It must he tried and tested in the real turmoil of life. The test will be applied in all kinds of circumstances, in individual life and in relation to the environment around us, to see whether we can strive constantly and put Allah above Self. Much pain, sorrow, and selfsacrifice may be necessary, not because they are good in themselves, but because they will purify' us, like fire applied to a goldsmith's crucible to burn out the dross.