Âli İmrân Sûresi 93. Ayet Meali

Bu âyet, Musevilerin itirazlarına cevaptır, çünkü onların dininde deve haramdır (Tesniye, 14, 6).  

15.Bu ayeti kerimede geçen İsrail, Hz. Ya`kub (a.s.)`dur. Bu ayeti kerime yahudilerin Resulullah (a.s.)`a "Sen İbrahim`in tevhid dini üzere olduğunu ileri sürüyorsun. Oysa o senin gibi deve eti yemezdi" demeleri üzerine inmiştir. Deve eti yahudilere Tevrat`ta yasak edilmemişti. Ancak Hz Yakub (a.s.) bir adağına binaen onun etini kendine haram kılmıştı. Yahudilerdeki deve eti yasağı buradan gelmektedir. Ayeti kerimede de bu yasağın vahiyle bildirilmiş bir yasak değil Hz. Ya`kub (a.s.)`un kendi içtihadıyla belirlediği bir yasak olduğuna dikkat çekilmektedir.  

Bkz. 6/146Bazı Yahudilerin Hz. Peygamber’e; “Hem İbrahim’in dininden olduğunu söylüyorsun hem de deve eti yiyor ve deve sütü içiyorsun. Oysa İbrahim Peygamber deve eti yemez ve onun sütünden de içmezdi” demeleri üzerine, Allah bu âyetle Yahudilerin asılsız söylemlerine cevap veriyor.   

* Âyet-i kerîmede geçen “İsrâil”, Hz. Ya‘kûb’un [aleyhisselâm] lakabıdır. * Ya‘kûb [aleyhisselâm], günümüzde siyatik denilen bir rahatsızlığa maruz kalmıştı. Allah Teâlâ’dan şifa istedi ve eğer bu hastalıktan kurtulursa en sevdiği yiyecek olan deve etini ve en sevdiği içecek olan deve sütünü bir daha ağzına sürmeyeceğine dair yemin etti. Böylece bu gıdaları kendisine harâm etmiş oldu.  

(2)Bu âyet-i kerîme yahudilerin Peygamber Efendimiz (asm)’a: “Sen İbrâhîm’in dîninden olduğunu zannediyorsun. Hâlbuki o, deve eti yemez, sütünü içmezdi. Fakat sen bunları yiyorsun!” demeleri üzerine inmiştir. Hz. Ya‘kūb (as) bir hastalığa yakalanmış, eğer şifâ bulursa deve etini yemeyeceğine, sütünü içmeyeceğine dâir adakta bulunup bunları kendine haram kılmış, daha sonra bunlar Tevrât’ta da yasaklanmıştı. Bu hâdise, İbrâhîm (as)’dan sonra olan bir hâdisedir. Âyet, yahudilerin bu iddiâlarını boşa çıkarmıştır. (Celâleyn Şerhi, c. 1, 451)  

(*) … Muhammed Abduh âyeti daha farklı açıdan ele almaktadır. Ona göre âyette anlatılan İsrâil’den maksat Hz. Ya‘kub’un kendisi değil İsrâil halkıdır. Nitekim kendileri İsrâil ismini bu anlamda kullanırlar. Halkın bu yiyecekleri kendilerine haram kılmasından maksat da haram kılınmasına sebep olacak kötülükleri işlemiş olmalarıdır. Daha önce bütün yiyecekler İsrâiloğulları’na helâldi. Sonra işledikleri kötülüklerden dolayı yüce Allah İsrâiloğulları’nı cezalandırmak ve terbiye etmek için bazı temiz yiyecekleri Tevrat’ta onlara haram kıldı. Nitekim Nisâ sûresinin 160. âyetinde “Yahudilerin zulmü sebebiyle kendilerine daha önce helâl kılınmış bulunan temiz şeyleri onlara haram kıldık” buyurulmaktadır (Reşîd Rızâ, IV, 3). Allah geçmişte bazı kavimlerin işledikleri kötülükler sebebiyle ceza olarak veya insanları imtihan etmek maksadıyla daha önce helâl olan bazı şeyleri onlara haram kılmıştır. Bu cümleden olarak yahudilerin yaptıkları haksızlıklar, insanları Allah yolundan alıkoymaları, faiz ve benzeri konulardaki bazı yasakları çiğnemeleri yüzünden, önceden mubah olan bazı yiyecekler konusunda-onlara mahsus olmak üzere– bazı yasaklar konmuştur (bk.En‘âm 146) Kaynak: (Kur’an Yolu Tefsiri) Yine aşağıdaki Tefsirü’l-Meraği, Tefsirü’l-Menâr ve Tevilatü ehlis- Sünne’’adlı tefsirlere bkz: قال الأستاذ الإمام: ولكن الجلال وكثيرا من المفسرين يقررون الشبهة ولا يبينون وجه دفعها بيانا مقنعا، إذ يعترفون بأن بعض الطيبات كانت محرمة على إسرائيل، والصواب ما قصه الله - تعالى - علينا في هذه الآية وغيرها من الآيات التي توضحها، وهي أن كل الطعام كان حلالا لبني إسرائيل ولإبراهيم من قبل بالأولى، ثم حرم الله عليهم بعض الطيبات في التوراة عقوبة لهم وتأديبا، كما قال: { فبظلم من الذين هادوا حرمنا عليهم طيبات أحلت لهم } [النساء: 160] الآية. فالمراد بإسرائيل شعب إسرائيل، كما هو مستعمل عندهم، لا يعقوب نفسه. ومعنى تحريم الشعب ذلك على نفسه: أنه ارتكب الظلم واجترح السيئات التي كانت سبب التحريم، كما صرحت الآية (تفسير المنار) والمراد بإسرائيل الشعب كله كما هو شائع في الاستعمال عندهم لا يعقوب فحسب، كما أن المراد بتحريم الشعب ذلك على نفسه أنه اجترح من السيئات، وارتكب من الموبقات ما كان سببا في هذا التحريم كما ترشد إلى ذلك الآية التي أسلفناها.وخلاصة هذا الجواب - أن الأصل في الأطعمة الحل، وما كان تحريم ما حرم على إسرائيل إلا تأديبا لهم على جرائم ومخالفات وقعت منهم.( تأويلات أهل السنة).  

[1] Veya her nev'i.[2] Yahudiler «sen İbrahim dininde bulunduğunu iddia ediyorsun, halbuki o deve eti yemez, sütünü içmezdi» demeleri, veya «o haram olanlar Tevrat ile haram kılınmıştır» demeleri üzerine onları red için nâzil olmuştur,  

[İsrâîl] kelimesi İsrailoğulları’nın soylarının geldiği ilk atası olarak kabul edilen “Hz. Yakup” için kullanılmaktadır.,Burada sözü edilen özel haramlarla ilgili bkz. Nisâ 4:160-161: En‘âm 6:146.  

1 İsrâil: Hz. Yakub (a.s.)’ın lâkabı veya diğer adıdır. Bk. (Bakara: 40, Meryem: 58) İsrâil kelimesi, İbranice bir kelime olup; safvetullah (Allah’ın seçkini) veya “Abdullah” yani “Allah’ın kulu” anlamına gelir. Buradaki “İsrail” kelimesi hakkında her ne kadar bazıları, bununla İsrâil Oğulları kastedilmektedir demişlerse de çoğunluk bununla kastedilenin, Yâkûb (a.s) olduğu kanaatindedir.2 Tevrât’tan önce Hz. Yâkûb’un kendine haram kıldığı şeyler dışında diğer yiyecekler, İsrâil oğullarına haram değildi. Hz. Yâkûb da bunları, ya adak olarak, ya da hastalığından dolayı kendisine yasaklamıştı. Ancak, En’am: 146. âyette İsrâil oğullarının yemeleri yasaklanan; sığır ve davar (koyun-keçi) dışındaki tüm tırnaklı hayvanların (ister geviş getirsin isterse getirmesin deve, at, eşek, kuşlar… gibi) etleri ve iç yağıyla böbrek yağları, esasen haram olduklarından dolayı değil de onlara sadece azgınlıklarının bir cezâsı olarak yasaklanmıştı. Bk. (En’am: 146)  

73 Buraya kadar surenin büyük bölümü Kur’an’ın ilahî kaynağı üzerinde durmuş ve Hz. Peygamber’e emanet edilen görevin -yani, insanları Allah’ın birliğini ve eşsizliğini kabul etmeye çağırmasının- doğru şekilde tanımlanmasını ve oluşturulmasını amaçlamıştı. Bu defa, 93-97. ayetler, bu vahyin önceki peygamberlerin öğretilerinin içerdiği hakikati tasdik ettiğine dair Kur’an’da sıkça tekrarlanan iddiaya rağmen, Yahudilerin, Kitâb-ı Mukaddes’in umdelerinin Kur’an tarafından yürürlükten kaldırılması olarak değerlendirdikleri tutuma karşı yönelttikleri iki itirazın reddine tahsis edilmiştir. Bu iki itiraz, (a) Tevrat’ta vaz‘edilen belirli perhiz kuralları ve yasaklarının Kur’an tarafından iptal edilmesi, (b) Mekke’nin Kudüs yerine kıble olarak “ikamesi” -bkz. sure 2, not 116- ile ilgili olmuştur. Kur’an, Yahudilerin gıda düzeni ile ilgili itirazını cevaplarken, başlangıçta bütün yararlı gıdaların İsrailoğulları için helal kılındığını, ancak daha sonra Tevrat aracılığıyla getirilen katı sınırlamaların, günahlarından dolayı onlara verilen bir cezadan ibaret olduğunu (karş. 6:146) ve bu yüzden, bu kısıtlamaların, kendini Allah’a gerçekten teslim eden bir toplum için sözkonusu olmadığını hatırlatır. İkinci itiraza verilen cevap için bkz. ayet 96.  

[631] Buradaki İsrâil’den kasıt İsrâiloğulları olsa gerektir. Yahudiler, kendileri için İsrâil adını yalın olarak kullanırlar. Tefsirlerde, İsrâil’den kastın Yakub Nebi olduğuna dair rivayetler gelmişse de, bu kesin bir delile dayanmaz. Bu konudaki rivayetler -her ne kadar Hakim İbn Abbas’a atfedilen bazı rivayetlerin sıhhatine hükmetmişse de- İsrâiliyyat menşelidir. Hz. Yakub’un Allah’la sabaha kadar güreşip onu yendiği türünden Allah’ı cisimleştiren rivayetler de bu çerçevede anlatılır (Menâr). [632] Mü’min İsrâiloğullarının Yahudileşme göstergelerinden biri olan gösterişçi sahte dindarlığın rolüne dair dikkat çekici bir örnek.  

İsrâîl: Hz. Ya'kub'un unvânıdır.  

[3] Ya'kûb 'aleyhisselâmın dizlerinde şiddetli ağrılar hâsıl olmuşdı. Bu hastalıkdan kurtulur isem filan ve filan şeyleri kendime harâm iderim diye nezr itmişdi. Bilâhare Benî İsrâîl bu şeyleri Allâh tarafından harâm idilmiş 'add iylediler. [4] Yahûdîler bu şeylerin hurmeti Tevrât'da mestûrdur dirlerdi. Tevtat'ı getirin görelim dinildiği zamân hep yan çizerdiler. İşte bunların yalanlarına bir huccet oldı.  

[1] "Dediler ki" kısmı tarafımızdan ilave edilmiştir. Bunun sebebi, daha sonra gelen ".. de ki," sözüdür. Yahudiler dayanaksız bir iddiada bulunarak İsrail'in yani Yakub'un kendine haram kıldığı dışında bütün yiyeceklerin onlara helal olduğunu söylüyorlar. Tevrat'da böyle bir şey olmadığından yalanları yüzlerine vurularak " getirin Tevrat'ı da okuyun; eğer iddianız doğru ise" deniyor. [2] Yakup (as)'nin lakabı İsrail'dir. Bu nedenle onun soyundan gelenlere İsrailoğulları denir.  

(18) Yakub’un.  

420 The Arabs ate the flesh of the camel, which is lawful in Islam, but it was prohibited by the Jewish Law of Moses (Leviticus 11:4). But that Law was very strict because of the "hardness of heart" of Israel , because of Israel 's insolence and iniquity (6:146). Before it was promulgated Israel was free to choose its own food. I take " Israel" here to stand for the people of Israel .