Âli İmrân Sûresi 44. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 11/49; 12/102.  

İslam öncesi Araplarca uygulanan, kör oklarla fal açmaya benzer eski bir Sami âdeti vardı. Bu âdette yazı yazmada kullanılan kamışlar suya atılırdı. Kimin kalemi suyun üzerine çıkarsa o kazanırdı. Hz. Meryem’i himaye konusunda İsrailoğulları, Tevrat’ı yazmakta kullandıkları kamışlarını (kalemlerini) nehre atmak suretiyle kura çekmişlerdi. Çekilen kurada hangisinin kalemi su yüzüne çıkarsa Meryem’i o himayesine alacaktı.  

[1] Ya’ni kur’a çekdikleri zamân  

 Tefsircilerin beyanına göre İsrailoğulları, Tevrat’ı yazmakta kullandıkları kalemlerini nehre atmak suretiyle kur’a çekmişlerdi ki, böylece hangisinin kalemi su yüzüne çıkarsa Meryem’i o himayesine alacaktı. Bu kur’ayı oklarla çektikleri de rivayet edilmektedir.  

1- Kura çektikleri.  

(4)Annesi tarafından Mescid-i Aksâ’ya teslîm edilen Hz. Meryem’i, ilimce en büyük reisleri bulunan İmrân’ın kızı olması sebebiyle, her âlim kendisi himâye etmek istedi. Sonunda kur‘a attılar ve Hz. Meryem vâlidemizin teyzesinin beyi olan Zekeriyyâ (as)’ın kalemi su yüzüne çıktı. (İbn-i Kesîr, c. 1, 282)“Kur’ân’ın vukūât ve ahvâl-i mâziyeye (geçmişte olan hâllere ve hâdiselere) dâir ihbârâtı (haberler vermesi)aklî bir iş değil ki akıl ile ihbâr edilsin. Belki, semâ‘a mütevakkıf (işitmeye bağlı) nakildir. Nakil ise, kırâet ve kitâbet (okuma-yazma) ehline mahsustur. Dost ve düşmanın ittifâkıyla kırâetsiz, kitâbetsiz, emânetle ma‘ruf(güvenilir oluşuyla tanınan), ümmî (okuma-yazması olmayan) lâkabıyla mevsuf bir zâta nüzûl ediyor (iniyor). Hem o ahvâl-i mâziyeyi öyle bir sûrette ihbâr eder ki, bütün o ahvâli görür gibi bahseder. Çünki uzun bir hâdisenin ukde-i hayâtiyesini (can damarını) ve rûhunu alır. Maksadına mukaddeme (başlangıç) yapar. Demek Kur’ândaki fezlekeler, hulâsalar gösteriyor ki, bu hulâsa ve fezlekeyi gösteren, bütün mâzîyi bütün ahvâli (hâlleri) ile görüyor. Zîrâ bir zâtın bir fende veya bir san‘atta mütehassıs (ihtisas sâhibi) olduğu, hülâsalı bir sözle, fezlekeli bir san‘atçıkla, o şahısların mahâret ve melekelerini gösterdiği gibi, Kur’ân’da zikrolunan vukūâtın (hâdiselerin) hulâsaları ve ruhları gösteriyor ki, onları söyleyen, bütün vukūâtı ihâta etmiş(kuşatmış), görüyor, ta‘bir câiz ise, bir mahâret-i fevkalâde ile ihbâr ediyor.” (Zülfikār, 25. Söz, 35)  

[9] Kur'a için Tevrat yazdıkları kalemleri veya ok veya değnekleri nehre attıkları zaman.  

(Hz. Meryem, annesi tarafından Allah yolunda mabede adanmış bir kız olduğu için cinsiyeti nedeniyle onun koruyuculuğunu kimin yapacağı konusu, mabetteki görevliler için bir problem oldu. Bu nedenle görevliler problemi çözmek için kura çektiler.)  

1 Meryemle ilgili en doğru haber budur. Sakın birilerinin yanındaymış gibi anlattıklarına itibar etme.  

30 Hz. Peygamber’e seslenen bu ara pasaj, Kur’an’da anlatılan Hz. Meryem kıssasının vahyin doğrudan bir ürünü olduğu ve bu yüzden, Hristiyanlarca güvenilir sayılan metinlerdeki şekli ile buradaki şekli arasındaki bütün farklılıklara rağmen özünde doğru olduğu gerçeğini vurgulamayı amaçlar (Muhammed Abduh, Menâr III, 301).31 Bkz. yukarıdaki 26. not. Yukarıda “kur’a ile” diye çevrilen ibare, lafzî olarak “kamışlarını atarak” anlamına gelmektedir -muhtemelen, İslam öncesi Araplarca uygulanan ve Lane III, 1247’de ayrıntılı biçimde izah edilen, kör oklarla fal açmaya benzer eski bir Sâmî âdetine işaret. “Onlar” zamiri, Hz. Zekeriya’nın da içinde bulunduğu din adamları zümresine râcidir.  

[582] Kur’an’da ğayb farklı vurgularla kullanılmıştır. Bazen idraki aşan mutlak hakikatlere, bazen idrak edilebilir olduğu hâlde görülemeyenlere, bazen de muhatabın gıyabında olan olaylara delâlet eder. Bu bağlamda vurgu sonuncusunadır. [583] Âyetteki ğayba dair bir açıklama ve benzeri bir meydan okuma için bkz: 28:44, not 54.  

Bu âyet, Kur’ân’ın vahyedilmesinden önce, bu hâdiselerin Hz. Peygamber (a.s.) ve kavmi tarafından bilinmediğini açıkça göstermektedir.  

[1] "Hanne bint 'İmrân" Meryem-i doğurdukdan sonra ma'bede götürüb nezri mûcibince teslîm itdi. O zamân ma'bedin ileri gelir huddâmı oniki zât olub Zekeriyâ da bunlardan idi. Kız olmağla berâber ma'bede kabûl buyurulmasından dolayı hiç bir çocuğa benzemeyen Meryem'i hangisinin taht ve sıyânet ve terbiyeye alacağı hakkında birbiriyle münâkaşa itdiler. Bir karâr viremediklerinden nihâyet fal itmeğe mecbûr oldılar. O zamân huddam-ı ma'bedin falı Tevrât'ı yazdıkları kalemleri suya atmakdı. Hangi kalem suyun geldiği tarafa doğrı yüzer ve giderse o kalemin sâhibi kazanırdı. Zâten müşârunileyh Meryem'in yakın akrabâsı idi, bu âyet-i kerîmede işâret olunan bu mes'eledir. Cenâb-ı Hak: Yâ Muhammed sen huddâm-ı ma'bedin fal açdıkları ve münâkaşa iyledikleri zamân onların yanında olmadığın içün bu hâle bittabi' vâkıf değildin. Senin bunları oldığı gib söylemen sana tarafımızdan vahy olundığını gösterir bir mu'cizedir buyuruyor.  

[*] Duyu organların erişemeyeceği veya kişinin bilmediği şeylere gayb denir.  

383 Things unseen: belong to a realm beyond the reach of human perception and therefore it would be unseemly to dispute or speculate about them. (R). 384 Literally, reeds: aqlam.. For the Arab custom of casting lots with arrows, see 2:219, n. 241. 385 Christian apocryphal writings mention the contention between the priests as to the honour of taking charge of Mary, and how it was decided by means of rods and reeds in favour of Zakariya.