Ahkâf Sûresi 15. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 17/23; 31/14.  

[553] Anne babaya iyilik hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVII, 519-521; XI, 225-230; XIV, 418-422.  

Allah, anne-babaya iyilik etmeyi tavsiye ederken anne-baba da vazifesini hakkıyla yerine getirmelidir. Çocukları sadece doğurmak, onları emzirmek, bedenen gelişimlerini sağlamak, yemeklerini yapıp çamaşırlarını yıkamak “anne” olmak için yetmez! “Anne” çocuklarına öyle bir sevgi vermeli ve öyle bir ruh aşılamalı ki, o sevgi madde ile ölçülememeli ve o ruhun lügatlerde karşılığı olmamalı. Zira cenneti annenin ayaklarına kadar getiren sır maddede değil manadadır. Babaya gelince; anneler kadar babalar da çocukların hayatında önemlidir. Baba olmak için biyolojik bağdan öte yakınlık ve ilgi gerekir. Öncelikle baba çocuklarının helal para ile büyümesini ve sağlıklı beslenmesini sağlayacak, onlara Allah bilincini, hakça yaşamayı, dürüst ve erdemli olmayı öğretecek. Çocukların ruh ve beden sağlığını düşünecek, iyi bir eğitim almalarına ve sağlıklı bir meslek edinmelerine yardımcı olacak, duygusal gelişimleri, manevi ve ahlaki anlamda kemale ermeleri ve aile içi ilişkilerinin sağlıklı olması için onlara iyi bir rol model olacak. Onlara servet ve şöhret bırakmak yerine iyi bir ahlak, güzel bir terbiye bırakacak. Yani sağlıklı ve düzenli bir aile için, toplumun geleceği için çocukların hayatında aktif rol alacak.  

 Tevhide yönelmek ve İslâm’a girmek en büyük nimettir. Allah’ın hoşnut olacağı davranışları yapmaya çabalamak, mesela Hz. Ebubekir’in yaptığı gibi kâfirlerin işkencesi altında kıvranan müminlerin kurtuluşunu sağlamak, yapılması gereken yararlı işlerdendir. Ayrıca bütün neslinin sâlih müslümanlardan olmasını istemek de, insanın yapacağı dualar arasında olmalıdır.  

* Bu ayet, insanın gebelik döneminde ana karnında geçirdiği süre ile emzirme süresinin toplamı 30 ay olduğunu bildiriyor. Bu ayet, emzirme süresini 24 ay olarak bildiren 31:14 ayetiyle birlikte değerlendirilirse, bebeğin ana karnında sadece 6 ay insan/kişi/nefs kabul edildiği anlaşılır. Gebelik süresinin döllenmeden itibaren tam 266 gün olduğunu biliyoruz (77:23). Bu, Tanrı'nın doğadaki bir ayetidir. Altı ay, 180 gün olduğuna göre bunu 266'dan çıkarırsak, gebeliğin ilk 86 gününde ceninin insan veya "nefs" sayılmadığı anlaşılır. Nitekim, insanın ana karnındaki gelişimini dört evrede açıklayan 22:5 ve 23:14 ayetleri gebeliğin ilk günlerini "nefs" yahut "insan" olarak değil de başka kelimelerle ifade eder. Bunlar sırasıyla: (1) sperm; (2) embriyo; (3) on santim büyüklüğündeki cenin evresine kemiklerin ve etin oluşması; ve nihayet (4) yeni bir yaratık. Yeni bir yaratığın döllenmeden 89 gün sonra yaratıldığı anlaşılıyor. Bir başka değişle "nefs"in (bilinç/kişilik) ilk belirtileri, döllenmeden yaklaşık üç ay sonra ceninin beyninde zuhur etmektedir. Kuran'daki ayetlerle doğadaki ayetlerin birlikte değerlendirilmesiyle elde edilen bu bilginin kürtaj konusuna aydınlık getirdiğini ifade etmeğe gerek var mı? Ayrıca bak: 16:58-59; 17:31 ** Tanrı, kimin cenneti hakettiğini iyi bilir. 40 yaşına varmadan kimin canını alırsa o kişi cennete girer. Tanrı o kadar geniş merhamet sahibidir ki çoğu kişi bu süreyi çok bulmakta ve onlar için cennet yerine cehennemi istemektedir. Bak 35:37.  

1- Karnında. 2- Doğurdu. 3- Hamilelik ve sütten kesilme süresi. * İnsanın; bedensel, mantıksal ve ruhsal olarak olgunluğa erdiği evreler farklı farklıdır. Genellikle “biyolojik olgunluk” yirmili yaşlara; akıl olgunluğu otuzlu yaşlara ve ruhsal olgunluk kırklı yaşlara denk düşmektedir. Kırkından sonra “fizik güç” ve “akıl güce” göre “ruhsal/duygusal güç” daha çok ön plana çıkmaktadır.  

(1)“Evet, dünyada en yüksek hakīkat, peder ve vâlidelerin evlâdlarına karşı olan şefkatleridir. Ve en âlî(yüce) hukuk dahi onların o şefkatlerine mukābil (karşılık) onlara hürmet etmek onların haklarıdır. Çünki onlar, hayatlarını kemâl-i lezzetle (büyük bir lezzetle) evlâdlarının hayâtı için fedâ ediyorlar, sarf ediyorlar. Öyle ise, insâniyeti sukūt etmemiş (insanlıktan çıkmamış) ve canavara inkılâb etmemiş (dönüşmemiş) her bir veledin(çocuğun) farz olan bir vazîfesi de o muhterem, sâdık, fedâkâr dostlara hâlisâne (ihlâsla) hürmet ve samîmâne hizmet ve rızâlarını tahsil (kazanma) ve kalblerini hoşnûd etmektir. Amca ile hala, peder hükmündedirler; teyze ile dayı, ana hükmündedirler. (...) Ey insan! Aklını başına al! Eğer sen ölmezsen, ihtiyar olacaksın! ************* [Cezâ amelin cinsindendir] sırrıyla, sen vâlideynine (ana-babana) hürmet etmezsen, senin evlâdın da sana hizmet etmeyecektir. Eğer âhiretini seversen, işte sana mühim bir defîne; onlara hizmet et, rızâlarını tahsîl eyle. Eğer dünyayı seversen, yine onları memnûn et ki, onların yüzünden hayâtın rahatlık içinde ve rızkın da bereketli gitsin. Yoksa onları istiskāl etmek (varlıklarından rahatsız olmak) ve ölümlerini temennî etmek ve onların nâzik ve serîü’t-teessür (çabuk müteessir olup kırılan) kalblerini rencîde etmekle ************* [Dünyayı da, âhireti de kaybetmiştir.] sırrına mazhar olursun.” (Lem‘alar, 26. Lem‘a, 282-284)(2)Bu âyet, Hz. Ebû Bekir (ra), hakkında nâzil olmuştur. O, Resûlullah (asm)’ın risâletle vazîfelendirilmesinden iki sene sonra kırk yaşında iken Müslüman olmuştur. Daha sonra âyette geçen bu duâsının bereketiyle anası, babası ve oğlu Abdurrahman (ra) ile onun oğlu Ebû Atîk (ra) olarak hepsi de îmân etmişlerdir. Hz. Ebû Bekir (ra), nerede İslâmiyet’i kabûl ettiği için işkenceye ma‘ruz kalan bir köle gördüyse, onu satın alıp âzâd etmiştir. (Celâleyn Şerhi, c. 7, 163)  

(*) Anne ve bebeğin uyumu sağlanana kadar emzirme konusunda birtakım sıkıntılar yaşanabilir ancak unutulmamalıdır ki bebekler doğumdan itibaren ilk altı ay yalnızca anne sütüyle beslenmelidir. Altı aydan sonra 2 yaşına kadar anne sütü ek besinlerle beraber verilmelidir… Emzirmenin bebek için önemli olduğu kadar anne için de çok faydalıdır. "Emzirme anne için doğal bir sakinleştiricidir, annenin stresle baş etme gücü artar. Özel bir hazırlık gerektirmez, ekonomiktir. Yeni bir gebeliği geciktirir. Meme, yumurtalık ve rahim kanserine yakalanma riskini azalttığı gibi, anneyi kemik erimesine karşı da korur. Emziren annelerde doğum sonrası kanama miktarı daha azdır. Emzirmeye devam ettikleri sürece adet görme olasılıkları daha düşük olduğundan bu anneler, doğumda kaybettikleri demir depolarını daha kısa zamanda tekrar oluştururlar. Emzirme diyabetik annenin günlük insülin ihtiyacını azaltır. Her annenin kendi sağlığı ve bebeğinin sağlığı için mutlaka emzirmelidir. Kaynak: (Çocuğa 2 yaşına kadar anne sütü verilmeli - Sağlık Haberleri -) Ayrıca insanın; bedensel, mantıksal ve ruhsal olarak olgunluğa erdiği evreler farklı farklıdır. Genellikle “biyolojik olgunluk” yirmili yaşlara; akıl olgunluğu otuzlu yaşlara ve ruhsal olgunluk kırklı yaşlara denk düşmektedir. Kırkından sonra “fizik güç” ve“akıl güce”göre“ruhsal/duygusal güç”daha çok ön plana çıkmaktadır. (E. Aktaş Meali 15. Ayet Açıklaması) Not: dokuz ay hamile kalması ve iki sene içinde (yani tam iki sene değil) çocuğun sütten kesilmesi ki bu da 21 ay değerlendirililrse toplam 30 aya çıkıyor. Çünkü İbn Abbas’a göre; çocuk altı ayda doğduysa (ki hamilelik müddetinin en azıdır, buna erken doğum denir, tüm gebeliklerin yaklaşık %12’si erken doğumla sonuçlanır ve bu durum risklidir, ancak bugün tıp ilmindeki gelişmeler sayesinde önceleri son derece tehlikeli olarak tanımlanan bu durum, eskisi kadar endişe verici bir durum olmaktan çıkmış, bebek kayıpları oldukça azalmıştır.) yirmi dört ay, dokuz ayda doğduysa yirmi bir ay emzirilerek toplam süre otuz aya tamamlanır. İşte Normal şartlarda 40 haftanın sonunda gerçekleşmesi beklenen doğumun 37. haftadan önce gerçekleşmesi erken doğum olarak tanımlanır...Detaylı bilgi için, bk: (Erken doğum belirtileri nelerdir? - Medical Park) وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا) لأنّ الحمل تسعة أشهر وفطامه أحدى وعشرين شهراً فيكون المجموع ثلاثين شهراً والله تعالي يقول ( وفصاله في عامين وليس يدوم عامين – يعني يتم فصاله في غضون عامين - يقول تعالى ذكره: قال هذا الإنسان الذي هداه الله لرشده، وعرف حقّ الله عليه فيما ألزمه من برّ والديه (جامع البيان في تفسير القرآن - الطبري)،  

[1] Nazm-ı Kerîm, ana hakkının baba hakkından daha büyük olduğuna delâlet eder.  

7 Bakara, 2/233 ve Lokmân, 31/14’de emzirme süresi iki yıl olarak belirtiliyor. Hamilelik de 9 ay 10 gün olunca, toplam 33 ay 10 gün etmesi gerekiyor. Ancak ayette 30 ay olarak belirtilmesinden hamileliğin son 6 ayının dikkate alındığını görüyoruz. Çünkü “insan” adını ana karnında “ruh üfürme” olayından sonra alıyor. Ruh üfürme yani akıl ve idrak yeteneğinin verilmesi ise “halkan ahar” (bir başka yaratma) işleminden sonradır. Bu da 4. ayın başıdır. İnsan, adını bu andan itibaren alır. Önceki ilk üç ay ise nutfe, alaka, mudğa ve et ve kemik dokuların oluşması safhasıdır; henüz insan adının verilebileceği safhalar değildir. Hatta zorunlu çocuk aldırmalar için ilk üç ay içerisinde ise izin verilebiliyor. 8 Krş. Bakara, 2/233; Lokmân, 31/14  

Benzer mesajlar: Bakara 2:83; Nisâ 4:36; En‘âm 6:151; İsrâ 17:23-24; Meryem 19:14, 32; ‘Ankebût 29:8; Lokmân 31:14 Benzer mesajlar: ‘Ankebût 29:8; Lokmân 31:14.,Yüce Allah Lokmân 31:14’te çocuğun annesini emme süresinin iki yıl olduğunu söylemektedir ki bu ifade Bakara 2:233 ile aynıdır. Bu arada Ahkâf 46:15’te hamilelik ile sütten ayrılmanın toplam süresinin 30 ay olduğu ifade edilerek çocukların iki yıl (24 ay) civarında emzirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Aradaki “altı aylık” zaman farkı ise bir çocuğun ana rahminde altı ay kaldıktan sonra en erken doğabileceği süreyi işaret etmektedir.,Bu cümle “Neslimi de iyi işlerde (daim) eyle!” şeklinde de tercüme edilebilir. Hz. İbrahim ve Hz. İsmail’in dilinden benzer bir dua için bkz. Bakara 2:128.  

1 Bu âyette belirtilen otuz ayın iki senesi (Bakara: 233 ve Lokman: 14-15)’e göre emzirme müddetidir. Geriye kalan altı ay ise hamilelik müddetinin en azıdır. Hz. Ömer (r.a)’e bir kadın altı ayda doğurduğu için duruşmaya götürülmüştü. Hz. Ömer (r.a) kadına had cezası uygulanmasını emretti. Hz. Ali (r.a) bu âyeti hatırlatarak; “had cezası lazım gelmez hamilelik süresinin en az müddeti altı aydır” diye itiraz etti. Hz. Ömer (r.a) de onu tasdik etti. Demek ki hamileliğin en az müddeti Kur’ân’ın nassına göre de tıbbın tecrübelerine göre de altı aydır. Ama genellikle dokuzuncu aydan sonra doğması yaygındır. Emzirme müddetinin de en çoğu iki senedir. Ancak bu âyetlerden şunlar da anlaşılabilir. a- İbnu Abbas’a göre; çocuk altı ayda doğduysa yirmi dört ay, dokuz ayda doğduysa yirmi bir ay emzirilerek toplam süre otuz aya tamamlanır. b- Bir kadın evlendikten sonra altı aydan öce sağlam bir çocuk doğurursa onun hakkında zaniye hükmü verilir. c- Bir kadın altı ay veya daha fazla bir süre sonra sağlam bir çocuk doğurursa, hakkında sadece bu doğuma dayanarak zaniye ithamı yapılamaz. d- Eğer bir çocuk, başka bir kadının sütünü iki yaşından sonra emse, o kadın onun sütannesi olamaz.2 Bunu bazıları bülûğ ile bazıları da olgunluk çağıyla tefsir etmişlerdir. Genellikle peygamberler de (Hz. İsa ile Hz. Yahya hariç) kırkından sonra peygamber olmuşlardır. Kırk yaş, genellikle olgunluk yaşı olarak kabul edilir.  

16 Karş. 29:8 ve 31:14. Bu örnekteki emir, 12. ayetin sonunda ve 13-14. ayetlerde “iyilik yapanlar”a yapılan atıf ile bağlantılıdır.17 Bkz. 31:14, not 14.18 Yani, insan zihnî ve ruhî olgunluk yaşı olarak kabul edilen yaşa vardığında. Bu ayetin ilk cümlesinde geçen eril (müzekker) insan isminin, her iki cins için de aynı ölçüde geçerli olduğu unutulmamalıdır.19 Zımnen, “işlemiş olabileceğim herhangi bir suçtan dolayı”. Bkz. 24:31’in son cümlesi ile ilgili not 41.  

[4519] Anneliğin Allah katındaki değerine atıf. Krş: 17:23-24, 31:14-15, ilgili notlar. Emzirme süresini 24 ay olarak bildiren Lokman 14 ile birlikte düşünüldüğünde, vahiy gebeliğin son altı ayında cenine nefs adını vermektedir. Murselât 23’te de belirtildiği gibi belirlenen kesin süre olan 266 günden altı ay çıktığında 86 gün kalmaktadır. Gebeliğin ilk 86 gününe vahiy daha başka isimler vermektedir (Bkz: 22:5 ve 23:14). [4520] Bu âyet, kendisinden önce inmiş şu âyetin tefsiri gibi okunabilir: “Size, aklını başına almaya gönüllü birine yetecek kadar uzun bir ömür vermemiş miydik?” (35:37) Hz. Mûsa ve Allah Rasûlü’ne vahyin 40 yaşında gelmiş olması da bir tesadüf olmasa gerek. Nasıl ki bedenin olgunluk yaşı 23 ise, aklın temsil ettiği düşüncenin olgunluk yaşı 33, gönlün temsil ettiği duygunun olgunluk yaşı da 40 sayılmıştır. [4521] Duanın üç unsuru veriliyor: 1) Nimete şükredecek bir bilinç, 2) bu bilince uygun eylemler, 3) kişinin öldükten sonra yaşayan ameli sayılan iyi nesiller.  

[*] Cenin 4. ayda (15. haftanın sonunda, 105. gün sonunda ) insan halini alır.  

4789 Cf. 29:8 and 31:14. 4790 In 31:14 the time of weaning was stated to be at the age of two years, i.e., 24 months. See also 2:233. That leaves six months as the minimum period of human gestation after which the child is known to be viable. This is in accordance with the latest ascertained scientific facts. The average period is 280 days, or ten times the inter-menstrual period, and of course the average period of weaning is much less than 24 months. The maximum period of breast-feeding (2 years) is again in accordance with the time that the first dentition is ordinarily completed in a human child. The lower milk incisors in the centre come out between the 6th and 9th months; then come out the milk teeth at intervals, until the canines appear. The second molars come out at about 24 months, and with them the child has a complete apparatus of milk teeth. Nature now expects him to chew and masticate and be independent of his mother's milk completely. On the other hand it hurts the mother to feed from the breast after the child has a complete set of milk teeth. The permanent teeth begin at the sixth year, and the second molars come at 12 years. The third molars are the wisdom teeth, which may appear at 18 to 20 years, or not at all. 4791 The age of full strength (ashudd) is held to be between 18 and 30 or 32. Between 30 and 40 the man is in his best manhood. After that he begins to look to his growing issue, and rightly commends the new generation to Allah. Perhaps his spiritual faculties also gain the upper hand after 40.