Zumer Sûresi 69. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 4/40; 21/47.  

Bkz. 10/47, 21/47  

 «Yeryüzü», mahşer olarak yorumlanırken, «kitap» da, amel defterleri veya levh-i mahfuzla tefsir edilmiştir. Getirilen şahitlerin de peygamberlerin ümmetiyle, melekler ve sâlih insanlar olduğu açıklanmıştır.  

1- Mahşer yeri. 2- Herkesin amel defteri.  

(2)Buradaki nûrun, mecaz yoluyla adâlet ma‘nâsında olduğu söylenmiştir. Bir görüşe göre de Cenâb-ı Hakk’ın o güne mahsus yaratacağı bir nûrdur ki, mahşer meydanı bununla aydınlanır. (Beyzâvî, c. 2, 331)  

(*) Not: Burada geçen (بنور ربها)’’ Rabbinin nuru ile mahşer arzı parlayacak’’ ifadesinden kasıt, o mahşer arzı yüce Allah’ın adil hükmü ile parlayacak demektir, çünkü adalet nurdur, zulüm ise, zulümattir, karanlıktır. Yani bu ayet yüce Allah’ın ahirtte gözle görülebileceğine dair bir işaret değildir. Zaten hem bu ayetin hem de bundan sonraki ayetin ana konuları tamamen yüce Allah’in adil hükmüne vurgu yapılmasıdır. (الله اعلم) وقال الضحاك : بحكم ربها ، والمعنى : أن الأرض أضاءت وأنارت بما أقامه الله من العدل بين أهلها ، وما قضى به من الحق فيهم ، فالعدل نور والظلم ظلمات (تفسير فتح القدير- تفسير الماوردي) المسألة الثانية: قالت المجسمة: إن الله تعالى نور محض، فإذا حضر الله في تلك الأرض لأجل القضاء بين عباده أشرقت تلك الأرض بنور الله، وأكدوا هذا بقوله تعالى: { ٱللَّهُ نُورُ ٱلسَّمَـٰوَاتِ وَٱلأَرْضَ } } [النور: 35) واعلم أن الجواب عن هذه الشبهة من وجوه الأول: أنا بينا في تفسير قوله تعالى: { ٱللَّهُ نُورُ ٱلسَّمَـٰوَاتِ وَٱلأَرْضَ } } أنه لا يجوز أن يكون الله سبحانه وتعالى نوراً بمعنى كونه من جنس هذه الأنوار المشاهدة، وبينا أنه لما تعذر حمل الكلام على الحقيقة وجب حمل لفظ النور ههنا على العدل، فنحتاج ههنا إلى بيان أن لفظ النور قد يستعمل في هذا المعنى، ثم إلى بيان أن المراد من لفظ النور ههنا ليس إلا هذا المعنى، أما بيان الاستعمال فهو أن الناس يقولون للملك العادل أشرقت الآفاق بعدلك، وأضاءت الدنيا بقسطك، كما يقولون أظلمت البلاد بجورك، وقال صلى الله عليه وسلم: "الظلم ظلمات يوم القيامة" وأما بيان أن المراد من النور ههنا العدل فقط أنه قال: {وَجِـىء بِٱلنَّبِيّيْنَ وَٱلشُّهَدَاء } ومعلوم أن المجيء بالشهداء ليس إلا لإظهار العدل، وأيضاً قال في آخر الآية بإثبات العدل وختمها بنفي الظلم (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير) (وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها) أي وأضاءت أرض المحشر بما يقيمه فيها من الحق والعدل، ويبسطه من القسط في الحساب ووزن الحسنات والسيئات.(تفسير المراغي)  

27 Yani mahşer yeri. Bkz. İbrâhim, 14/48 28 Krş. Nisâ, 4/41; En’âm, 6/130; Nahl, 16/84  

Benzer mesaj: Kehf 18:49.  

1 Buradaki “parlayacak olan Arz”, mahşer alanıdır. Kur’an’ın birçok ayetinde Kur’an’a, burhana, hakk ve adalete “nur” tabir buyurulduğu gibi burada da nur, Allah’ın adaletinin tecellisi veya Allah’ın, Mahkeme-i Kübra’nın kurulacağı mahşer yerini aydınlatan nuru olabilir. İbnu Abbas: “Buradaki nur, güneş ve ayın nuru değil Allah’ın yaratacağı ve onunla Arzı aydınlatacağı başka bir nurdur.” demiştir. En doğrusunu Allah bilir. 2 Buradaki kitap, herkesin yaptıklarının yazıldığı defter (amel defteri), olduğu için yukarıdaki tercüme tercih edilmiştir.  

69 Yani, O’nun apaçık vahyi ile. Ayrıca bkz. Kıyamet Günü, “yer başka bir yere dönüşecek, gökler de başka göklere” diyen 14:48. Evrenin (yok olması değil) bu dönüşümü ile ilgili daha fazla bilgi 20:105-107’de bulunmaktadır.70 Karş. 17:13-14 (ve ilgili not 18); ayrıca 18:49.71 Bkz. 4:41 ve ilgili not 52. Buna göre, yukarıdaki ifade, “bütün peygamberler şahit olarak”, yani Allah’ın mesajlarını ilettikleri kişiler aleyhine şahit olarak anlamına da gelebilir. Ama bu ihtimallerin tümü dikkate alındığında şühedâ’ terimi (yahut 40:51’de eşhâd) burada -onun tekil biçimi olan şehîd’in 50:21’deki kullanımının gösterdiği gibi- insanı Hesap Günü kendi aleyhine şahitlik yapmaya zorlayacak yeni edinilmiş bilinci gösterir (karş. 6:130, 17:14, 24:24, 36:65, 41:20 vd.).  

[4164] Râzî bu “yer”in dünya olmadığını söyler ve delil olarak da İbrahim sûresinin 48. âyetini gösterir.  

Şahitler deyince: ilk hatıra gelenler: Allah’ın buyruklarını getiren peygamberlerdir. Hafaza melekleri, veya diğer hayırlı insanlar da olabilirler.  

4344 It will be a new Earth. All traces of injustice or inequality, darkness or evil, will have gone. There will be the one universal Light, the Glory of Allah, which will now illuminate all. Falsehood, pretence, and illusion will have disappeared. Everything will be seen in its true light. 4345 It is in such a scene of Reality that Judgement will be held. Before the Throne of Allah, the book of each man's deeds and motives will be placed wide open, which all may see; the Prophets and Preachers of Truth and the martyrs who gave their lives or made their real sacrifices in the cause of Truth, will be in the Court, to give evidence; and the decision pronounced will be absolutely just, for the Judge will not only be just, but He will know every fact and circumstance, and His wisdom will give due weight to everything, great or small. (R).