Zâriyât Sûresi 1. Ayet Meali

İman esasları, Allah’ın kudreti ve pekçok kevnî ayetlerden bahseden sûre Kur’ân ve ahireti ya-lanlayanların ahiretteki cezalarını bildirip müslümanlara hazırlanan nimet cennetlerinden bahseder. Geçmiş toplumlardan İbrahim, Lut, Musa kıssaları ve azgın zorba olan Âd, Semûd ve Nuh kavminin olayları anlatılır. İnsan ve cinlerin yalnızca Allah’a kulluk için yaratıldıklarından bahsederek son bulur.  

[582] Zâriyât sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVIII, 255.  

[1] Rüzgâr çıkararak tozı savuran bulutlar.  

Âyetlerde rüzgâr, bulutlar, yağmur ve bunlar gibi her türlü hareket hâlinde olan ve taşıyıp nakletme fonksiyonu bulunan tüm varlık ve tabiat olaylarının kâinat düzenindeki önemine ve bunun da ötesinde, varlıklar âlemindeki sürekli hareketlilik ve oluşuma dikkat çekilmekte, bütün bunların ilâhî kudret tarafından yönetildiği vurgulanmaktadır.  

 Burada kendilerine yemin edilenler, rüzgarlar, bulutlar, gemiler veya meleklerdir.  

(*) İlkbaharda çevremizdeki hava rüzgârla uçuşan çiçek tozlarıyla dolar. Çiçek ¬tozları bitkilerin erkek üreme hücrelerini taşıyan mikroskobik taneciklerdir. Bu taneciklerden biri bir çiçeğin yapışkan tepeciğine konduğu zaman, içindeki erkek üreme hücresi çiçekteki dişi üreme hücresiyle birleşir. Bu birleşmeye döllenme denir ve döllenmenin sonucunda bitkinin çoğalmasını sağlayan tohumlar oluşur. Kaynak: (Vikipedi Özgür Ansiklopedi) TOZLAŞMA OLAYI NASIL OLUR? Çiçeğin erkek organında olgunlaşıp rüzgâr vasıtasıyla çevreye dağılan çiçek tozları, çeşitli yollarla dişi organın tepeciğinin üzerine gelirler. Bu olaya tozlaşma denir. Tozlaşma sonucunun başarılı olması için, erkek organından çok sayıda çiçek tozunun (polen) üretilmesi gerekir. Kaynak: Tozlaşma ve Döllenme Nasıl Gerçekleşir? - Fen Bilimleri) İşte bu bilimsel olayın henüz bilinmediği ve keşfedilmediği bir dönemde (1400 sene önce) Kur’an’ı Kerim’in gündeme getirmesi gösteriyor ki, bu Kur’an 1400 sene önce yaşamış olan bir beşerin (Hz. Muhammed’in) sözü olamaz. Çünkü o zaman, o cahiliye döneminde kimse bunu bilmiyordu. Demek ki, Kur’an, bir beşer sözü değil, herşeyi bilen yüce Allah’ın kelamıdır.  

[2] Mekke'de nâzil olmuş (60) âyettir.  

1 Bkz. Kehf, 18/45  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 60 ayettir. İlk ayette geçen “zâriyât” kelimesi, surenin adı olmuştur.)  

Mekke döneminin dördüncü yılında, Ahkâf sûresinden sonra indirilmiştir. Adını, ilk ayetinde geçen aynı kelimeden almıştır. 60 ayettir.  

1 Zariyat; kırıp ufalayan, savuran, toz duman edip götüren kuvvetler demektir. Bunlar; toprağı savuran rüzgârlar, volkanlar, barut ve dinamit gibi şiddetli patlayıcı olan her şey olabilir. Yukarıdaki, “rüzgâr” açıklaması, Hz. Ali’den rivâyet olunan (İbnu Kesir) açıklama dikkate alınarak yapılmıştır. Bu kelime, “doğurgan kadın” anlamına da gelmektedir.  

[4700] Zâriyât; “toplu bir şeyi yere düşmesi için havaya atmak” anlamındaki zervden. Bu ve müteakip üç âyetteki sıfatların nitelediği isim veya isimler belirtilmemiştir. Âyetlerin birbirine fâ ile bağlanması, nitelenen isimlerin mahiyetinin aynı olduğunu gösterir. Hz. Ali’ye atfedilen zâriyât sıfatının “rüzgâr”ı nitelediği yorumu sonrakiler tarafından da kabul görmüştür. Nitelenen ismin “melekler” veya “silahlar” olduğu yorumu da yapılmıştır (Krş: Elmalılı). Bizce hepsi de mevsufsuz sıfatlarla başlayan Sâffât, Murselât, Âdiyât ve Nazi‘ât sûreleri gibi bu sûrenin girişi de vahiyle ilişkilidir. “Yere saçılan” (zerv) tohum, meyvesi iman ve salih amel olan vahiydir. 2. âyetteki “ağır yük” âyetlerin taşıdığı “mana”dır. 3. âyet vahyin ağırlığına rağmen yürekleri kolayca teslim almasına delâlet eder. Yeminin cevabı olan 5 ve 6. âyetlerde konu Hesap Günü’ne getirilip bağlanmaktadır. Rüzgâr ile Hesap Günü arasında doğrudan bir bağlantı yoktur. Oysa âyetler birbirine fâ ile bağlandığı için pasajın konusu tek olmak durumundadır. İşbu sebeple, ilk dört âyetteki sıfatların vahyi nitelediği kanaatindeyiz.  

Esip bulutları, tozları kaldıran rüzgârlara, yanardağlardan lavlar püskürten tabiat güçlerine, yaratıkları savuran meleklere andolsun.  

(1) Rüzgârlara.  

4986 Four agencies are mentioned in verses 1 to 4 as evidences or types or symbols of the certainty and unity of a Truth described in verses 5-6. What these agencies are is described by certain adjectival participles, the noun understood being usually taken to be "Winds": the word for Wind (Rih) being feminine in Arabic. Some Commentators however understand other nouns as being implied, e.g., angels in all four verses, or different things in each of the four verses. Whatever the agencies are, their different modes of working are evidence of the power and goodness of Allah, the Unity of His Plan, and the certainty of Good and Evil reaching their own destined ends, when Judgement and Justice will have given each one his due. (R). 4987 Winds may blow strong, and scatter particles of dust far and wide; but they do not diminish by one jot the substance of Allah's material creation; on the contrary they help to readjust things. They reshape the configuration of the earth; in the vegetable kingdom they carry seeds about and plant new seeds in old soils; in the region of air they produce mighty changes in temperature and pressure that affect animal and vegetable life; they carry the moisture of equatorial Africa to the parched plains of India; and so on. Yet they are just one little agency showing Allah's working in the material world. So in the spiritual world. Revelation works mighty changes; it may be resisted, but the resistance will be swept away; it ever points to the one Great Final Event, "to which the whole Creation moves".