Yûsuf Sûresi 2. Ayet Meali

Bu ayet, Arapçanın da diğer diller gibi normal bir dil olduğunu ancak Kur’an’ın ilk muhataplarının Arapça konuşmasından dolayı vahyin bu dille geldiğini anlatıyor. Anlaşılmayan bir şey zaten topluma istikamet veremez. Allah, Tevrat’taki hükümleri Kur’an’da tekrar inzal buyururken ve Hz. Musa’nın hadislerini aktarırken onların dilini Arapçaya çevirerek aktarıyor. İncil’deki direktiflerini ve Hz. İsa’nın hadislerini naklederken yine Arapçayı kullanıyor. Çünkü vahyin birinci muhataplarının dili Arapçadır. Kur’an evrensel de olsa vahiy hareketinin ilk nüvesini oluşturanların dili Arapçaydı. Arapça konuşan bir topluma başka bir dille kitap göndermek düşünülemezdi. “Kur’an’ı yabancı dilde okunan bir kitap olarak gönderseydik: ‘Hayata geçirilebilmesi için ayetleri ayrıntılı bir şekilde açıklanmalı değil miydi? Arapça konuşan bir peygambere, yabancı dilde bir kitap mı gönderilir?’ diyeceklerdi.” (Fussılet 41/44) Bu ayetten de anlaşılıyor ki; Kur’an mesajının anlaşılması ve hayata geçirilmesi için Kur’an’ın ulaşmak istediği toplumlara kendi dillerinde tercüme edilerek ulaştırılması gerekir.“Kur'an” sözcüğü genelde Allah'tan gelen vahyin kitaplaşmış haline denmektedir. Aslında bazı ayetlerdeki bağlamından dolayı vahyin kitaplaşmış haline Kur'an dense de ayetlerin bir araya getirilerek oluşturulan kitabın adı “Mushaf”tır. “Karae” kökünden türeyen Kur'an, kök anlamı itibariyle “okumak”, “bir araya getirmek”, “nakletmek”, “aktarmak” demektir.  

Bu ayetin farklı bir anlamı için bak 43:3.  

1- Beyan. Okunan.  

(*) Kur’an’ın Arapça olarak indirilmesinin temel sebebi, son ve evrensel elçinin Araplar arasından seçilmiş olmasıdır. Yüce Allah her Peygambere kendi kavminin diliyle hitap etmiş, vahyini onların diliyle göndermiştir ki peygamber Allah’ın emir ve yasaklarını kavmine rahatça anlatsın (İbrâhim 14/4). Şüphe yok ki Kur’an’ın Arap dili ile indirilmiş olması onun sadece Araplar’a indirildiğini ifade etmez. Nitekim nice âyetler, onun bütün insanlığa hitap ettiğini, dolayısıyla evrensel bir kitap olduğunu göstermektedir (Bakara 2/185; Âl-i İmrân 3/138; Sebe’ 34/28; ayrıca bk. Ra‘d 13/37). İşte son kitap Kur’an ve son elçi Hz. Muhammed evrensel olduğundan, doğal olarak bu son ve evrensel kitap dünya dillerinden bir dille insanlığa hitap edecek. (Ki, o dil de Arapça olmuştur.) Oysa daha önce her bir topluma kendilerinden bir elçi gönderildiği için doğal olarak her elçi kendi kavminin dili ile tebliğını yapardı… Ayrıca Kur’an yalnız Araplar’ın kutsal kitabı olmadığından (çünkü hitabet şekli sadece Araplara değil, tüm insanlığadır) Arapça bilmeyenlerin de onu anlayabilmeleri ve böylece İslâm’ı birinci kaynağından öğrenme imkânını elde etmeleri için Kur’an’ın başka dillere doğru ve hatasız çevrilmesi de zorunludur. Ancak bu çeviriler insan çabasının ürünleri, dolayısıyla az veya çok kusurlu olup Kur’an’ın orijinal metni yerine konamaz. (bilgi için bk. Zümer 39/28). Eğer tebliğ yapan elçi ile Kur’an’ın ilk muhatabı olanlar Arapça dışında başka bir dili konuşuyor olsaydılar, o zaman Kur’an Arapça değil, onların konuştukları dilde gönderilecekti. Ayrıca benzetmek abes ama şimdilerde kimse bilim ve tıbbın temel kavramlarını Latince öğrenmekten gocunmuyor. Öyleyse Kur’an dili Arapça ise neden bazıları gocunuyor? Bir ilahi kitap aynı anda bütün insanların diliyle gönderilemeyeceğine ve ilahi mesajın tebliğini yapan elçi de aynı anda bütün milletlerden çıkamayacağına göre bir dilin ve halkın seçilmesi aklen ve mantıken zaruridir. Zaten Hz. peygamberin araplar içinden gönderilmesinin ve Kur’an’ın Arapça olmasının milliyetçilikle hiçbir ilgisi yoktur. Çünkü islam menfi milliyetçiliği, ırkçılığı şiddetle yasaklar. Her millet ibadetler, haram-helaller ve Kur’an’ın öngördüğü ahkâm dışındaki muamelerinde kendi örf ve kültürüne göre hareket eder, kendi geleneklerini yaşayabilir. Bu nedenle Hz. Peygamber’in Arap olmasından dolayı vahiy dilinin de Arapça olması, gayet doğaldır. Gönderilen mesajın da en iyi şekilde anlaşılması, mesajı ileten Peygamberin ve toplumunun diliyle nazil olmasına bağlıdır. Kur’an evrensel bir mesaj olmakla birlikte, dil açısından ilk hitap çevresinin dilini kullanmıştır. Bu da evrenselliğe aykırı bir durum değildir. Ayrıca bu ayetler, Kur’an okuyan ya da dinleyen herkese, onun çağrısının insanın aklına yöneldiğini ve “duygu”nun ya da “duygusal yaklaşım”ın tek başına, hiçbir zaman inanç için yeterli bir temel sağlayamayacağını anlatmak istiyor. Not: Bazı meallerde ‘’belki aklınızı kullanırsınız veya umulur ki ya da ola ki’’ gibi ifadelerle yapılan çeviriler doğru değildir. Çünkü (لعل)’’leâlle’’Allah hakkında kesinlik ifade edip (كي)’’key veya içinlik harfi olan (ل)’’anlamındadır. Aşağıdaki tefsir metinlerine bkz: . {لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ} أي لكي تعلموا معانيه، وتفهموا ما فيه. (الجامع لاحكام القرآن - القرطوبي) فأنزلنا هذا الكتاب بلسانهم لـيعقلوه ويفقهوا منه، وذلك قوله عزّ وجلّ:{ لَعَلَّكُمْ تَعْقلُونَ}. (جامع البيان في تفسير القرآن - الطبري) المسأل الثالثة: احتج الجبائي بقوله: {لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ } فقال: كلمة «لعل» يجب حملها على الجزم والتقدير: إنا أنزلناه قرآناً عربياً لتعقلوا معانيه في أمر الدين، إذ لا يجوز أن يراد بلعلكم تعقلون؟ الشك لأنه على الله محال، فثبت أن المراد أنه أنزله لإرادة أن يعرفوا دلائله، الخ (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير)  

Benzer mesaj: Zuhruf 43:3.  

1 Arabî: Arab’a ve Arap diyarının diline ait demektir. Arab da Arabî’nin çoğuludur.  

3 Zemahşerî’ye göre le‘allekum ta‘kilûn ifadesinin yukarıdaki anlam örgüsü içinde anlamı budur. Bu iki ayet ilk ağızda her ne kadar Hz. Peygamber’in Arap çağdaşlarına hitab ediyor olsa bile, aslında çağı ve anadili ne olursa olsun Arap dilini bilen, anlayan herkese hitab etmektedir. Bu ayetler, Kur’an okuyan ya da dinleyen herkese, onun çağrısının öncelikle insanın aklına yöneldiğini, ve “duygu”nun ya da “duygusal yaklaşım”ın tek başına, hiçbir zaman inanç için yeterli bir temel sağlayamayacağını anlatmak istiyor. (Bkz. 13:37 ve 14:4 ve ayrıca ilgili notlar.)  

[1821] Veya ‘arabiyyenin isim değil de vasıf mânasıyla: “Açık ve anlaşılır bir şekilde”. ‘Araba dili “açık ve anlaşılır” olduğu için ‘Arab denmiştir (Bkz: 43:3). Belirsiz gelen kur’anen, isim değil vasıf olarak çevrilmelidir (Bkz: 10:15, not 26). İnzal, bir şeyin idrak düzlemine indirilmesidir. Klasik nüzûl teorisinde “dünya semasına indirilme” olarak adlandırılan ara kategori, aslında insanlığın idrakine indirilmeyi ifade etse gerektir. Tenzil ile ifade edilen hakikat de, vahyin iki düzlem arasındaki iniş sürecinin idraki aşan kısmını ifade eder. Bizi ikna eden sonuç şudur ki, vahiy gayb âlemine ilişkin kaynağına (Allah’a ve meleklere) isnat edildiğinde tenzil, şehadet âlemine ilişkin hedefine (Arapça oluşuna ve rasule) isnat edildiğinde inzal formu kullanılmaktadır. (Bkz: 13:37; 20:113; 29:47 vd.)  

(Kur’an'ın manasının anlaşılması elzemdir, bundan dolayı Arapça bilmesi mümkün olmayanlara kendi dilleri ile mümkün olduğu kadar açıklanması da gereklidir. Fakat bu tercemelerin Kur'an olmasına da imkan yoktur, çünkü Kur'an Arapça olarak indirilmiştir.)  

Arapça olmasından maksat, Kur’ân’ın nâzil olduğu çevrenin dili olarak, arap toplumunun bahanelerini ortadan kaldırmaktı. Elbette ilahî mesaj, insanların konuştukları dillerden biri ile gelme durumunda idi. Evrensel de olsa her hareketin mutlaka ilk çekirdeğinin bir yerde oluşturulması gerekir. Bu âyet, Kur’ân adının ancak Arapça olan aslî şekline denilip, onun tercümelerinin Kur’ân olmasına imkân ve ihtimal bulunmadığına kesin bir delildir.  

[*] قُرْآنً toplama anlamınadır. Bu kitabın anlamı Arap diliyle toparlanacak, kümeleştirilecek şekildedir.Detaylar için Bkz. Al-i İmran 3/7 ve dipnotu  

1630 Qur'an means: something (1) to be read, or (2) recited, or (3) proclaimed. It may apply to averse, or a Surah, or to the whole Book of Revelation (Cf. 16:103 and 41:44).