Yûnus Sûresi 92. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 28/39-41.  

“Senin bedenini kurtaracağız” söylemi muhtemelen, eski Mısırlıların, başta firavunlar olmak üzere elit kesimin cesetlerini mumyalayarak saklamak için uyguladıkları geleneklerini ima ediyor. Yani evet seni kurtaracağız ama ibret-i âlem mumyalanman için senin cansız bedenini kurtaracağız, yoksa dünya hayatına kaldığın yerden devam etmeyeceksin anlamındadır. Kur’an’da geçen “Firavun” tabiri özel bir isim olmayıp Eski Mısır’da yaşayan bütün krallar için kullanılan bir unvandır. Araştırmacılara göre Kur’an’da bahsi geçen Firavun, MÖ. 12. yüzyılda yaşamış olan II. Ramses’tir. Cesedin, onun selefi Tutankhamon ya da çok önce yaşamış olan III. Tutmosis’e ait olduğunu söyleyenler olsa da cesedin II. Ramses’e ait olduğu yönündeki görüşler ağırlıktadır. Ve bu ceset şu anda Kahire Müzesinde sergilenmektedir.  

 Firavun’un bedeni mumyalanarak günümüze kadar muhafaza edilmiştir. Halen insanlar tarafından ibretle seyredilmektedir.  

Tanrı, Mısırlılara verdiği özel bir mumyacılık bilgisiyle Firavunların cesedini korumuştur. Firavun'un mumyalanmış cesedi bugün Kahire Müzesinde sergilenmektedir.  

1- İbret. 2- “Beden” sözcük olarak “zırh” anlamına da gelmektedir.  

(1)“ فاَلْيَوْمَ نُنَجّ۪يكَ بِبَدَنِكَ (Âyette,) gark olan (boğulan) Fir‘avun’a der: ‘Bugün senin gark olan cesedine necat vereceğim!’ ünvânıyla, umum fir‘avunların tenâsüh (ölümden sonra rûhun tekrar dünyaya gelmesi) fikrine binâen cenâzelerini mumyalamakla, mâzîden (geçmişten) alıp müstakbeldeki ensâl-i âtiyenin (gelecek nesillerin) temâşagâhına (seyir yerine) göndermek olan mevt-âlûd (ölümle karışık), ibretnümâ (ibretli) bir düstûr-ı hayâtiyelerini ifâde etmekle berâber, şu asr-ı âhirde (son asırda) o gark olan Fir‘avun’un aynı cesedi olarak keşfolunan bir beden, o mahall-i gark denizinden (boğulduğu denizden) sâhile atıldığı gibi, zamânın denizinden asırların mevceleri (dalgaları) üstünde şu asır sâhiline atılacağını, mu‘cizâne (mu‘cize olarak) bir işâret-i gaybiye (gaybdan haber veren bir işâreti, âyet) ifâde eder.” (Zülfikār, 25. Söz, 32-33)  

(*) Ayetteki (لِمَنْ خَلْفَكَ) ifadesine “arkanda kalanlara” anlamı verilirse -ki doğrusu budur-, ayetin anlamı yukarıdaki gibi olur. Böylece de hayali Firavun cesedi aramaktan ve hikmetçilik hastalığına tutulanların yalanlarından kurtulmuş oluruz. Yani Firavunun cesedi o gün peşinden gelenlere bir mucize olarak Allah tarafından kurtarılmış ve olay o zaman olmuş bitmiştir. (M. Türk Meali Yunus- 92. Ayet Açıklaması) Bu nedenle mevcut meallerde ‘’senden sonra gelecek olanlar için veya arkandan gelecekler için bir ibret olsun’’ şeklindeki çevriler hatalıdır. Çünkü (خلفك) ‘’halfeke’’ arakanda kalanlara, yani suda boğulmayanlara ibret olasın diye senin bedenini sudan çıkardık ki, gözleriyle senin öldüğünü görsünler ve ölen birinin ilah olamaycağını anlasınlar…’’ şeklindedir. Eğer sonra gelenlere ibret olsun şeklinde olsaydı ayet şöyle olması gerekirdi. (فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ بعدك اية) Çünkü (خلف) half, sonra değil, arka/geri demektir. Yani bu cümle Firavun’un takip ettiği ve boğulmuş olacağına dair tereddütleri bulunan oradaki insanlara gösterilmesi için cesedinin denizden çıkarılacağına dair bir mesajdır. Sonradan gelenlere değil. (الله اعلم) (Ayrıca Eski Mısır uzmanlarına göre bu MÖ. 12. yüzyılda yaşamış olan II. Ramses’tir. Onun selefi Tutankhamon ya da çok önce yaşamış olan III. Tutmosis olduğu da söylenir... (M. İslamoğlu Meali Yunus-92. Ayet Açıklaması) (الله اعلم) Peki 2. Ramses kimdir? Eski Mısır’da 19. Hanedan Firavunlarından biridir. MÖ 1279 yılından, MÖ 1213 yılına kadar hüküm sürmüştür. Ayrıca 2. Ramses birçok tarihçiye göre, İsrailoğullarına eziyet eden ve Musa peygamber ile mücadele eden Firavun. Musa, asası ile denizi /su kütlesini ikiye bölüp açılan yoldan kölelerle geçerken, onları kovalayan Ramses (firavun) ve adamları suyun kapanması ile boğulmuştur… Kaynak: II. Ramses kimdir? – Biyografi info // Firavun’un cesedi ile ilgili tefsir metinleri aşağıya alınmıştır. و{لمن خلفك} أي من وراءك. والوراء: هنا مستعمل في معنى المتأخر والباقي، أي من ليسوا معك. والمراد بهم من يخلفه من الفراعنة ومن معهم من الكهنة والوزراء، أي لتكون ذاته آية على أن الله غالب من أشركوا به، وأن الله أعظم وأقهر من فرعون وآلهته في اعتقاد القبط، إذ يرون فرعون الإله عندهم طريحاً على شاطيء البحر غريقاً. فتلك ميتة لا يستطيعون معها الدجل بأنه رفع إلى السماء، أو أنه لم يزل يتابع بني إسرائيل، أو نحو ذلك {لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ ءَايَةً} أي: لتكون لبني إِسرائيل دليلاً على موتك وهلاكك، وأن الله هو القادر : المصا در - (التحرير والتنوير - تفسير القرآن العظيم - انوار التنزيل واسرار التأويل - تأويلات أهل السنة) قوله تعالى: {فَٱلْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ} أي نلْقيك على نَجْوة من الأرض. وذلك أن بني إسرائيل لم يصدّقوا أن فرعون غَرِق، وقالوا: هو أعظم شأناً من ذلك، فألقاه الله على نَجْوة من الأرض، أي مكان مرتفع من البحر حتى يشاهدوه (القرطوبي)  

[4] Seni sahile atacağız; İsrail oğullarının gözü o kadar yılmış idi ki cesedinin su yüzüne çıktığını görünce Fir'avun'u tanıdılar da rahatlandılar. Allah'a şükrettiler.  

39 Mumyalama yöntemi Mısır’da meşhurdu. Önemli kişiler, özellikle Firavunlar mumyalanıyordu. “Bedenini kurtarıyoruz” ifadesini, “Seni mumyalamalarına izin vereceğiz” şeklinde anlıyoruz.  

(. Bu yer Sina Yarımadası’nın batı kıyısındadır ve şimdi Cebel-i Firavun (Firavun Dağı) olarak bilinir. Bu dağın yakınında da, “Firavun Hamamı” denen sıcak bir kaplıca vardır ki, Firavun’un cesedinin bulunduğu söylenen Ebu Zenime’den birkaç mil mesafededir.)  

Bu cümle Firavun’un takip ettiği ve boğulmuş olacağına dair tereddütleri bulunan Hz. Musa’nın yanındaki müminlere gösterilmesi için cesedinin korunacağı mesajını da verebilir.  

1 Bu cesedin bulunduğu ve Londra’daki British Museum’da sergilendiği yalanı 1980’li yıllarda nur cemaatlerinden birisine ait bir derginin yalanından başka bir şey değildir. Bazılarının da dediği gibi Mısırda sergilenen firavun cesedinin de gerçek olma ihtimali yoktur. Ayetteki (لِمَنْ خَلْفَكَ) ifadesine “arkandakilere” anlamı verilirse -ki doğrusu budur-, ayetin anlamı yukarıdaki gibi olur. Böylece de hayali Firavun cesedi aramaktan ve hikmetçilik hastalığına tutulanların yalanlarından kurtulmuş oluruz. Yani Firavunun cesedi o gün peşinden gelenlere bir mucize olarak Allah tarafından kurtarılmış ve olay o zaman olmuş bitmiştir.  

112 Lafzen, “Seni bedensel olarak kurtaracağız”: Bununla muhtemelen, eski Mısırlıların, krallarının ve seçkinlerinin cesetlerini mumyalayarak gelecek kuşaklar için saklamak yolundaki gelenekleri îma ediliyor. Bazı eski Mısır uzmanları Kur’an’da ve Kitâb-ı Mukaddes’de sözü geçen “zalim Firavun”un II. Ramses (M.Ö. 1324-1258 dolayları) olduğunu ileri sürerken, bazıları da onu talihsiz selefi Tut-ankh-amen’le ya da M.Ö. 15. yüzyılda yaşamış olan III. Thotmes (yahut Thutmosis)’le özdeşleştirmektedirler. Ama bütün bu “özdeşleştirmeler” yalnızca zan ve tahmine dayanmakta olup tarihsel olarak belgelenmemiştir. Akılda tutulmalıdır ki, Kur’an’da geçen “Firavun” (Kur’an’da fir‘avn) tabiri bir özel isim olmayıp Eski Mısır’da bütün krallar için kullanılan bir ünvandan ibarettir.  

[1669] Eski Mısır uzmanlarına göre bu MÖ. 12. yüzyılda yaşamış olan II. Ramses’tir. Onun selefi Tutankhamon ya da çok önce yaşamış olan III. Tutmosis olduğu da söylenir. II. Ramses’in cesedi şu anda Kahire’de sergilenmektedir.  

Mevcut Tevrat metni, Mısır’dan çıkış konusunda küçük ayrıntılara bile yer verecek kadar tafsilat ihtiva etmesine rağmen, Firavun’un bedeninin mahfuz kalacağına dair bu önemli hadiseye hiç temas etmez. Kur’ân’ın mûcizevî bir tarzda haber verdiği bu hâdise, son asırda keşfedilmiştir. Hz. Mûsâ’yı takip edip boğulan Firavun’un cesedi zamanımıza kadar Mısır’da kalmış, oradan Londra’ya götürülmüş olup insanlar tarafından ibretle seyredilmektedir.  

(14) Âyette özel olarak Hz. Musa’nın zamanındaki Firavun ile beraber, genel olarak Firavunların mumyalama geleneğine bir işaret de bulunmakta ve arkasından da insanların çoğunun haberdar olmadığı “âyetlerden” söz edilmektedir ki, Kur’ân’ın indiği dönemde insanlar, bugün müzelerde teşhir edilen Firavun mumyalarının hiçbirisinden haberdar değildi.