Yûnus Sûresi 104. Ayet Meali

[203] Din ve hanîf kelimeleri hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, IX, 96-99.  

(3)“(Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm) îmanda öyle fevkalâde bir kuvvet ve hârika bir yakīn(kat‘i inanç) ve mu‘cizâne bir inkişaf ve cihânı ışıklandıran bir ulvî i‘tikad (yüce bir îman) taşımış ki, o zamânın hükümrânı olan bütün efkârı ve akīdeleri (hâkim düşünce ve inançları) ve hükemânın (filozofların)hikmetleri ve ruhânî reislerin ilimleri ona muârız ve muhâlif (karşı) ve münkir (inkâr edici) oldukları hâlde, O’nun ne yakīnine, ne i‘tikādına, ne i‘timâdına, ne itmi’nânına (kararlılığına) hiçbir şübhe, hiçbir tereddüd, hiçbir zaaf, hiçbir vesvese vermemesi ve ma‘neviyâtta ve merâtib-i îmâniyede (îmânî mertebelerde)terakkī eden (yükselen) başta Sahâbeler, bütün ehl-i velâyet (evliyâlar) onun her vakit mertebe-i îmânından feyiz almaları ve onu en yüksek derecede bulmaları bil-bedâhe (açıkça) gösterir ki, îmânı dahi emsâlsizdir.” (Şuâ‘lar, 7, Şuâ‘, 120)  

(*) “Kulluk ettiklerinize” cümleciğinde ellezîne zamirinin kullanılması, işaret edilen varlıkların cansız ve temsîlî şeyler değil, azîz ya da velî olarak bilinen akıl sahibi varlıklar olduğunu gösteriyor. (M. Esed Meali Yunus-104. Ayet Açıklaamsı)  

1 Allah’a kul olmak Peygamberlerin ilk görevidir ve o konuda onlar ayrıcalıklı değillerdir  

127 Zımnen, “ve Hesap Günü yaptıklarınıza şahitlik ederim.” “Kulluk ettiğiniz varlıklara” cümleciğinde ellezîne zamirinin kullanılması, işaret edilen varlıkların cansız ve temsîlî şeyler değil, azîz ya da velî olarak bilinen akıl sahibi varlıklar olduğunu gösteriyor. Burada “iman” olarak çevrilmiş olan dîn terimine gelince, bu konuda 2:256 üzerine 249. notun ilk yarısına bkz.128 Bu anlam akışı içinde Allah’a, yaşayan bütün yaratıklara ölümü takdir eden vasfıyla yapılan atıf, hakikati inkar edenlere, ölümden sonra O’nun huzurunda hesaba çekileceklerini hatırlatmak içindir.  

[1676] Kur’an’da Allah Rasûlü’nün adı mükerreren gelir, fakat hiç birinde “Ey Muhammed!” şeklinde nida ile gelmez. Ne ki, “Ey Nebî” şeklinde gelir. Çünkü Allah’ın “ilet” emri Abdullah oğlu Muhammed’e değil, Allah’ın Nebisinedir. [1677] Lafzen: “kimselere”. Ellezine ta‘budûne ibaresindeki ilgi zamiri, burada kastedilenlerin özellikle insan ve melekler gibi kendilerine tapınılan bilinçli varlıklar olduğuna delâlet eder. Kâfirûn sûresindeki mâ ta‘budûn ise tapınılan nesneleri de kapsar. Bu iki farklı ibareden yola çıkarak, iki ayrı şirk tezahürüne ulaşabiliriz: 1) Bu âyette olduğu gibi, tapanın taptığı karşısında nesneleştiği şirk biçimi. 2) Kâfirûn sûresinde olduğu gibi tapanın taptığını nesneleştirdiği şirk biçimi. Birincisi tapanın tüm insanî özelliklerini öldürüp ruhsal dinamiklerini ve mânevî gücünü yok ederek insanı onursuz ve zavallı bir hâle düşürürken, ikincisi tanrısını tayin etme ve ona tahakküm etme gibi insanın kendisinde sahte bir yetki ve güç vehmetmesine yol açmaktadır. İki tavrın da ortak noktası, insanın yerinden edilerek (zulüm) heba edilmesidir. [1678] Bu âyetle Kâfirûn sûresi arasında çok yakın bir irtibat var (Dinin anlamı için bkz: 109:6, not 7).  

[*] Ruh’un bedenden alınması vefat, canlılığın son bulması ölüm(mevt)’tir.  

1485 Other people may hesitate, or doubt, or wonder. But the righteous man has no doubt in his own mind, and he declares his Faith clearly and unambiguously to all, as did al Mustafa. 1486 The worship of the One and True God is not a fancy worship, to be arrived at merely by reasoning and philosophy. It touches the vita! issues of life and death, which are in His hands and His alone. 1487 Nor is the worship of One God an invention of the Prophet. It comes as a direct command through him and to all. 1488 Individual Faith is good, but it is completed and strengthened by joining or forming a Righteous Society, in which the individual can develop and expand. Islam was never a religion of monks and anchorites. It laid great stress on social duties, which in many ways test and train the individual's character.