Vâkıa Sûresi 8. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 90/18.; bk. en-Nüket ve’l-Uyûn, 5/448.  

1.Sağ ashabı (ashabu`l-meymene): Kitapları sağ taraflarından verilenler yahut hesap esnasında sağ tarafta duranlar.  

Bu âyet, “Defterleri sağ tarafından verilenler var ya, ne mutlu kimselerdir amel defterleri sağ tarafından verilenler”, şeklinde de tercüme edilebilir.  

1- Genellikle “amel defterleri sağdan verilenler”, veya “sağın sahibi,” “sağın taraftarları” şeklinde anlam verilen “Ashabı meymene;” Arapçada bir deyim olup, çok değerli, şerefli, onurlu ve önemli kimseler için kullanılmaktadır.  

(*) ’’Ashâb-ı meymene’’ deyimi; yaptığı iyilikler nedeniyle bahtı iyi olan, bereketliler, mutlular, mesut olanlar manasında cennetlikleri tarif eder. Ashâb ise arkadaşlar, yoldaşlar, bir arada olanlardır. (Bkz. Fil Ashâbı, Kehf Ashâbı gibi) Aynı zamanda bunlar amel defterlerini/ amellerinin kayıtlı olduğu sicil dosyalarını/ sağ taraftan alanlardır.  

[6] Veya defter-i amelleri sağ ellerine verilenler.  

1 “Meymene” kavramı, doğruluk ve dürüstlüğü ifade için kullanılır. Amel defterlerini sağdan alanlar için kullanılır. Çünkü onlar doğru ve dürüst kimseler oldukları için sağdan almışlardır. Onların uğurlu telakki edilmesine gelince; Eskiden Araplardaki bazı olaylarda karar veremedikleri zaman, kuşların belli yöne uçmasına bakılarak uğurlu veya uğursuz olacağı inancına dayanır. Eğer sağ tarafa uçarlarsa, uğurlu, sol tarafa uçarlarsa uğursuz telakki edilirdi. Bu anlamda mecaz olarak kullanılır. Meymenet yümn kelimesinden geliyor. Yümn zaten sağ ve uğur demektir. Yemin, uğurlu demektir. Bünyamin kelimesinin buradan geldiği söyleniyor. Sağın oğlu, uğurlu oğul. Latincesi “dexter”. Tam tersi olan “sinister” var. O da meş’emet. Şu’m kelimesinden geliyor, uğursuzluk anlamındadır.  

1 Meymene: Sağ, sağ taraf veya bereket anlamlarına gelir. Sağ taraf, hürmet mevkii olduğu için ashâb’ül-meymene, şerefli ve bereketli kimseler demektir. Yoksa “sağcılar” demek değildir. “Sağcılık” ve “solculuk” birer felsefi terim olduğu için İslâm’la bir ilgisi bulunmayan kelimelerdir. Felsefi terim olarak sağcılar, mevcut sistemin adamları, solcular ise, mevcut sisteme karşı olanlar demektir. Bu terimlere bugün tam tersi bir anlam yüklenerek, Müslümanlar senelerce avutulmuştur. Hiçbir Müslüman kendisini İslâm dışı sistemler içerisinde asla “sağcı” olarak niteleyemez.2 Bunlar; Allah’a inanıp, inandığı işleri yaşarken arada hata yapıp, daha sonra tevbe ederek durumlarını düzelten ve böylece cennete girmeye hak kazanan, Müslümanlardır. (Razi) Bunlar, sabikûn kadar olmasa da sonuç itibarıyla cennete giren, iyi kullardır.  

2 Lafzen, “sağdakilerden” [yahut “sağdaki insanlardan”]: bkz. 74:39, not 25.  

[4881] Veya: “sözünün eri” ya da “onurlu ve şerefli”.  

(1) Defterleri sağdan verilenler.