Tevbe Sûresi 72. Ayet Meali

Adn kelimesinin Süryaniceden geldiği söylenmiştir. Oturma ve ebedîlik anlamlarına gelir. Aynı zamanda adnin cennette bir şehir olduğunu, peygamberlerle şehitlerin orada oturacaklarını, diğer cennetlerin, adn cennetinin çevresinde bulunduğunu, burada inciden, yakuttan, altından köşkler olduğunu Arş altından esen bir yelin buraya vurduğunu, misk gibi koktuğunu söyleyenler olmuştur (Mecma, 1, 512-513).  

bk. Kur’an-ı Kerim, 10/26; 48/5; 57/12.  

[178] Müminlerin davranışları ve ödülleri hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, VIII, 266-270.  

Bkz. 10/26, 48/5, 57/12Kur’an’da birçok kez bahis konusu edilen “adn cennetleri” Allah’ın murad ettiği şekilde ömrünü tamamlayarak rıza-i ilahiye mazhar olmuş erdemli kişilerin ahiret âleminde gidecekleri müstesna yerlerdir. Sınırsız ilahi nimetlerin bulunduğu Adn ve Firdevs cennetleri gibi yerlerin mahiyeti konusunda çok fazla detaya girmek doğru olmaz. Zira dünya algısıyla cenneti ve cennetteki nimetleri anlamaya çalışmak sadece nefsin iğreti istekleri doğrultusunda cılız tasvirler ortaya çıkarır ki bunlar cenneti anlamak için yeterli olmaz. Yaptıklarına karşılık olarak, onlar için nice sevindirici ve göz kamaştırıcı nimetlerin saklı olduğunu hiç kimse bilmez. (Secde 32/17)  

 Allah Teâlâ, iman edip güzel ameller işleyenlere, yukarıdaki âyette ve daha birçok başka âyetlerde çeşitli cennet nimetleri va’detmiştir. Fakat bu âyet Allah rızâsının, bütün mükâfatlardan daha üstün olduğunu bildirmekte ve böylece dinî ve ahlâkî vazifelerin en yüksek gâyesinin «Allah rızası» olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü, diğer cennet nimetleri daha ziyade bedenî ve hissî taleplerimiz olduğu halde Allah rızası rûhumuzun talebi ve özlemidir.  

1- Daha büyük ödüldür.  

(2)“Hiç mümkün müdür ki, o Rahmân-ı Rahîm’in kendini tanıttırmasına mukābil, îmân ile tanımakla ve sevdirmesine mukābil, ibâdetle sevmek ve sevdirmekle ve rahmetine mukābil, şükür ile hürmet etmekle mukābele eden mü’minlere bir dâr-ı mükâfâtı (bir mükâfât yerini), bir saâdet-i ebediyeyi vermesin?” (Zülfikār, 10. Söz, 18)“Saâdet-i ebediye iki kısımdır: Birincisi ve en yüksek kısmı: Allah’ın rızâsıyla, lütfuna, tecellîsine, kurbiyetine (yakınlığına) mazhar olmaktır. İkinci kısmı ise, saâdet-i cismâniyedir (bedenle olan saâdettir). Bunun esasları ise, süknâ (mesken), ekl (yeme), nikâh (evlenme) olmak üzere üçtür. Ve bu üç esâsın derecelerine göre saâdet-i cismâniye tebeddül eder (değişir). Ve bu kısım saâdeti ikmâl ve itmâm eden(tamamlayan), hulûd ve devamdır. Çünki saâdet devâm etmezse, zıddına inkılâb eder (döner).” (İşârâtü’l-İ‘câz, 196)Ayrıca Cennet hayâtı hakkında, bakınız; (Sözler, 28. Söz, 169-175)  

[2] Veya ikamet olunacak uçmaklarda.  

“Durulmaya değer cennetler” anlamı verdiğimiz “‘Adn cennetleri” ifadesi Kur’an’da 11 kez yer almaktadır. Bkz. Tevbe 9:72; Ra‘d 13:23; Nahl 16:31; Kehf 18:31; Meryem 19:61; Tâhâ 20:76; Fâtır 35:33; Sâd 38:50; Mü’min 40:8; Saff 61:12; Beyyine 98:8.  

1 Allahu Teâlâ, cennet ehline: “Razı oldunuz mu? Hoşnut musunuz?” buyuracak, onlar da: “Ey Rabbimiz! Nasıl olmayız ki, bize başka kullarından hiç birine vermediğin nimeti verdin.” diyecekler. Bunun üzerine Allahu Teâlâ: “Size bundan da büyüğünü vereceğim” buyuracak. Onlar: “Bundan daha üstün ne olabilir?” diyecekler. İşte o zaman Allah; “Size rızamı helâl kılacağım ve artık size sonsuza kadar hiç gazap etmeyeceğim.” buyuracak. (Elmalılı)  

100 İbranice’de “neşe/mutluluk” anlamına gelen edên sözcüğüyle akraba olduğu anlaşılan ‘adn sözcüğüne burada verilen karşılık için, terimin Kur’ânî vahyin nüzul sırasına göre ilk defa geçtiği 38:50 ile ilgili olarak verilen açıklayıcı 45. nota bkz.  

[1488] Buradaki ve bağlacının bu bağlamdaki en makul vurgusu.