Tahrîm Sûresi 10. Ayet Meali

Bu ayetten anlıyoruz ki bir kadının kocasına ihanet etmesi için illa da zina etmesi gerekmiyor. “Haneta” kelimesi burada onların eşlerinin kocalarına rağmen düşmanlarıyla iş birliği yapmış olmalarıdır. Nisa 4/34 ayetindeki “nüşûz” kelimesiyle buradaki “hâneta” kelimesi muhteva bakımından birbirine yakındır. Onun için kötü niyetinden ve ihanet etmesinden korkulan kadının bütün uyarılara rağmen uslanmadığı takdirde dövülmesine cevaz verilmektedir. Kur’an, Hz. Lût ve Hz. Nuh’un karılarının kocalarına ihanetlerinden helâk olduklarını anlatmaktadır. Helâk olmak dövülmekten çok daha ağır olsa gerek. Ayrıca bu örneklerden anlıyoruz ki; ihanet edenler, peygamber eşi dahi olsa Allah’ın azabından kurtulamazlar.   

Bak 2:48.  

(*) Not: Bu ayetten de anlaşılıyor ki, peygamberler de bizim gibi birer beşer olup kıyamet gününde en yakınını bile kurtarmaya güçleri yoktur. Yoksa bu iki peygamber hayat arkadaşlarının kurtuluşu için bir şeyler yapmaya çalışacaklardı. Demek insanın kurtuluş vesilesi olan sadece onun samimi iman ve salih amelleridir. O gün peygamberler dâhi en sevdiklerini bile kurtaramayacaklardır. O gün ilahi adalet önünde hiçbir kimse için aracılık/şefaat/ yapmak söz konusu değildir. Çünkü o gün şefaat günü değil, hesap verme ve bunun neticesinde mükâfat veya ceza alma günüdür. Şefaat dünyada yapılır, faydası olsa Allah katında, yani ahirette olur. İşte şu kısa söz bunu ne kadar da doğru ve güzel anlatmaktadır. ‘’ الشفاعة في الدنيا، وحصادها في الآخرة ‘’Şefaat/iman, ibadet, ameli salih, dua, istiğfar vs. gibi bütün bunlar/ dünyadadır, bunların hasadı ise ahirettedir.’’ Çünkü iman, İslam, ameli salih, ibadet, dua, rica ve istiğfar = şefaat vs. bütün bunların gerçekleştirilebileceği mekân yalnız dünya sahasıdır. İnsan öldükten sonra ahirette iman etmek (Ki, zaten o gün herkes iman eder), Müslüman olmak, dua edip istiğfarda/şefaatte bulunmak hiçbir kimseye fayda vermeyecektir. Çünkü imtihan süreci bitmiş, sorgu ve mahkeme süreci başlamıştır. Bu nedenle insan öldükten sonra, ruh gözüyle hakikatleri görünce ‘’ Allah’ım! Beni bağışla, beni affet ve bana merhamet et!’’ demiyor. Peki, ne diyor? (Müminün- 23/ 99 -100الخ حتى إذا جاء أحدهم الموت قال رب ارجعون لعلي أعمل صالحا فيما تركت ‘ ’Nihayet onlardan birine ölüm gelip çatınca (yani öldükten sonra) “Rabbim! Beni (dünyaya) geri gönder de, geride bıraktığım dünyada iyi işler (iman edip ameli salih) yapayım” der. Hayır! Onun söylediği bu söz boş laftan ibarettir. Önlerinde, yeniden diriltilecekleri güne (ahirette) kadar bir berzah (engel) vardır.’’ şeklindeki ayetten de anlaşılıyor ki, ölümden sonra ve ahiret gününde iman etmenin, ameli salihin, dua ve istiğfarda/ şefaate bulunmanın hiçbir faydası yoktur. Eğer ölümden sonra veya ahirette bunların bir faydası olsaydı, ölen kişi Allah’ın kendisini bir daha dünyaya göndermesini değil de, ondan aff, mağfiret ve merhameti dileyecekti. Ama o da biliyor ki, artık iman etmenin, dua ve istiğfarda/ şefaatte bulunmanın bir faydası kalmamıştır. Bu yüzden tekrar imtihane tabii tutulmak üzere bir daha dünyaya gelmek istiyor.  

[3] Zinada değil, küfür ve nifakta hiyanette bulundular. Hiçbir peygamberin zevcesi zinada bulunmamıştır. Hazret-i Nuh'un karısı kavmine (Nuh delidir) derdi. Hazret-i Lût'un karısıyse gelen misafirleri kavmine haber verirdi.[4] Yâni kâfirlerin hâli bu iki kadının hâline benzer.  

6 Krş. Hûd, 11/40; A’râf, 7/83  

Bu ayet mahşerde hiç kimsenin hiç kimseye faydasının olamayacağının delillerinden birisidir. Hz. Muhammed’in yakınlarına, bunlar arasında da kızı Hz. Fatıma’ya söylediği “Ey Fatıma! nefsini Allah’tan satın almana bak! Zira Allah’tan gelecek hiçbir şeyi (azabı) sizden gideremem” rivayeti ile kastettiği de buydu (Buhârî, Vesâyâ, 11; Menâkıb, 14; Tefsîru Sure-i Şu‘arâ, 2; Müslim, İmân, 348-355).  

1 Bu âyette; kâfirlerin, Peygamberlerin eşleri bile olsalar, âhirette kimsenin kimseye bir faydasının olmayacağı, temsili olarak anlatılmaktadır. Nuh (a.s) ile Lut (a.s)’ın eşleri onlara ihanet etmişti. Nuh’un karısı ona deli demiş, arabozuculuk yapmış ve Nuh’un sır olarak telakki ettiği vahiy haberlerini müşriklere duyurmuştu. Lut’un karısı da münafıklık ediyor, evinde duyduğunu kavmine ulaştırıyordu. Lut’un gizli gelen misafirlerini de haber vermişti. Bu konudaki rivayetlerin özeti budur. Said b. Cübeyr, “Nuh’un karısının ne yaptığını bilmiyorum, fakat Lut’un karısı misafirlerini haber veriyordu.” demiştir. Hıyanet ile nifak birdir. Ancak hıyanet, söz ve emanet itibarıyla, nifak da din itibarıyla söylenir. Sonra da bunlar birbirinin yerine kullanılırlar. Şu halde hıyanet gizlice ahdi bozarak hakka muhalefet etmektir ki, bunun tersi emanettir. Bu âyetteki hıyanet de bu anlamdadır. Her hıyaneti yaptılar demek değil, münafıklık ederek bir emanete hıyanet ettiler demektir. Buradaki hıyanetten maksadın, döşeklerine hıyanet, yani ahlâksızlık ve zina olmayacağı bütün tefsirlerde beyan edilmiştir. Zira “Hiçbir peygamberin karısı zina etmemiştir.” hadisi de buna işaret etmektedir. Fakat bir peygambere karşı en küçük bir hıyanet bile küfürdür, hakkı inkârdır. Velev bir söz olsun, emanete hıyanetin her türlüsü de hıyanettir. Gerek Nuh (a.s) ve gerek Lut (a.s)’ın eşleri de iffetsizlik etmiş değil, ancak eş olma şerefinin gerektirdiği iman ve itaate, sahip olamamış, elde ettikleri nimetin kıymetini takdir etmeyerek küfür ve nankörlüğe meyletmiş, hayra ve iyiliğe çalışan eşlerinin başarılarını kolaylaştırmaya çalışacak yerde onlara eziyette bulunmuşlardır. Bununla da yetinmeyerek Allah düşmanlarının fesatlarına yardım edecek gizli haberler vererek fitneyi tahrik etmek suretiyle emanete hıyanet etmişler ve böylece Allah’ın gazabına uğramışlardır. Onun için Allah’ın salih kulu olan o iki peygamber onları, o hanımlarını Allah’ın azabından kurtaramadılar. O kadınlara, kocalarının iyi kimseler olması, peygamberliği ve kurtarmak için gösterdikleri gayretler zerre kadar fayda vermedi. Nuh hanımını gemisine alamadı da “Aleyhinde söz geçmiş olanlar dışında aileni ve iman edenleri gemiye yükle...” (Hûd: 40) buyuruldu. Lut (a.s) da kendi şehrinden dışarı çıkaramadı, bu yüzden de “Karından başka sizden hiçbiri geri kalmasın...” (Hûd: 81) denildi. Ve o iki kadına şöyle seslenildi: “Girin ateşe, girenlerle beraber!” İkisi de helak olan kâfirlerle beraber cehenneme gittiler. Demek ki yalnız kocalarının iyiliği, Allah katındaki büyük derecesi ve peygamberliği bile, inkâr eden hanımlarını Allah’ın azabından, o şiddetli meleklerin vazifeli oldukları cehennem ateşinden kurtaramaz. (Elmalılı)  

21 Lafzen, “ve ikisi de onlara ihanet ettiler”, yani kocalarına. Hz. Lût’un karısının kıssası ve kocasına ruhî ihaneti Kur’an’da değişik yerlerde zikredilmiştir: bkz. özellikle 7:83, not 66 ve 11:81, not 113. Hz. Nûh’un karısına gelince, yukarıdaki ifade, onun kocasına ihanet ettiğine ilişkin tek açık referanstır; ancak 11:40’daki “Haklarında [Allah’ın] hükmünün verildiği” kişiler ile, oğlu kadar (ki onun kıssası 11:42-47’de anlatılmaktadır) karısının da kasdedildiği söylenebilir.22 Bu iki kadının “örnek-olay”ı (mesel), ilk olarak, gerçek bir fazilet sahibiyle -o, peygamber bile olsa- en yakın ilişkinin bile tevbe etmeyen bir günahkarı günahının sonuçlarından kurtaramayacağını; ikincisi, gerçek bir müminin kendisini “hakikati inkar edenler”den, bunlar kendisinin en yakını ve en sevdiği kişiler bile olsa, uzak tutması gerektiğini anlatır (karş. 11:46).  

[5188] Burada verilen örnekler “küfredenlere” ve “iman edenlere” verilmiştir. Dolayısıyla örnekler kadın ya da erkek herhangi bir cinse değil doğrudan insanadır. İnsanın davranışlarında bireysel sorumluluğunu dile getiren ahlâkî bir inşâ amaçlanmaktadır. [5189] Buradaki ihanet, aile ismetine değil, Enfâl 27’de kullanıldığı gibi, inanca ve misyona ihanettir. Tersi bir iddia, mesnetsizdir, iftira riski taşır. Ancak boğulan oğulun Hz. Nûh’un eşinin eski kocasından olması ihtimal dışı değildir. [5190] Allah Rasûlü yakınlarını şöyle uyarırdı: “Ey Muhammed’in kızı Fatıma! Kendini ateşten koru! Nefsini Allah’ın elinden satın al! Vallahi Allah’tan gelebilecek bir şeyin önüne geçip seni ben bile koruyamam” (Buhari, Menakıb 65:12; Müslim, Tefsir 89:1). Bu nebevi hassasiyet, bu gibi âyetlerin Allah Rasûlü’nün hayatındaki yansıması olarak görülmelidir. Ayrıca bu tür haberler, “hadis ilmi” çerçevesinde “Kur’an’ın desteklediği rivayetler” olarak tasnif edilmelidir.  

Buradaki ihanet zina mânasına değildir. Bundan maksat onların eşleri olan Hz. Nuh ve Hz. Lut (a.s.)’a karşı onların düşmanlarıyla işbirliği yapmış olmalarıdır. İbn Abbas (r.a), hiçbir peygamber eşinin zinâ yapmadığını bildirir.  

5546 Read Noah's story in 11:36-48. Evidently his contemporary world had got so corrupt that it needed a great Flood to purge it. "None of the people will believe except those who have believed already. So grieve no longer over their evil deeds." But there were evil ones in his own family. A foolish and undutiful son is mentioned in 11:42-46. Poor Noah tried to save him and pray for him as one "of his family"; but the answer came: "he is not of thy family; for his conduct is unrighteous". We might expect such a son to have a mother like him, and here we are told that it was so. Noah's wife was also false to the standards of her husband, and perished in this world and the Hereafter. 5547 The wife of Lut has already been mentioned more than once. See 11:81, and n. 1577; 7:83, and n. 1051; etc. The world around her was wicked and she sympathised with and followed that wicked world, rather than her righteous husband. She suffered the fate of her wicked world. 5548 False to their husbands: not necessarily in sex, but in the vital spiritual matters of truth and conduct. They had the high privilege of the most intimate relationship with the noblest spirits of their age: but if they failed to rise to the height of their dignity, their relationship did not save them. They could not plead that they were the wives of pious husbands. They had to enter Hell like any other wicked women. There is personal responsibility before Allah. One soul cannot claim the merits of another, any more than one pure soul can be injured by association with a corrupt soul. The pure one should keep its purity intact. See the next two examples.