Tâhâ Sûresi 99. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 15/9; 21/50; 41/41.  

“Zikr” sözcüğü Kur’an’da en çok geçen kelimelerdendir. Kuran, kendi işlevini ifade et mek için de zaman zaman “zikr” kelimesini kullanmıştır. Bu ayette kullanılan “zikr” teriminin yanına ister doğrudan Kur’an diyelim isterse kullanım kipine uygun olarak “öğüt veren, düşündüren, uyaran” anlamlarını verelim ayetteki maksat anlaşılacaktır. Çünkü Kur’an eğiten, yetiştiren, öğreten, uyaran, müjdeleyen, yönlendiren ilahi öğretileri ihtiva etmektedir. “Siz, haddi aşan kimseler oldunuz diye, sizi zikirle (Kur'an'la) uyarmaktan vaz mı geçelim?” (Zuhruf 43/5) Bu ayet bu gerçeği açıkça ifade etmektedir.  

 Âyette geçen «zikir» bazı müfessirlere göre üzerinde düşünmeye ve ibret almaya lâyık olaylara dair haberleri ihtiva eden Kur’an demektir.  

1- Öğüt. 2- Ders çıkarman için geçmişin olaylarından örnekler verdik.  

Bu cümlede yer alan [min] edatı Hz. Muhammed’e vahyedilen eskilere dair haberlerin bütün insanlığın hayatını içermediğini, içlerinden bir kısmının Hz. Muhammed’e vahyedildiğini göstermektedir. Benzer mesajlar: En‘âm 6:34; A‘râf 7:101; Hûd 11:120; Kasas 28:3.,Kıssaların anlatılma gerekçeleriyle ilgili bilgi için bkz. A‘râf 7:176; Hûd 11:120; Yûsuf 12:111; Kâf 50:37; Hâkka 69:12; Nâzi‘ât 79:26.  

85 Ayetin başında yer alan kezâlike (“böyle/böylece”) zarfı hem Kur’an’ın geçmiş olayları -bunlar ister tarihî olaylar olsun, ister menkıbevî ya da temsîlî olaylar olsun- ele almasındaki amaca, hem de ele alış tarzına dikkat çekmek için kullanılmıştır. Kur’an’daki her kıssanın ya da olaylara ilişkin her anlatımın altında yatan amaç, değişmez biçimde hep belli birtakım temel gerçeklerin yansıtılması olduğu için, ele alınan şu veya bu olaya dair anlatım, çoğu zaman Kur’an’ın öne çıkarmak ya da dikkat çekmek istediği ilke ve gerçeklerle doğrudan bağlantısı olmayan çizgiler bir kenara bırakılarak amaca doğrudan hizmet eden yoğun, özlü ve vecîz ifade birimleriyle ortaya konulmaktadır. “Hatırlatıcı” tabiriyle, Allah’ın vahiy yoluyla insana teklif ettiği, bütün çağlarda, bütün insanlar için geçerli değişmez psiko-sosyal yasa ve işleyişlere dikkat çeken vahyî rehber, yani Kur’an kasdedilmektedir.  

[2624] “Özüne ilişkin” ifadesi, mâ ilgi zamiri ekseninde, genel bağlamla ilgili çağrışımların çeviriye yansımasıdır. [2625] “Hatırlatıcı” (zikr) olma özelliği, yalnız Kur’an’ın değil tüm vahiylerin ortak özelliğidir.  

Zikr: Tevhid ve tebliğ tarihindeki birçok ibretli hadiseyi, peygamberlerin örnek davranışlarını, halklarını eğiten irşadlarını, birçok mûcizeyi hatırlatarak Hz. Peygambere de bu özelliklerin verildiğine delâlet eden Kur’ân-ı Kerimdir. Kur’ân’ın, bunların yanında insanı eğiten, yetiştiren, uyaran, yönlendiren ilahî direktifler (buyruklar) ihtiva ettiğini de ifade eder.  

(8) Anma, öğüt, ibret, tefekkür anlamlarını ifade eden bu kelime ile Kur’ân kastedilmiş ve Kur’ân’ın bu özelliklerine, yani indiriliş amacına işaret edilmiştir. Bu kelime 113 ve 124’üncü âyetlerde de tekrarlanacaktır.  

2625 Thus superseding previous revelations; for this (the Qur'an) is direct from Allah, and is not a secondhand exposition on other men's authority.