Tâhâ Sûresi 83. Ayet Meali

Tefsir bilginlerinin bahsettiğine göre, Hz.Mûsâ Tûr’a giderken, yanına, halkından seçtiği bazı temsilcileri de almıştı. Yolda bir an evvel Rabbi ile konuşma arzusuyla acele ederek onları geride bırakmıştı. Âyette ifade edilen uzaklaşma budur.  

Mûsâ [aleyhisselâm] kavmi ile Mısır’dan çıkıp Sînâ çölünü geçtikten sonra, yerine kardeşi Hz. Hârûn’u [aleyhisselâm] bırakarak aceleyle vahiy alma yeri olan Tûr dağının yolunu tutmuştu. Hâlbuki Mûsâ [aleyhisselâm], kavminden 70 kişiyi de beraberinde Tûr dağına götürecekti.  

(2)Cenâb-ı Hakk’ın inâyetiyle Mısırlı Fir‘avunların azab pençesinden kavmini kurtaran Mûsâ (as),daha sonra Sînâ’ya geçmişti. Kardeşi Hârûn (as)’ı kendi yerine kavminin başına reis bırakan Hz. Mûsâ(as), kavminden seçtiği yetmiş kadar kişi ile Tûr dağına gitmek üzere yolda yürürken, Rabbine olan şevk ve muhabbetinden acele ederek bir parça ilerlemiş ve cemâatini geride bırakmıştı. (Celâleyn Şerhi, c. 5, 93)  

(*) Hz. Mûsa İsrailoğulları’nın başına Harun’u yerine halef bırakmış ve sırf Allah’ın rızası için ilk vahiy aldığı yere tabiri caizse ödevini yapmış bir talebenin heyecanı ile çıkmıştır. “Mûsa ile otuz gece vaad ettik ve onu on ile tamamladık. Böylece onun Rabbinin kararlaştırdığı zaman, 40 geceye tamamlandı. Ve Mûsa, kardeşi Harun’a şöyle dedi: “Kavmimde bana halef ol ve ıslâh et ve müfsidlerin yoluna tâbi olma (Araf:142)  

[1] Seçtiği yetmiş kişiden.  

20 Hz. Musa Tûr’a giderken yanında kavminin içinden seçtiği bazı temsilcileri de almıştı. Rabbi ile konuşma arzusuyla acele edip onları geride bırakmıştı. Uzaklaşmadan kasıt budur.  

(Hz. Musa, Rabbini görme hevesiyle mümkün olduğu kadar çabuk varabilmek için yolda onlardan ayrılmış ve buluşma yerine yalnız ulaşmıştı.)  

1 Burada Allah, Hz. Mûsa’nın yeni Müslüman oldukları bir dönemde halkına rehberlikten geri durarak, onları yalnız bırakmaması gerektiğini ima etmektedir. Zîrâ Hz. Mûsa, Rabbini görme hevesiyle Sina dağına çabuk varabilmek için yolda onlardan ayrılmış ve buluşma yerine yalnız ulaşmıştı.  

67 Bu pasaj, 2:51 ve 7:142’de bahsedilen, Hz. Musa’nın Sina Dağı’na çıktığı günlerle ilgilidir.68 Lafzen, “Seni halkından çabuk olmaya iten nedir?” -Özgürlüğe daha yeni kavuştukları bir dönemde onlara bizzat rehberlik yapmaktan geri durarak onları yalnız bırakmaması gerektiğini îma eden bir ifade. Bu taklit götürmez vecîz ifade tarzı içinde Kur’an, yüzyıllarca süren bir tutsaklıktan sonra siyasî ve toplumsal bağımsızlığına kavuşan bir halkın geçmişinin yozlaştırıcı etkisinden daha uzun bir süre kurtulamayacağı ve özlenen manevî ve toplumsal düzen ve disiplini tek başına ve bir anda gerçekleştiremeyeceği gerçeğini dile getirmektedir.  

[2608] Yani: Onları yeterince eğitmeden… Toplumsal dönüşümün emek ve zahmet isteyen bir süreç olduğunu ifade eder (Krş: 2:51 ve 7:142).  

Hz. Mûsâ, ümmetinden 70 kişi seçerek Tevrat’ı almak üzere onlarla Tûr’a gidiyordu. Kendisi, Rabbine olan şevkinden ötürü ilerleyip o yetmiş nakibi geride bırakmıştı.  

Hz. Mûsâ, kavmini Mısır'dan kurtarıp Sînâ'ya geçirdikten sonra kardeşi Hârûn'u yerine vekîl bırakıp Tûr'da Allah'a ibâdete çekilir. Şimdi yüce Allah, bu işte acele ettiği için Mûsâ'yı azarlamaktadır  

2604 This was when Moses was up on the Mount for forty days and forty nights: 2:51 and n. 66. Moses had left the elders of Israel with Aaron behind him: Exod. 24:14. While he was in a state of ecstatic honour on the Mount, his people were enacting strange scenes down below. They were tested and tried, and they failed in the trial. They made a golden image of a calf for worship, as described below. See also 7:148-150 and notes-