Tâhâ Sûresi 15. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 7/187; 27/65; 31/34; 52/16; 99/7-8.  

(*) Nesefi, Ebu Ubeyde.  

Dünyanın sonu, son mesaj olan Kuran'da bildirilmiştir (15:87).  

1- Kıyamet saati.  

(1)“Ecel ve mevt (ölüm) gibi umûr-ı gaybiye (bize gizli olan işler) çok hikmet ve maslahat(faydaları) cihetiyle gizli kaldığı misillü (gibi), dünyanın sekerâtı (ölüm hâli) ve mevti ve nev‘-i beşerin(insanlığın) ve cins-i hayvanâtın eceli ve vefâtı olan kıyâmet dahi çok maslahatlar için gizlenilmiş. Evet, eğer ecel vakti muayyen (belirli) olsa idi, yarı ömür gaflet-i mutlaka (tam bir gaflet) içinde ve yarıdan sonra darağacına asılmak için her gün bir ayak daha onun tarafına atılmakla dehşet-i mutlaka (tam bir dehşet) içinde, havf ve recânın (korku ve ümîdin) muvâzene-i maslahatkârânesi ve hakîmânesi (faydalı ve hikmetli dengesi) bozulacağı gibi; aynen öyle de, dünyanın eceli ve sekerâtı olan kıyâmet vakti muayyen olsa idi, kurûn-ı ûlâ ve vustâ (ilk ve orta çağlar) fikr-i âhiretten pek az müteessir olacaktı. Kurûn-ı uhrâ (son çağlar), dehşet-i mutlaka içinde bulunacaktı. O vakit ne hayât-ı dünyeviyenin lezzeti ve kıymeti kalırdı ve ne de havf ve recâ içinde ihtiyâr ile (isteyerek) itâatkârâne olan ubûdiyetin(kulluğun) ehemmiyeti ve hikmeti bulunurdu.” (Şuâ‘lar, 5. Şuâ‘, 73)  

(*) Kur’an’da 40 yerde geçen “sâ’at” kelimesiyle kozmik sonun ansızın geleceği ve kısa da olsa bir süreçle gerçekleşeceğini ifade eder. (Bkz.Furkân:11) Hesap günü gündeme getirilirken son gün denmeyip de son saat denmesindeki hikmet bu olsa gerektir. Verilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinin önemine binaen son saat, ölüm ve ötesi, hesap günü iması yapılmıştır. Zira Allah’a inanmanın olmazsa olmazı ve tamamlayanı âhirete imandır. Deistler de bir yaratıcıya inanır, ancak o yaratıcı önünde hesaba çekilme düşüncesi bir inanca dönüşmediğinden hayatlarında Allah’a imânın somut bir karşılığı olmamaktadır. Allah’ı dinleyip gereğini yapmak yerine nefsî arzuların peşinde ömrü heba etmek insanlığı kemirip tüketen manevî bir ölümdür... (Kur’an’dan Hayata Tefsiri) Veya kâdeye tam fiil (Krş: 12:76) anlamı vererek: “Son Saat kesinlikle gelecektir; herkese çabasının karşılığı verilsin diye onun zamanını gizli tutmak istiyorum” (Ebu Müslim’ den Râzî). Konuyla ilgili aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir. Ayrıca hem herkesin kendi eceli, hem de dünyanın eceli, insanları daima hazırlıklı olmaya ve daha çok iyi işler yapmaya teşvik etmek için gizli tutulmuştur. Aksi takdirde, herkes ömrünün büyük kısmını gaflet içinde geçirir, ancak eceli yaklaştığında hazırlık yapmaya başlayacaktı. وثانيها: أن كاد من الله واجب فمعنى قوله: {أَكَادُ أُخْفِيهَا } أي أنا أخفيها عن الخلق (مفاتيح الغيب  

[1] Yahut Arap şivesi üzere hemen hemen kendimden de gizleyecektim.  

Benzer mesajlar: A‘râf 7:187; Enbiyâ 21:109; Lokmân 31:34; Ahzâb 33:63; Fussilet 41:47; Şûrâ 42:17; Zuhruf 43:85; Muhammed 47:18; Mülk 67:26; Nâzi‘ât 79:42-46.,Bu cümle “neredeyse gizliliğini kaldıracağım” anlamını da içermektedir.  

11 Yani, gelip çatacağı zamanı.12 “Peşinden koştuğu şeyler” ifadesiyle bilinçli çabalar kasdedilmekte ve dolayısıyla elde olmaksızın yapılan eylemler (ki bunlar sonraki terimin en geniş anlamıyla, fiilî yapıp- etmeler yahut şifahî beyanlar içinde tezahür eden her şeyi içine almaktadır) ve yine farkında olmadan yapılan ihmaller, bunların ahlaken iyi ya da kötü olmasına bakılmaksızın, dışta bırakılmaktadır. Yukarıdaki ilkeyi Hz. Musa’nın kıssasını anlatırken telaffuz etmekle Kur’an, bütün gerçek dinlerin temelinde yatan ahlakî kavram ve öğretilerin özde hep aynı olduğunu vurgulamaktadır. (Ayrıca bkz. 53:39 ve ilgili 32. not.)  

[2560] Veya, kâdeye tam fiil (Krş: 12:76) anlamı vererek: “Son Saat kesinlikle gelecektir; herkese çabasının karşılığı verilsin diye onun zamanını gizli tutmak istiyorum” (Ebu Müslim’den Râzî). Alternatif bir anlam olarak, İbn Mes’ud bu ibâreyi, “Zamanını neredeyse (kendimden) dahi gizleyecektim” şeklinde yorumlamıştır. Bu âyetin nasıl anlaşılması gerektiği etrafındaki görüş ayrılıklarının ilk nesle kadar uzandığını ifade eden Taberî, İbn Abbas’ın tercihini öncelikli olarak verir. Biz de onu tercih ettik. Tercihimiz uhfîhâ şeklindeki okumaya dayanmaktadır. Eğer ehfiyehâ kıraatı tercih edilirse, ihfâ kökünün hem “gizledi” hem de “açığa çıkardı” şeklindeki zıt anlamlı yapısı ortaya çıkar (Ferrâ).  

(Hayır işlediyse mükafatını, şer işlediyse cezasını görsün. Çünkü onun vakti bilinecek olursa herkes imana gelir. O takdirde ise, gayba imanın bir değeri kalmaz.)  

Âyette ÅÎáÇ gizlemek anlamına geldiği gibi, açıklamak anlamına da gelir.. Bu durumda "Nerdeyse onu açıklayacağım" demek olur.  

[*] Allah'ın "gizli tutuyorum" buyurduğu o saatin bizler açısından alameti (göstergesi, belirtisi) olmaz. Öyle olursa gizliliği olmaz. Dolayısıyla kıyamet alametleri olarak bilinen bilgiler batıldır(uydurmadır). Her nefsin kendi ölümü kendi sonudur. Dünyanın bilinen mevcut düzenin son bulması, dağların yürütülüp denizlerin kaynatılması, canlılığın son bularak yeniden diriliş safhasına uygun bir toprak ve ortam oluşturulması ile yeniden diriliş safhasının, Kur'an-ı Kerim'in tamamında tek bir an gibi bahsedilmesinin sebebi bizim zamanı algılama biçimizdir. Çünkü ölmüş insanlar uykudadır(Zümer 39/42) ve uyuyanlar zamanı algılayamaz. Ne kadar uzun süre uyurlarsa uysunlar, uyandıklarında çok az bir süre kalmış gibi hissederler. Bu konuda uzun süre komada kalmış hastaların tecrübelerine dair pekçok gözlem yapılmıştır. Gerek halihazırda kabirde bulunanlar gerekse gelecekte vefat edipte kabirlerde bekleyecekler için şu ayet, bu durumu açıkça göstermektedir. Nahl 16/77: "Kıyamet saati göz açıp kapama kadardır, belki daha da yakındır." Dolayısıyla her insanın ölümü kendi sonu, kendi kabir hayatı ve nihayet toplanma günüdür. Çünkü bunlar, o kişi açısından göz açıp kapayıncaya kadar gerçekleşmiş gibi algılanacak olaylar zinciridir. Geçmişte ölenlerin gelecekte ölenlere göre daha fazla beklemesi gibi bir zarardan bahsetmek mümkün olmadığı gibi sonrakilerin de öncekilere göre avantajı yoktur. Çünkü zaman, sadece hayatta olanların, olayların meydana gelme sırasını algılama biçimidir. Zaman aslında ayrı bir varlık olmayıp sadece bir ölçü birimidir. Zamanın ayrı bir varlık gibi algılanması bir yanıldısır. Nasıl ki ağırlık birimleri, güç birimleri, uzunluklar ayrı birer varlık değil sadece ait oldukları gerçek varlıklara ait bilgiler ise zaman da olayların meydana gelme sırasını anlayabilmemiz ve ölçebilmemizi sağlayan bir ölçü birimidir. Her ölçü biriminin değişmez bir dayanağa, bir referansa ihtiyacı vardır. Nasıl ki ağrılık, yerçekim kuvvetini referans alan bir ölçü birimi ise zamanın esas referansı dünya,güneş ve ayın hareketleridir. Bu dayanakların ölçüsünün değişmez olduğu Yasin 36/38-40'da, bunların zamanı hesaplamaya yaradığı İsra 17/12'de bildirilmiştir.  

(4) Gerek herkesin kendi eceli, gerekse dünyanın eceli, insanları daima hazırlıklı olmaya ve daha çok hayır işlemeye teşvik etmek için gizli tutulmuştur. Aksi takdirde, herkes ömrünün büyük kısmını gaflet içinde geçirir, ancak eceli yaklaştığında hazırlık yapmaya başlardı.  

2545 The first need is to mend our lives and worship and serve Allah, as in the last verse. The next is to realise the meaning of the Hereafter, when every soul will get the meed of its conduct in this life. 2546 Ukhfi may mean either "keep it hidden", or "make it manifest", and the Commentators have taken, some one meaning and some the other. If the first is taken, it means that the exact hour or day when the Judgement comes is hidden from man; if the second, it means that the fact of the Judgement to come is made known, that man may remember and take warning. I think that both meanings are implied. (R).