Tâhâ Sûresi 123. Ayet Meali

Bkz. 2/34, 7/24 ve dipnotu  

1- “İhbita” sözcüğünün “inin” anlamı olmakla birlikte, bu sözcüğün aynı zamanda “ayrılın” anlamı da bulunmaktadır. (Bakara, 61. ayet.) Söz konusu olan “inme”, seviye itibariyle yüksek bir yerden, alçak bir yere inmek anlamında değil, konum itibari ile bir inmeyi ifade etmektedir: Zenginken yoksul olmak gibi veya “köyden kente inmek” gibi.  

(2)“Hz. Âdem (as)’ın Cennetten ihrâcı (çıkarılması) ve bir kısım benî Âdemin (Âdemoğlunun)Cehenneme idhâli (sokulması) ne hikmete mebnîdir (binâendir)? El-cevab: Hikmeti, tavzifdir (vazîfelendirmektir). Öyle bir vazîfe ile me’mûr edilerek gönderilmiştir ki, bütün terakkıyât-ı ma‘neviye-i beşeriyenin (insanlığın ma‘nevî yükselmesinin) ve bütün isti‘dâdât-ı beşeriyenin (insanlığın kābiliyetlerinin) inkişaf (ortaya çıkması) ve inbisatları (genişlemesi) ve mâhiyet-i insâniyenin (insanın kābiliyetlerinin) bütün esmâ-i İlâhiyeye bir âyine-i câmia (Allah’ın bütün isimlerini kendinde gösterebilen bir ayna) olması, o vazîfenin netâicindendir (netîcelerindendir). Eğer Hz. Âdem Cennette kalsa idi, melek gibi makāmı sâbit kalırdı, isti‘dâdât-ı beşeriye inkişâf etmezdi. Hâlbuki yeknesak (sâbit) makām sâhibi olan melâikeler çoktur, o tarz ubûdiyet (kulluk) için insana ihtiyaç yok. Belki hikmet-i İlâhiye, nihâyetsiz makāmâtı (makamları) kat‘ edecek (geçecek) olan insanın isti‘dâdına muvâfık (uygun) bir dâr-ı teklîfi (imtihan yerini) iktizâ ettiği (gerektirdiği) için, melâikelerin aksine olarak, muktezâ-yı fıtratları (yaratılışlarının gereği) olan ma‘lûm günahla Cennetten ihrâc edildi.” (Mektûbât, 12. Mektûb, 30)  

(*) Hebeta’’ bir yerden bir yere geçti, intikal etti, iniverdi (هبَطَ مِنْ مَكَانٍ إلَي آخَرَ : اِنْتَقَلَ [عامة) قاموس عربي - تركي)  

[3] Kitap, peygamber.  

Cennetten inişle ilgili bkz. A’râf 7:13, dipnot 1.,Bu pasaj (Tâhâ 20:115-123. ayetler) Bakara 2:34-38, A‘râf 7:11-25, Hicr 15:29-31, İsrâ 17:61-63 ve Sâd 38:72-78. ayetlerle birlikte okunmalıdır.  

1 Yani; ey Âdem ile eşi ve ey iblis, inananlar ve şeytanlar olarak. Bk. (A’raf: 24)  

108 Bkz. 7. sure, 16. not.  

[2650] Âdem ve Havva’nın şahsında tüm insan soyuna bir hitaptır (Zemahşerî). Ebu Müslim’e göre bu tesniye zamiri Âdem ve İblis’in şahsında her iki türün tamamına yöneliktir (Nkl: Râzî). [2651] Yeşkânın muhtemel anlamları hakkında bir açıklama için 121’in ilgili notuna bkz. Bu pasajın ana fikri şudur: Âdem de şeytan da Allah’a asi oldu. Âdem’i adam eden hatasını itiraf etmesi, İblis’i şeytan eden de hatasını savunmasıydı.  

122 ve 123. âyetler bu konu bakımından çok önemlidir (Krş. 2,37-38). Allah Hz. Âdem ile Hz. Havva’nın tövbelerini kabul ettikten sonra dünyaya gönderiyor. Demek ki dünyaya göndermek cezalandırma değil, bir taltiftir. Allah insanı, böylece dünyaya, kendi halifesi olarak gönderiyor (2,30), dünyayı mâmur etme yetkisi ile donatıyor. Bu görevlendirme de gerekçesiz değildir. Gök, yer, dağlar gibi diğer yaratıklar bu görevi kabul etmemişler (33,72) sadece insan yüklenmiştir. Hz. Âdem’in ömrü, dünyanın ömrüne göre çok kısa olduğundan, onun evlatları kendisine halef olmuşlardır.  

2646 The little variations between this passage and 2:38 are instructive, as showing how clearly the particular argument is followed in each case. Here ihbita ('get ye down') is in the dual number, and refers to the two individual souls, our common ancestors: in 2:38 ihbitu is in the plural number, to include all mankind and Satan, for the argument is about the collective life of man. On the other hand, "all together" includes Satan, the spirit of evil, and the enmity "one to another" refers to the eternal feud between Man and Satan, between our better nature and Evil. 2647 For the same reason as in the last note, we have the consequences of Guidance to the individual, viz.: being saved from going astray or from falling into misery and despair. In 2:38, the consequences expressed, though they apply to the individual, are also appropriate taken collectively: "on them shall be no fear, nor shall they grieve."