Tâhâ Sûresi 1. Ayet Meali

Kur’ân’ın indiriliş gayesini ifade ederek başlayan sûre der ki: Ey Muhammed! Bu Kur’ân senin güçlük çekmen için indirilmedi. Biz senden inatçı kâfirlerin kalbine imanı zorla yerleştirmen gibi imkansız bir şeyi de istemiyoruz. Bu sûre ve Kur’ân Allah’tan korkan ve O’nun azabından korunup sevgisini kazanmak isteyip doğru yolu bularak O’nun mesajını öğre-nip uygulamak isteyenler için bir öğüttür. Sûrede Musa’nın yaşanmış olayı anlatılarak bu kıssayla beraber bir çok mesaj veri-lir. Sonra da Adem kıssası anlatılarak kusuruna karşılık af dilemesiyle affedilişi örnek gösterilerek insanlar da aynı bu yola çağrılır. Ayrıca uyarılara kulak vermeyip Rabbinin ikazlarına, emirlerine karşı kör davrananların kıyametteki kör olarak haşre-dilen sahneleri canlandırılır ki; “Rabbim bizi niye kör dirilttin” diyenlere karşılık Rabbimizin: “Sen dünyada ayetlerimizi unut-tun, bu günde sen unutuldun” dediğini duyar gibiyiz. Bu sûreye Musa sûresi de denir.  

[314] Tâhâ sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XII, 217.  

Bu harflerle ilgili olarak Bakara sûresinin ilk âyetinin dipnotuna bakınız.  

Bir çok surenin başında geçen bu harf kombinezonları Kuran'ın matematiksel mucizesinin bir bölümünü oluşturur. Bak 2:1; 74:30.  

(1)Bakınız; (Bakara Sûresi, sahîfe 1, hâşiye 1)  

(*) Müfessirler arasında, bu sûrenin ilk âyetini oluşturan ve “tâ-hâ” şeklinde okunan iki harfin mahiyeti ve anlamı hususunda iki yorum vardır. a) Bunlar bazı sûrelerin başında yer alan ve teker teker okunduğu için “hurûf-i mukattaa” diye adlandırılan harflerdendir. (Bu konuda bilgi için bk. Bakara 2/1) b) Bunlar ayrı iki harf değil, anlamı olan bir kelimedir. Bu eğilim içinde kuvvetli bulunan görüşe göre bu kelime Arapça’nın bazı lehçelerinde “ey kişi, ey insan!” mânasına gelmektedir. Bu görüşün sahipleri, İslâm öncesi Arap şiirinden bu anlamdaki kullanımı gösteren örnekleri zikrederler… Tefsir (Kur’an Yolu) Not: Bazı sürelerin başında bulunan Huruf-fi mukattaa hakkında detaylı bilgi için Bakara-1.ayetin açıklamasına bakılabilir.  

[1] Mekke'de nazil olmuş 135 âyettir.[2] «Taha» sûresinin adı olduğu gibi peygamberimizin de adı olabilir. Bu halde ona hitaben «Ta Ha!» demek olur.  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 135 ayettir. Sure, ismini, başındaki Tâ-Hâ harflerinden almıştır.)  

Mekke devrinin ortalarında, Meryem sûresinden sonra indirilmiştir. Ömer bin Hattâb’ın —Allah ondan razı olsun— bu sûreden etkilenip Müslüman olduğu rivâyet edilir. Adını ilk kelimesinden alan sûre, 135 ayettir.  

Mukatta‘a harfleri hakkında bilgi için bkz. Bakara 2:1, dipnot 1.  

1 Tâ Hâ ifâdesinin Nabatî, Suriye ve Yemen lehçelerinde “ey adam” anlamında kullanıldığı hakkında rivâyetler varsa da biz yine hurûf’ül-mukattaa’dan olma ihtimâliyle tercüme etmedik.  

1 Bazı müfessirlere göre, surenin başında bulunan t ve h harfleri (tâ-hâ okunur), Kur’an’da bazı surelerin başında yer alan mukatta‘ât (“münferit” ya da “kesik/soyutlanmış” harfler) grubundandırlar (bkz. Ek II). Bununla birlikte, Hz. Peygamber’in bazı Sahâbîleri’nin (örn. Abdullah b. ‘Abbâs) ve sonraki kuşaktan önde gelen bazı otoritelerin (örn. Sa‘îd b. Cubeyr, Mücâhid, Katâde, Hasan Basrî, ‘İkrime, Dehhâk, Kelbî vb.) kanaatine göre tâ-hâ ibaresi mukatta‘, iki harfden meydana gelen soyut bir terkip değil, fakat Arapça’nın Nabatî ve Suriye lehçelerinde “yâ racul” ifadesinin eş anlamlısı olarak “ey insan” anlamında kullanılan anlamlı bir ifadedir (Taberî, Râzî, İbni Kesîr); bu ifade, (Taberî ve Zemahşerî’nin kaydettiği) bazı İslam öncesi şiir örneklerinden açıkça anlaşılacağı üzere, Yemenli ‘Akk kabilesinin katıksız Arap lehçesinde de aynı anlamda kullanılmaktadır. Taberî, tâ-hâ ibaresinin “Ey insan!” olarak aktarılmasını açık ve kesin bir biçimde desteklemektedir.  

[2544] Tâhâ, başta İbn Abbas olmak üzere Mücahid, İkrime, Said b. Cübeyr, Dahhâk, Katâde ve Hasan Basrî gibi ilk otoriteler tarafından “Ey insan!” anlamında alınmıştır. Kelimenin Nebatça ya da Süryanicede bu anlama geldiği aynı isimler tarafından vurgulanmıştır. Bu görüşe katılan Taberî, tâhânın ‘Akk lügatinde “ey insan” mânasında kullanıldığını söyler. Başta Ferrâ olmak üzere, Kûfe dil okulu da bu görüştedir. Bazı müfessirler tâ-hânın mukatta‘at harflerinden olduğu görüşündedir. Basra dil okulu ve onun ünlü ismi Ebu Ubeyde, ısrarla bu görüşü savunur. Fakat Taberî, eski Arap şiirinden verdiği örneklerle karşıt görüşleri çürütür. Hiç kuşkusuz buradaki “ey insan” hitabı ilk muhatabın şahsında vahye muhatap olan her insanadır.  

Tâ hâ: kesin mânasını yalnız Allah’ın bildiği huruf-i mukattaa’dan olmakla beraber, bu hususta yapılan başlıca tefsirler: 1. Hz. Peygamberin isimlerindendir. 2. Yüce Allah’ın isimlerindendir. 3. Yemindir. 4. “Ey insan!” demektir.  

[1] Hazret-i Muhammed sallallahu te'âlâ 'aleyhi vesellem efendimizin esmâ-i şerîfesindendir. Yâ Muhammed! makâmında vârid olmuşdur.  

2534 For an explanation see the Introduction to this Surah. If the meaning is "O man!", that is itself a mystic meaning, as explained, but the letters form a word and would not be classified strictly as Abbreviated Letters: see n. 25 to 2:1. This, however, is a question of classification and does not affect the meaning. This is conjectural, and no one can be dogmatic about it.