Şûrâ Sûresi 30. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 4/79; 35/45.  

“O, yine de çoğunu affeder” ifadesi, “aslında çok daha büyük felaketleri hak ediyorsunuz ama Allah’ın merhametinde sınır olmadığı için sizleri affederek daha büyük musibetlerin yaşanmasına fırsat vermez” anlamına gelmektedir. Aynı zamanda Allah “Halim” dir yani müsamahakârdır, mühlet verendir, şefkat edendir; insanlar cezayı hak etse de tevbe kapısını açık tutarak onu erteleyendir.  

 Âyette hitap edilenler, günahkâr müminlerdir. Günahı olmayan müminlerin başına gelen musibetlerin sebebleri başkadır. Mesela onların sabretmeleri ecirlerini arttıracak sebeblerden biri olarak sayılabilir.  

(*) Yani bu ayete, insanın işlediği suçlar nedeniyle kendisi için hukukta ön görüldüğü cezalara vurgu yapılmıştır. Burada musibet/sıkıntı, suçluya verilen dünyevi/hukuki cezalardır, bütün sıkıntılar değil. Çünkü nice insan masum iken, yine başına felaketler, depremler, kazalar, hastalıklar vs. gelebilir. Bu nedenle buradaki musibet, cezai müeyyidelerdir. Ki bunların müsebbibi de insandır. Bununla ilgili başka görüşler de vardır, ama bizce de en doğrusu budur. Zira bu görüş Kur’an’ın genel mesajına daha uygundur. Konuyla ilgili aşağıdaki tefsirlerin, özellikle Hasan el- Basri’nin görüşene bakılabilir. Çünkü suç işlemedikleri hâlde nice masum insanalar, çocuklar vs. yine de musibet ve felaketlere maruz kalırlar, ama suçları yok. Demek ki, Hasan el- Basri’nin de dediği gibi ayetin muhatabı mükellef insanlar olup meşru hukuk ilkelerini çiğnedikleri zaman dünyada cezai müeyyidelere çarpılırlar. Yani hukuken cezayı hak ederler. Ama samimiytle/ içtenlikle tövbe edenler, bağışlanabilirler. (الله اعلم)’’ Ama en doğrusunu yüce Allah bilir’’ Aşağıdaki tefsir metinlerine bkz: وقال آخرون : بل عنى بذلك : وما عوقبتم في الدنيا من عقوبة بحد حددتموه على ذنب استوجبتموه عليه فبما كسبت أيديكم يقول : فيما عملتم من معصية الله ( ويعفو عن كثير ) فلا يوجب عليكم فيها حد - حدثنا ابن عبد الأعلى قال : ثنا ابن ثور ، عن معمر ، عن الحسن ( وما أصابكم من مصيبة ) . . . الآية ، قال : هذا في الحدود (تفسير الطبريي ) {وَيَعْفُواْ عَن كَثِيرٍ} أي عن كثير من المعاصي ألا يكون عليها حدود؛ وهو مقتضى قول الحسن (الجامع لاحكام القرآن) وروى بعضهم عن الحسن ان معنى الآية (في الحدود) أي ما أصابكم من حد من حدود الله فبما كسبت أيديكم ويعفو عن كثير فيستره على العبد حتى لا يحد عليه (هميان الزاد إلى دار المعاد)  

Bu ayet Bakara 2:155, Nisâ 4:62, 79, Kasas 28:47, Rûm 30:41 ve Şûrâ 42:48. ayetlerle okunmalıdır.  

1 Bu âyetteki hitâbın, kâfirler hakkında olduğu görüşleri varsa da âyetin son bölümündeki, “O, yine de birçoğunu bağışlıyor” ifâdesi, hitâbın îman edenler hakkında olmasının daha uygun olduğuna bir işaret olabilir. Yukarıdaki tercüme, bu kanaate dayanılarak yapılmıştır. Zîrâ Müslümanların hataları karşılığında dünyada başlarına gelen musîbetler, günâhlarına kefaret olup, bunlardan dolayı âhirette tekrar cezâ görmeyeceklerdir.  

34 Çok sık tekrarlanan bu ifade, insanın bu dünyada yaptıklarını ve bilinçli tavırlarını anlatan Kur’ânî bir mecaz olup, bu eylem ve tavırların kişinin ruhî karakterinin bir “ürünü” olduğu ve bu sebeple öteki dünyadaki hayatın niteliği üzerinde tartışılmaz bir etki yaptığı gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu ikinci hayat yeryüzündeki hayatın organik bir devamı olduğundan, insanın daha sonraki manevî gelişme ve olgunlaşması, yahut tersine, bunalımı ve sıkıntısı -sembolik olarak Allah’ın “mükafat”ı ve “azab”ı, yahut “cennet” ve “cehennem” olarak tanımlanmıştır- kişinin daha önceden “kazandığı”na bağlıdır ve onun bir sonucudur.  

[4342] Krş: “Eğer Allah insanları yapıp ettikleri yüzünden (hemen) enseleyecek olsaydı, yer üzerinde (insanı andıran) bir tek canlı bırakmazdı” (35:45).  

(*) Bu hitap günahkâr müminleredir. Yoksa günahı olmayan müminlerin başına da bir belâ ve musibet gelebilir, bu ise bir ceza değil, sınamadır, Nitekim Bakara suresinin 155. ayetinde "Andolsun ki sizi, biraz korku, biraz açlık ve biraz da mallardan, canlardan ve mahsûllerden yana eksiltme ile imtihan edeceğiz" buyurulmuştur.  

Bu hitap günahkârlaradır. Fakat gösterecekleri sabır sayesinde yüksek derecelere ulaştırılmak gibi sebeplerle, günahkâr olmayanların başlarına gelen musîbetler de yok değildir.Müminlere gelen sıkıntılar, onlar için keffarettir. Allah’ın dinine hizmet için çalışan kimsenin çektiği sıkıntılar ise, onun sadece günahlarına keffaret olmakla kalmayıp aynı zamanda Allah katındaki derecesinin de yükselmesine vesiledir. Dolayısıyla öyle bir zatın, günahlarının cezasını ödediğini düşünmek çok yanlıştır.  

[*] "İnsanların, kendi elleriyle yaptıkları şeyler yüzünden karada ve denizde bozulmalar olur. Bu, ettiklerinin bir kısmını bulsunlar diyedir; bakarsın vazgeçerler." Rum 30/41  

(15) Hz. Ali’nin bildirdiğine göre, Peygamberimiz bu âyeti şu şekilde açıklamıştır: “Kim dünyada bir günah işleyip de bunun cezasına uğrarsa, Allah onu âhirette ikinci defa cezalandırmayacak bir adalet sahibidir. Kim bir günah işler de Allah onu örter ve bağışlarsa, Allah bağışlamış olduğu şeyi âhirette cezalandırmayacak bir kerem sahibidir.” (Müstedrek, 2:483, no. 3664.)  

4570 All evil, all sorrow, all pain and affliction, are things not normal, things twisted from the pure and holy nature as created by Allah's hands. As far as man is concerned, his misfortunes are but the consequences of the things he has done, He must bear personal responsibility for them and not throw the blame on others.