Şuarâ Sûresi 20. Ayet Meali

Bkz. 20/40, 28/15, 18  

 Tefsirlerde daha çok, Hz. Musa’nın öldürme kasdı olmaksızın o adama vurduğu ve bu işin, kasdı aşan müessir fiil neticesi adam öldürme olduğu izahı ağır basmaktadır.  

[1] Veya onu hata ile işlemiştim.  

8 “Dalal” kavramı; genelde inanç konusunda sapık, sapıklık gibi dini bir terim olarak kullanıldığı gibi, şaşkın, şaşırmış, kendinde olmayan gibi psikolojik durumu da yansıtır. Ayrıca bu kelimenin; büyük küçük, kasıtlı, kasıtsız fiiller için de kullanıldığını Ragıp’tan öğreniyoruz. O Peygamberlerden örnekler vererek (Duhâ, 7; Yûsuf, 8, 30, 95 ve Şuarâ, 20), bunun bir yanılgı ve kasıtsız bir hata olduğunu anlatır. Dolayısıyla öldürme kastı yoktu, kazaen işlenmiş bir cinayetti. Aslına bakılırsa, bir önceki ayette Firavun Hz. Musa’nın bu işi kasten yaptığını üzerine basa basa söylüyor, vurguluyor. Dolayısıyla Hz. Musa da cevabında, “Eğer kasten yapmışsam ben sapıklardan biri olmuş olurum/ biri sayılırım, ama kasten değil, istemeyerek, sonunun böyle biteceğini bilmediğim bir kavgaya karıştım. Böyle olunca da korktum kaçtım” demek istemiştir.  

Hz. Musa bu fiili yaptığını inkâr etmemiş, gençken, yaptığının ne anlama geldiğini bilip kestiremeden, hiçbir kasıt taşımadan hataen bu fiili işlemişti. Bazılarına göre olayın peygamber olduktan sonra gerçekleştirilmiş olma ihtimali de vardır. Halbuki bu yaklaşım bir sonraki ayette yani Şu‘arâ 26:21’de verilen bilgilerle uyuşmamaktadır.  

[3185] 19. âyette Hz. Musa’ya Firavun tarafından söylenen kâfirîn nasıl şer’î değil de lafzî olan “nankör” anlamını ifade ediyorsa, buradaki dâllîn de kök anlamı olan “kaybetme, yitme, yitirme” anlamını ifade eder. Zaten dilde ed-dalâl kasıtlı-kasıtsız, küçük-büyük olmak üzere sapmanın her türünü ifade eder. Buradan yola çıkan Râğıb, her tür hatanın dalâl olarak nitelendirilebileceğini ifade eder ve örnek olarak peygamberlere atfen kullanıldığı Duha 7; Yusuf 8, 30, 95 ve bu âyeti gösterir (Müfredât). Ona göre buradaki dalâl “yanılgı, kasıtsız hata” (sehv) anlamındadır ki, olayın anlatıldığı âyetten Hz. Musa’nın öldürme kastı taşımadığı anlaşılmaktadır (28:15-16; krş: Râzî).  

3149 What is Moses's reply? He is no longer afraid. He tells the whole truth, extenuating nothing in his own favour. "Yes I did it: but I did it under an error." There are three implications in this: "(1) 1 was wrong in doing it in a temper and in being hasty: (2) I was wrong in taking the law into my own hands, but I repented and asked for Allah's pardon (28:15-16): (3) that was a time when I was under your influence, but since then I am a changed man, as Allah has called me."