Şems Sûresi 13. Ayet Meali

Allah'ın peygamberi, Hz. Sâlih'tir.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 7/73; 26/135.  

Bu konu ile ilgili olarak bakınız: Kamer Sûresi, âyet, 28.  

 Allah Semûd kavmine Sâlih Peygamber’i göndermişti. Kendisinden mucize istediler. Allah ona pek güzel bir dişi deve gönderdi. Bu devenin otlaklarda serbestçe dolaşması, belli bir günde sulanması, deveye kimsenin kötülük etmemesi emredildi. Kudar b. Sâlif adında birisi, Hz. Sâlih’i yalanladı. Sonra deveyi kestiler. Allah, onların memleketlerini başlarına yıktı ve onları helâk etti. Onlardan kalan harabeler hâla mevcuttur.  

(*) “Allah’ın devesi” (nâkatullah) ifadesi tıpkı “Allah’ın arzı” (arzullah) ifadesi gibi, “kamu malını ifade etse gerektir. Aynı zamanda, sahipsiz canın sahibinin Allah olduğunu gösterir. Nâka, beş yaşına ulaşmış dişi deve için kullanılır. Hamile olduğu imasını taşır. “Allah’ın devesi” ifadesi eskiden beri Araplarda yaygın olan bir geleneği hatırlatır. Muhtemelen kökleri Semud’a kadar uzanan bu geleneğin cahiliyyede yaşatıldığını Mâide 103’ ten öğreniyoruz. Semud kavmi, Mâide 103’te sayılan sebeplere benzer bir nedenden dolayı bir dişi deveyi “Allah’ın devesi” ilan edip “kutsallaştırmış”, sonra da o hayvana “Allah baksın” dercesine suyu bile çok görmüştür. Buradaki yaman çelişki şudur: Hem bir hayvanı yaratılış amacı dışına iterek “Allah’ın devesi” ilan etmişler hem de onu susuzluktan ölüme terk etmişlerdir. Âyetteki “haddini aşma” bu olsa gerektir... (M. İslamoğlu Meali 13. Ayet Açıklaması) Not: İsrailyatlarla dolu bazı tefsirlerde bu devenin bir mucize olarak bir kayadan çıktığı şeklindeki açıklamaları ne Kur’an’a, ne de sahih bir sünnete dayanır. Yani bunun aslı ve astarı yoktur. Ayrıca bu deveye (ناقة الله)’’ Allah’ın devesi, denildiğine göre bunun sahibi bilinmediği ve bu nedenle kamuya ait bir deve olduğu anlaşılmaktadır. (الله اعلم)  

4 “Allah’ın devesi” tabiri, kamuya ait deve demektir. Kur’an semantiğinde Allah ve Resul’üne ait olan birtakım (ganimetler gibi) haklar ve diğer emtialar, kamuya ait anlamındadır. 5 Krş. Şuarâ, 26/155-156  

8 “Allah’a ait olan dişi deve” konusunda bkz. sure 7, not 57. “Bırakın içsin” yasaklayıcı emri ile ilgili olarak da bkz. 26:155 ve ilgili not 67. Bu pasajın kurgusu, dişi deve menkıbesinin İslam öncesi Arabistan’ında iyi bilindiğini göstermektedir.  

[5756] “Allah’ın devesi” (nâkatullah) ifadesi tıpkı “Allah’ın arzı” (arzullah) ifadesi gibi, “kamu malını ifade etse gerektir. Aynı zamanda, sahipsiz canın sahibinin Allah olduğunu gösterir. Nâka, beş yaşına ulaşmış dişi deve için kullanılır. Hamile olduğu imasını taşır. “Allah’ın devesi” ifadesi eskiden beri Araplarda yaygın olan bir geleneği hatırlatır. Muhtemelen kökleri Semud’a kadar uzanan bu geleneğin cahiliyyede yaşatıldığını Mâide 103’ten öğreniyoruz. Semud kavmi, Mâide 103’te sayılan sebeplere benzer bir nedenden dolayı bir dişi deveyi “Allah’ın devesi” ilan edip “kutsallaştırmış”, sonra da o hayvana “Allah baksın” dercesine suyu bile çok görmüştür. Buradaki yaman çelişki şudur: Hem bir hayvanı yaratılış amacı dışına iterek “Allah’ın devesi” ilan etmişler hem de onu susuzluktan ölüme terk etmişlerdir. Âyetteki “haddini aşma” bu olsa gerektir (Krş: 11:64, not 80).  

[*] "Semud kavmine de kardeşleri Salih'i elçi gönderdik; dedi ki: "Ey kavmim! Allah'a kul olun; sizin başka ilahınız yoktur. Bakın size Rabbinizden bir belge geldi. Mucize olmak üzere İşte Allah'ın dişi devesi; bırakın Allah'ın toprağında otlasın. Ona kötü niyetle dokunmayın; yoksa sizi acıklı bir azap çarpar." (Araf 7/73)  

6156 That is, Salih see last note.