Sâffât Sûresi 130. Ayet Meali

ed-Dürrü’l-masûn, 9/328-329.  

(*) Yukarıdaki ayette kullanılan İlyâsîn formu, ya İlyas’ın (Elijah) bir varyantıdır yahut daha büyük bir ihtimalle çoğul bir anlam -“İlyaslar”- ifade etmek için kullanılmıştır ki bu da“İlyas ve o’nun izinden gidenler”(Taberî, Zemahşerî, vb.) demektir…(M.Esed. 130 Ayet Açıklaması)  

[1] Yâsin İlyas aleyhisselâm'ın babasının adıdır. Yasin ailesine yani hem İlyas'a, hem de kavmi olan mü'minlere selâm olsun demektir.  

(İlyasin kelimesi hakkında üç yorum vardır. Birinci yoruma göre İlyasin ve İlyas kelimeleri tıpkı Mikyal ve Mikail gibi aynı anlama gelmektedir ve İsrail oğullarına gönderilen İlyas peygamber kastedilmektedir. İkinci yoruma göre İlyasin, İlyas’ın çoğuludur ve maksat İlyas ile ona tabi olanlardır. Üçüncü yoruma göre ise İbn-i Amir ve Rafi kıraatince Al-i Yasin şeklinde okunmalıdır. İşte bu kıraat doğrultusunda Sevaik’ul Muhrike 11. Bab’da İbn-i Hacer’in nakline göre İbn-i Abbas şöyle demiştir: “Al-i Yasin’den maksat, Al-i Muhammed’dir.”  

1 İlyasîn: İlyas demektir. Bazı kıraatlerde (اِلْيَاسِينَ) okunduğu için (اِلْ يَاسِينَ) şeklinde yazılır. İlyas (a.s)’ın babasının adı Yasin olduğundan dolayı Âlu Yasin (Yasin’in soyu) da denilmiştir. Ancak İlyas isminin kurallı çoğulu da olabilir. Bir de Yasin, Peygamberimizin isimlerinden olduğundan, bununla Muhammed ümmetinin kastedildiği de söylenmektedir. Ayrıca bu isim tevriye ile hem İlyas (a.s)’a hem de Ümmet-i Muhammed’e hitap şeklinde düşünülebilirse de İlyaslar şeklinde anlaşılması, daha doğrudur.  

50 Yukarıdaki ayette kullanılan İlyâsîn formu, ya İlyas’ın (Elijah) bir varyantıdır, yahut daha büyük bir ihtimalle çoğul bir anlam -“İlyaslar”- ifade etmek için kullanılmıştır ki bu da “İlyas ve o’nun izinden gidenler” (Taberî, Zemahşerî, vb.) demektir. Taberî’ye göre, Abdullah b. Mes‘ûd bu ayeti “İdrâsîn’e selâm olsun” şeklinde okurdu ki bu da, bize İdris’in bir varyantını veya çoğul biçimini (“İdris ve izleyicileri”) vermekten ayrı olarak, Hz. İdris ve İlyas’ın, aynı kişinin, yani Kitâb-ı Mukaddes’deki Elijah’ın iki değişik adı olduğu görüşünü destekler. (Bkz. ayrıca 19:56, not 41).  

[4031] İlyâsîn okunuşu İlyas’ın çoğulu olarak anlaşılmıştır. “İlyaslar”, yani “İlyas ve onun yolundan gidenler” anlamına gelir (Ferrâ). Öyle anlaşılmaktadır ki bu selam, elçiler zincirinin son ve en büyük halkası olan Hz. Muhammed’i de kapsamaktadır (Elmalılı). Tûri sînâ’ (23:20) ile tûri sînîn (95:2) örneği de bunu andırmaktadır. İbn Mes’ud İdrîs (123. âyet) ve İdrâsîn şeklinde okumuştur. Buradan yola çıkarak bazı yorumcular, İdris’le İlyas’ın aynı nebînin iki farklı ismi ya da iki farklı makamı olduğu sonucuna varmışlardır. Batıni yorumcular bu iki ismin sahibi için tenasühü çağrıştırır şekilde bir tür ölümsüzlük yorumları yapmışlarsa da, Kur’an’ın “Senden önce hiçbir insana ölümsüzlük vermedik” (21:34) ifadesi bu tür yorumları boşa çıkarır.  

Hayatında çok kötü davranışlara mâruz bıraktıkları Hz. İlyas (a.s.)’a İsrailoğulları vefatından sonra Hz. Mûsâ’dan sonra, en büyük saygıyı beslemişlerdir. Onun göğe kaldırılıp dünyaya yeniden doğacağı inancı İsrailoğullarında yaygındı (Tevrat, II. Tarihler 21,12-15; I. Krallar 17, 18; 19,21; II. Krallar 1,2).  

4115-A Ilyasin may be an alternative form of Ilyas: Cf. Sayna'a (23:20) and Sinin (95:2). Or it may be the plural of Ilyas, meaning "such people as Ilyas".