Sâffât Sûresi 123. Ayet Meali

[471] Hz. İlyâs’ın kıssası hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVI, 185-188.  

(*) İlyâs aleyhisselâm Ahd-i Atîk’te İlya ismiyle geçen peygamberdir (II. Tarihler, 21/12). Bu ismin, Yunanca ve Latince’deki Elias, Etiyopya dilinde Elyas şeklinde okunduğu, bu son okunuşunun Arapça’ya İlyâs şeklinde geçtiği belirtilir. Yahudi kaynaklarında İlyâs’ın milâttan önce IX. yüzyılda yaşadığı bildirilir. İsrail Kralı Ahab’ın, Sâmiriye’de Baal adlı sözde tanrı için bir mâbed yaptırmasına İlyâs karşı çıkmış, bâtıl inançlarla mücadele etmiştir. En‘âm-(6/85) onun adı on yedi peygamberle birlikte “sâlihlerden biri” olarak anılmaktadır. Tefsir (Kur’an Yolu)  

[5] İdris aleyhisselâm'dır. Yahut ayrı bir peygamberdir.  

25 Hz. İlyas’ın (İbranca Elijah) MÖ 9. Asırda Ahab ve Ahaziah zamanında Kuzey İsrâil Krallığında yaşadığı söylenir.  

Hz. İlyas’ın M.Ö. 9. yüzyılda Kuzey israil Krallığı’nda yaşadığı, Kitab-ı Mukaddes’te adının Elijah olup israiloğlu peygamberlerden biri olduğu ve peşinden de Elyesa’ (Elisha) peygamberin geldiği ifade edilmektedir (Kitâb-ı Mukaddes, I. Krallar 17 ve II. Krallar 1-2; Esed, [Kur’an Mesajı], s. 918’de 48. not).  

1 İlyâs: Kur’ân-ı Kerîm’de adı geçen peygamberlerden biridir. Kur’ân-ı Kerîm’de İlyâs (a.s.) hakkında Saffât suresi 123-128. ayetler arasındaki bilgi dışında başka bilgi bulunmazken tarih, tefsir ve kısas-ı enbiyâ kitaplarında çeşitli rivayetler yer almaktadır. Bu rivayetlerin de çoğunluğu israiliyat veya dayanaksız rivayetlerdir. İlyâs (a.s.)’ın halen hayatta olduğuna dair Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerde bilgi yoksa da bu konuda yine isrâiliyat türünden çeşitli rivayetler vardır. Kâ‘b’ul-Ahbâr’dan nakledilen bir rivayete göre: “dört peygamber halen sağdır. Bunlardan İlyâs ve Hızır yerde, İdrîs ve Îsâ göktedir. İlyâs karalarda, Hızır ise denizlerde Muhammed ümmetinden darda kalanların imdadına yetişmekle mükelleftir.” Ancak İbnü’l-Cevzî, Hızır ve İlyâs’ın hayatta olduğunu ileri süren bütün rivayetlerin uydurma olduğunu belirtmiştir. Zira Allahu Teâlâ: “(Ey Muhammed!) Biz, senden önce hiç bir insana, ölümsüz bir hayat vermedik. (Sanki) sen öleceksin de onlar sonsuza kadar mı yaşayacaklar?” (Enbiya: 34) buyurmaktadır. Hz. Peygamber de: “o anda hayatta olanlardan 100 yıl sonra kimsenin kalmayacağını” ifade etmiştir. (Buhârî, Ebû Dâvûd, Tirmizî) Buna göre Hızır da İlyâs da ölmüştür ve yaşamamaktadır. Kur’ân-ı Kerîm’de ve sahih hadislerde Hızır ile İlyâs arasındaki yakınlıkla ilgili hiç bir işaret yoktur. Bazılarının rivayet ettikleri ve halk arasında yaygın olan; bu ikisinin “zaman zaman buluştuğu ve bazı ortak işler yaptığı” şeklindeki rivayetler tamamen uydurma ve batıl bir inançtır.  

48 Kitâb-ı Mukaddes’de (I Krallar xvii vd. ve II Krallar i-ii) İbranî Peygamberi Elijah’ın (Arapça’da İlyâs) Ahab ve Ahaziah zamanında -yani, M.Ö. 9. yüzyılda- Kuzey İsrail Krallığı’nda yaşadığı ve arkasından Elisha’nın (Arapça’da el-Yese‘) geldiği anlatılır. Yukarıda o’nun “elçilerden biri” (mine’l-murselîn) olduğunun vurgulanması, Allah’ın “hiçbir peygamberi arasında ayrım yapmadığı” şeklindeki Kur’ânî prensibi hatırlatır (karş. 2:136 ve 285, 3:84, 4:152 ve ilgili notlar).  

[4027] İsrâiloğulları nebîlerinden Elijah (I. Krallar 17 ve II. Krallar 1-2). MÖ. 9. yüzyılda Kral Ahab zamanında Kuzey İsrâil krallığına gönderildi, ardından Elişa (Elyesa) geldi.  

Hz. İlyas İsrailoğullarından olup, M.Ö. 9. asırda Filistin bölgesinde yaşamıştır. Dinler Tarihi araştırmalarının bulgularına göre, Babil’den Mısır’a kadar geniş bölgede Ba’l adı ile Allah’a ibadet edilmiştir. Bu kelime: Efendi, Sahip, lider bazan da koca anlamına gelir. Onlar başlangıçta hak Tanrıya bu isim ile ibadet ederken, sonraları şirke bulaştıkları anlaşılıyor.  

4112 See n. 905 to 6:85. Elias is the same as Elijah, whose story will be found in the Old Testament in 1 Kings 17-19 and 2 Kings 1-2. Elijah lived in the reign of Ahab (B.C. 896-874) and Ahaziah (B.C. 874-872), kings of the (northern) kingdom of Israel or Samaria . He was a prophet of the desert, like John the Baptist— unlike our Prophet, who took part in, controlled, and guided all the affairs of his people. Both Ahab and Ahaziah were prone to lapse into the worship of Ba'l, the sun-god worshipped in Syria . That worship also included the worship of nature-powers and procreative powers, as in the Hindu worship of the Lingam, and led to many abuses. King Ahab had married a princess of Sidon , Jezebel, a wicked woman who led her husband to forsake Allah and adopt Ba'1-worship. Elijah denounced all Ahab's sins as well as the sins of Ahaziah and had to flee for his life. Eventually, according to the Old Testament (2 Kings, 2:11 ) he was taken up in a whirlwind to heaven in a chariot of fire after he had left his mantle with Elisha the prophet. (R).