Sâffât Sûresi 107. Ayet Meali

Bkz. 262. Dipnota  

İşte o günden beri inananların her şeylerini Allah yolunda feda edebileceklerine dair kararlılıklarını göstermek üzere kurban kesiyorlar. Ancak bu iş sadece senede bir defa kurban kesmekle olmaz. Hz. İbrahim ve İsmail örneğinde olduğu gibi sevilen her şeyin yeri ve zamanı gelince Allah için verilebilmesiyle olur.  

 Son Peygamber’in ümmeti ona salâtü selam okurken Hz. İbrahim’i de anar, onu hayırla yâdederler.  

1- Bedel. 2- 100'den 107'ye kadar olan ayetlerde anlatılan olay, 106'ncı ayette de açıklandığı gibi bir beladır, yani denemedir, sınavdır. Bu sınav, Allah'ın emri olarak değil, İbrâhîm'ın rüyası bağlamında gerçekleşmiştir. Bu sınavla Allah'a olan bağlılığın ne denli güçlü ve samimi olduğu; bir babanın oğlunu dahi feda edecek boyutta bir teslimiyet ortaya konmaktadır. Yoksa Allah'ın İbrahim'e oğlunu kurban etmesi gibi bir emri yoktur. Bir kimsenin en çok sevdiği bir varlıktan bile tereddüt etmeden vaz geçmesinin teslimiyeti anlatılmaktadır. Allah ise bu teslimiyeti bir kurbanlıkla karşılamıştır. Üzerinde durulması gereken İbrahim'in oğlunu kurban etmeye niyetlenmesi değil, teslimiyeti ve Allah'ın bu teslimiyete verdiği karşılıktır. Bu ayetlerin bu olay üzerinden verdiği mesaj Allah'a teslimiyet ve sadakattir. Yoksa Allah'ın nedensiz olarak bir cana kıyılmasını istemesi düşünülemez. Bu tarz bir düşünce Allah'a atılmış en büyük iftira olur.  

(*) Burada geçen (الْبَلَاء) kelimesi imtihan değil, lütuf ve ihsan anlamındadır. Yani yüce Allah’ın İbrahim’in kendi oğlunu kesmeye imkân vermemesi Hz. İbrahim ve oğlu için büyük bir lütuf ve ihsandır. Zaten yüce Allah onu test etmiyor, buna gerek de yoktu, çünkü yüce Allah onların samimi niyetilerini zaten biliyordu. Ayrıca burada olduğu gibi Bakara-49. ayette de geçen {وَفِى ذَٰلِكُمْ بَلاَۤءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ)‘’bela’’kelimesi de yine ihsan ve nimet anlamındadır. Aşağıdaki tefsier metinlerine bakılabilir. {إِنَّ هذَا لَهُوَ الْبَلآءُ الْمُبِينُ} أي: النعمة البيّنة عليك من الله إذ لم تذبح ابنك.( تفسير كتاب الله العزيز) وذهب القرطبي إلى أن (البلاء) في الآية بمعنى النعمة، {إِنَّ هذا لَهُوَ البلاءُ المُبِينُ} في ذلك قولان:أحدهما: النِّعمة البيِّنة، قاله ابن السائب، ومقاتل.( زاد المسير في علم التفسير) إن هذا لهو البلاء المبين أي النعمة الظاهرة ، يقال : أبلاه الله إبلاء وبلاء إذا أنعم عليه . وقد يقال بلاه . قال زهير وقيل : المعنى : إن هذا لهو النعمة الظاهرة حيث سلم الله ولده من الذبح وفداه بالكبش( تفسير القرطبي- تفسير فتح القدير) ويقول بعض أهل التأويل: {إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلاَءُ ٱلْمُبِينُ}، أي: النعمة العظيمة، أي: في الفداء الذي فدى لإبراهيم - عليه السلام - نعمة عظيمة.( تأويلات أهل السنة)... او هذا الصّبر والتّوفيق لامتثال مثل هذا الامر العظيم لهو النّعمة العظيمة من الله.( تفسير بيان السعادة) {إنَّ هذا لهو البلاءُ المبين} فيه وجهان ...الثاني: النعمة البينة، قاله الكلبي ومقاتل وقطرب (النكت والعيون) ويحتمل أن يشير إلى ما في القصة من سرور بالفدية وإنقاذ من تلك الشدة في إنفاذ الذبح، فيكون {البلاء} بمعنى النعمة قال القاضي أبو محمد: وإلى كل احتمال قد أشارت فرقة من المفسرين (المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز) وقوله تعالى: {وَفِى ذَٰلِكُمْ بَلاَۤءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ} قال ابن جرير: وفي الذي فعلنا بكم من إنجائنا آباءكم مما كنتم فيه من عذاب آل فرعون بلاء لكم من ربكم عظيم، أي: نعمة عظيمة عليكم في ذلك، وقال علي بن أبي طلحة عن ابن عباس: قوله تعالى: {بَلاَۤءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ} قال: نعمة، وقال مجاهد: {بَلاَۤءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ} قال: نعمة من ربكم عظيمة، وكذا قال أبو العالية وأبو مالك والسدي وغيرهم (تفسير القرآن العظيم) وقيل: المعنى: إن هذا لهو النعمة الظاهرة حيث سلم الله ولده من الذبح، وفداه بالكبش( فتح القدير) ويحتمل أن يشير إلى ما في القصة من سرور بالفدية وإنقاذ من تلك الشدة في إنفاذ الذبح، فيكون {البلاء} بمعنى النعمة. (المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز )  

[2] Bu civan Hazret-i İsmail veya Hazret-i İshak'tır.  

1 Yani; “İbrahim’e oğlunun yerine kesilmek üzere bir kurbanlık verdik.” Zîrâ İbrahim (a.s) bir oğlu olursa Allah yolunda kurban edeceğini adamıştı. Adak yerine gelmeyince, bu fidye onun yerine getirilmesi için Allah tarafından gönderilmiş ve böylece adak da yerine getirilmiştir. Bu âyete dayanarak Ebû Hanife: “Çocuğunu kurban etmeyi adayana bir koyun kesmek vacip olur.” kanaatine varmıştır.  

43 ‘Azîm (“muazzam” veya “kudretli”) sıfatı, bu kurbanın, Hz. İbrahim’in daha sonra bulup Hz. İsmail’in yerine kestiği (Tekvîn xxii, 13) bir koç olduğu yorumunu zayıflatmaktadır. Bana göre, burada sözü edilen kurban, her yıl yüzbinlerce müminin Mekke’ye yaptıkları hacc ziyaretinde tekrarladıkları kurbandır ki, bu, Hz. İbrahim ve İsmail’in yaşadıkları tecrübenin anılması demek olup İslam’ın “beş esası”ndan birini oluşturmaktadır. (Bkz. 22:27-37, ayrıca 2:196-203.)  

[4024] Yani bir sonraki âyetle birlikte: Allah-insan ilişkisinde mesafe bulunduğu sahte duygusunun geçersizliğini ifade eden kurban ibadetini teşri kılarak, İbrahim ve oğlunun anısını ebedîleştirdik.  

4103 The adjective qualifying "sacrifice" here, 'azim, (great, momentous) may be understood both in a literal and a figurative sense. In a literal sense it implies that a fine sheep or ram was substituted symbolically. The figurative sense is even more important. It was indeed a great and momentous occasion, when two men, with concerted will, "ranged themselves in the ranks" of those to whom selfsacrifice in the service of Allah was the supreme thing in life. In this sense, said Jesus, "he that loseth his life for my sake shall find it", (Matt. 10:39 ). (R).