Rahmân Sûresi 1. Ayet Meali

İnsanlarla birlikte cinlere de hitab eden tek sûredir. Allah’ın sayısız nimetlerine dikkat çekilir. Bu nimetlerin ilki Kur’ân’ı öğrenme nimetidir. Değişik kevnî ayetler ve insanlığa verilen pekçok nimetlere dikkat-ler çekilip varlık sayfasının dürülüp her canlının yok olacağı kıyamet sahneleri açılır. Mü’minlerin cennetlerle mükafatlandırılacakları anlatılıp Allah’ı büyükleme ve övgüyle sûre sona erer.  

[600] Rahmân sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVIII, 465.  

1- Rahmeti Bol.  

(*) Ayrıca ayette geçen (الْقُرْآنَ)’’Kur’an’’ ifadesi hakkında bazı âlimler şöyle bir yorumda bulunmuşlardır: Cevherî, Râgıb el-İsfahânî, İbn Atıyye el-Endelüsî gibi birçok âlim ise Kur’an kelimesinin “okumak” (kıraat, tilâvet) mânasına gelen “kara’e” fiilinden isim olduğunu söyler. İslâm vahyinin “ikra’” (oku) buyruğu ile başlaması, Kur’an’da “kara’e” kökünün “okuma” anlamında on yedi yerde kullanılması ve Kur’an’ın çok okunması tavsiye edilen bir kitap olması gibi sebepler dikkate alındığında Kur’an isminin “okumak”anlamına gelen “kara’e” fiilinden türediğini kabul etmek daha doğru görünmektedir. Kaynak: TDV İSLAM ANSİKLOPEDİSİ) Ama Nahl sûresi-103. ayetteki﴿ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُ بَشَر) (Kur’an’ı) ona (Muhammed’e) ancak bir beşer öğretiyor”şeklindeki müşriklerin iddialarını red etmek üzere Rahman sûresindeki bu ayetlerin indiğini söyleyen rivayeten hareketle buradaki (الْقُرْآنَ)) el-Kur’an’dan kasıt okunan Kur’an’ın kendisi olduğunu düşünmemiz daha isabetli olur. Bu nedenle bu ayetlere yukarıdaki gibi meal vermeyi uygun bulduk. (الله اعلم) Konuyla ilgili açıklamaya bkz: وقيل: إن هذه السورة نزلت بسببِ قول المشركين في النبي صلى الله عليه وسلم: ﴿ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ ﴾ [النحل: 103]؛ أي: يُعلِّمه القرآن، وكان الاهتمام بذكر الذي يُعلِّم النبي صلى الله عليه وسلم القرآنَ أقوى من الاهتمام بالتعليم (سورة الرحمن ( سبب النزول والفضل والمميزات ) - شبكة الألوكة - سبب نزول سورة الرحمن - سطور)  

[3] Mekke'de nâzil olmuş (78) âyettir  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 78 ayettir. İlk kelime olan “er-Rahman” sureye ad olmuştur. Bu surede Allah’ın nimetleri sayılır. Bunlar sayılırken bütün şuurlu varlıklara hitaben “O halde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlayabilirsiniz?” anlamına gelen ayet sık sık tekrar edilir.)  

Adını ‘sonsuz şefkat ve merhamet sahibi’ anlamına gelen ilk kelimesinden alan bu sûre, Mekke döneminde indirilmiştir. Hz. Peygamberin bu sûreye “Kur’an’ın gelini” adını verdiği rivâyet edilir. 78 ayettir.  

1 Rahmân (اَلرَّحْمٰنُ): Allah’a ait bir sıfattır. Hem mevsuflu, hem mevsufsuz olarak tek başına özel isim olarak kullanılabilen bir “sıfat-ı müşebbehe”dir ve pek merhametli, çok rahmet sahibi anlamlarına gelir. Gramer itibarıyla bu sıfat kimde bulunursa ona rahman demek mümkün ise de bu şekilde hiç kullanılmamıştır. Rahman, sadece Allah’a ait bir sıfattır.Yukarıdaki tercüme, (اَلرَّحْمٰنُ) kelimesinin mübteda, devamının ise haber olması düşünülerek yapılmıştır. Fakat bu ayetin müstakil bir âyet olduğuna nazaran mukadder bir mübtedanın haberi olarak da düşünülebilir. O zaman ayeti anlamı: “Allah Rahmandır veya O, Rahmandır” şeklinde olur. Rahman ile ilgili olarak Bk. (Fatiha: 1, Haşr: 22)  

[4832] “Rahmân da neymiş?” (25:60) itirazına zımnî bir cevap: Rahmân’ı mı merak ediyorsunuz? O zaman dinleyin: O…  

[1] Fahr-i kâinât Rahmân ismini haber virdiği zaman kâfirler: "Biz Rahmân nedir bilmiyoruz" didklerinden bu âyet-i kerîme ile onlara Rahmân vasıf buyuruldı.