Nisâ Sûresi 89. Ayet Meali

“Onlar kendileri gibi sizin de inkârcı olmanızı arzu ederler.” cümlesi, herhangi bir mazereti olmadan Mekke’de kalmayı tercih edip Müslümanlarla beraber Medine’ye hicret etmeyen Müslüman görünümlü münafıklar için kullanılmıştır. Hz. Muhammed’le birlikte Medine’ye göç eden samimi Müslümanların arkasından Mekke’de kalan bu Müslüman görünümlü münafıklar, müşriklerle birlikte hareket ederek samimi Müslümanların aleyhinde çalışmalara katılıyorlardı. Müslüman bilindikleri için onların çalışmaları müşriklerden daha tehlikeli ve etkili oluyordu. “Allah yolunda hicret etmedikleri sürece onlardan hiçbirini dost edinmeyiniz.” emrinden anlıyoruz ki, Medine’deki Müslümanların ruhlarında ailesel ve kabilesel ilişki ve bağlar sürmektedir. (Bu ilişkilerde ekonomik çıkarlar da göz önünde bulundurulmuş olabilir.) İşte, Kur’an’ın eğitim metodu bu kalıntıları gidermekte, Müslüman ümmet için ilişkilerini dayandıracağı yeni kurallar belirlediği gibi bu düşüncenin temel kurallarını da yerleştirmektedir. Kur’an onların, ümmet oluşunu aşiret ve kabile, kan ve yakınlık ilişkilerine dayanmadığını bildiriyor. Yani bölgede ve aynı şehirde yaşamanın doğurduğu bağlara yahut ticaret ya da ticaret akışı ekonomik çıkarların belirlediği ilkelere dayanamayacağını, aksine ümmetin akideye ve ondan kaynaklanan toplumsal düzene dayanacağını öğretiyordu.  

1- Eğer düşmanlığa yönelirlerse, size zarar vermek için fırsat kollarlarsa. “Fein tevellev”: Çevirdi, döndürdü, yüz çevirdi, kaçtı, uzaklaştı, ayrıldı demektir. Size engel olmaya çalışırlarsa.  

(*) “Onlar kendileri gibi sizin de inkârcı olmanızı arzu ederler.” cümlesi, herhangi bir mazereti olmadan Mekke’de kalmayı tercih edip Müslümanlarla beraber Medine’ye hicret etmeyen Müslüman görünümlü münafıklar için kullanılmıştır. Hz. Muhammed’le birlikte Medine’ye göç eden samimi Müslümanların arkasından Mekke’de kalan bu Müslüman görünümlü münafıklar, müşriklerle birlikte hareket ederek samimi Müslümanların aleyhinde çalışmalara katılıyorlardı. Müslüman bilindikleri için onların çalışmaları müşriklerden daha tehlikeli ve etkili oluyordu. “Allah yolunda hicret etmedikleri sürece onlardan hiçbirini dost edinmeyiniz.” emrinden anlıyoruz ki, Medine’deki Müslümanların ruhlarında ailesel ve kabilesel ilişki ve bağlar sürmektedir. (Bu ilişkilerde ekonomik çıkarlar da göz önünde bulundurulmuş olabilir.) İşte, Kur’an’ın eğitim metodu bu kalıntıları gidermekte, Müslüman ümmet için ilişkilerini dayandıracağı yeni kurallar belirlediği gibi bu düşüncenin temel kurallarını da yerleştirmektedir… (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması) Not: Bu ayete göre, münafıklar müslümanlara karşı saldırıya geçen müşriklerle işbirliği yapıp saldırırlarsa, onlara bu hüküm uygulanır. Müslümanlara saldıran müşriklerle işbirliği içinde olmadıkları zaman Nisa-61-63.ayetlerin hükmü gereği onlara ne bir zarar verilebilir ne de öldürülürler. İşte görüldüğü gibi bunlar saldırgan müşriklerle işbirliği yapan ve onlara her konuda yardımcı olan bazı münafıklardır. Bunlar Müslüman görünümünde bulunduklarından dolayı müşriklerden de daha tehlikeli idiler.  

[3] Yahut kâfir olmanızı temenni ederler. Onlar gibi kâfir olursanız sevinirler.  

34 Bu savaş hukuku ile ilgili bir ayettir. Müslümanlarla fiili bir savaş halinde olan Mekkeli müşriklere yardım ve destekte bulunan ve onlarla iş birliği içinde olan münafıklar içindir. Nitekim Mekkeli müşrikler de Müslümanlardan yakaladıklarını öldürüyorlardı. 35 Hicretten önce İslam’ı zahiren kabul etmiş görünen aslında müşriklere destek veren Mekkeli bir grubu kastetmektedir. (İbn Abbas)  

Bu cümle Mümtehine 60:2. ayetle birlikte okunmalıdır.  

1 Mekke’den Medîne’ye hicretten sonra, “İslâm diyarına” hicret olmayacağı için bu hicret; “münâfıkların Uhud Savaşına katılması, îmana dönmesi ve Peygamberle birlikte olması” anlamınadır. (Kurtubî)2 Burada yer konusunda bir ayrım yapılmadığı için bu kimselerin, Kâbe’nin içerisinde bile yakalansalar öldürülmeleri gerekir.  

108 Bkz. sure 2, not 203 ve bu surenin 124. notu.109 Yani, “kötülük yurdunu terk etmemiş” olan ve inanç ile inkar arasında yalpalayıp duran kimseleri.  

[820] Zımnen: ..askeri müttefik edinmeyin (5:51, ilgili nota bakınız).  

(30) Allah yolunda hicret etmeyi reddederek müşriklerin safında kalırlarsa.  

607 Flee: the verbal form from which the noun hijrah is derived. Bukhari interprets this rightly as fleeing from all that is forbidden. This would include hijrah in the technical sense of leaving a place in which the practice of religion is not allowed. But it is more general, in time of war, if a man is willing to submit to discipline and refrains from infringing orders issued, he has proved his fidelity and may be treated as a member of the community at war. On the other hand, if he by false pretences comes into the inner counsels merely to betray them, he may rightly be treated as a traitor or deserter and be punished for his treason or desertion; or if he escapes, he can be treated as an enemy and is entitled to no mercy. He is worse than an enemy; he has claimed to be one of you in order to spy on you, and been all the time helping the enemy.