Nisâ Sûresi 66. Ayet Meali

16.Yani bu görevi yerine getirmelerini farz kılsaydık.  

Bugün Allah için hayatını ortaya koyarak yurdunu terk edebilecek yiğitlere rastlamak zor olsa gerek. Allah hicretin zorluğuna dikkat çekerek, Kur’an mesajıyla verilen öğüdün tutulması, manevi ve ahlaki değerlere sahip çıkılarak hayatın Allah’ın istediği şekilde disipline edilmesi konusunda uyarıda bulunuyor.  

1- Canlarınızı feda etmeyi, ölümü göze almayı. 2- Cihad için. 3-Gerekli görseydik, zorunlu kılsaydık.  

(*) Bu ayette’’Nefislerinizi öldürün’’cümlesi mecaz olup tıpkı Bakara-54. ayette geçtiği gibi’’Nefislerinden maksat, bencillik, şehevi arzu ve kötü duygulardır…’’ (الله اعلم ) Bakara-54.ayet de şöyledir: Musa kavmine demişti ki: Ey kavmim! Şüphesiz buzağıyı (ilah) edinmekle kendinize kötülük ettiniz. Onun için Yaradanınıza tövbe edin de nefislerinizi (bencilliğinizi, şehevi ve kötü duygularınızı) öldürün (kendinizi düzeltin). Öyle yapmanız Yaratıcınızın katında sizin için daha iyidir. Böylece Allah tövbenizi kabul etmiş olur. Çünkü acıyıp tövbeleri kabul eden ancak odur. Bu nedenle birçok mealde ‘’Eğer onlara, kendinizi öldürün…’’yani intihar edin şeklindeki tercüme doğru değildir. ققال محمد بن الفضل: اقتلوا أنفسكم بمخالفة هواها أو اخرجوا من دياركم، يعنى أخرجوا حُبَّ الدنيا من قلوبكم، ما فعلوه إلا قليل فى العدد كثير فى المعانى (حقائق التفسير) ان قتلهم النفوس بالرياضات والمجاهدات والهجر من الخطايا والذنوب (عرائس البيان في حقائق القرآن ) تفسير القرآن{ولو أنّا كتبنا} أي: فرضنا {عليهم أن اقْتلوا أَنْفُسكم} بقمع الهوى الذي هو حياتها وإفناء صفاتها {أو اخرجوا من دِيَاركم} مقاماتكم التي هي الصبر والتوكل والرضا وأمثالها، لكونها حاجبة عن التوحيد (تفسير القرآن – ابن عربي) {وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ ٱقْتُلُوۤاْ أَنْفُسَكُمْ} [النساء: 66]، بسيف الصدق والمجاهدة ومعاندتها، (التأويلات النجمية في التفسير الإشاري ا الصوفي) واستعمال القتل والبخع بالنسبة للنفوس ، وإرادة غير الظاهر كثير في كلام العرب ، وفي القرآن كقوله تعالى : لعلك باخع نفسك ألا يكونوا مؤمنين . وإن هذا النص الكريم يشير إلى أن التوبة النصوح التي يقبلها الله تعالى ، ويغفر بها الذنوب توجب قهر الشهوات والأهواء وقتل منابعها في النفس (زهرة التفاسير) .قال بعض الناس: "فاقتلوا" في هذه الآية معناه بالتوبة، وإماتة عوارض النفوس من شهوة ومن الناس من حمل الأمر بقتل النفس هنا على معنى القتل المجازي وهو التذييل والقهر (التحرير والتنوير)  

85 Yani, Hz. Peygamber tarafından duyurulan ilahî kaynaklı emirler aracılığıyla (bkz. önceki not).86 Lafzen, “birkaçı dışında onu yapmazlardı”. Buradaki zamir, bariz olarak, imanlarının gerektirdiği fedakarlıklara katlanmaya hazır olmayan yarım-gönüllü kimselere yöneliktir. İnancın ve özgürlüğün savunulması yolunda kişinin hayatını ortaya koymasına ve gerektiğinde ana yurdunu terk etmesine yapılan atıf, Allah yolunda savaşmayı konu alan 71. ayet ile başlayan uzun pasaja bir giriş niteliğindedir.  

[802] Aynısı Bakara 54’te de kullanılır. Fakat iki kullanımın da bağlamı çok farklıdır. Orada inek yavrusuna tapanlara bu emir verilirken, burada Allah yolunda cihad gibi fedakârlıklara teşvik bağlamında emir kipinde bir varsayım olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle Bakara’da “Nefislerinizi öldürün!” anlamı, burada ise “Canlarınızı feda edin!” anlamı metnin bağlamıyla uyumludur. Allahu a’lem.  

“Kendinizi öldürün” emri: “Kendinizi ölüm tehlikesine, cihad meydanına atın” mânasına gelebilir. Hz. Muhammed (a.s.)’ın ashabının (r.a) çoğu, dinleri uğrunda canlarını verip şehid olmuş, yine o uğurda yurtlarından ayrılıp hicret etmişlerdi. Önce Mekke’den, Hz. Peygamberin dünyadan göçmesinden sonra da Medine’den ayrılma hasretiyle yanmalarına rağmen dünyanın dört bir tarafına yayılıp Allah’ın dinine hizmet etmişlerdir. Yahudiler ve münâfıklar ise, buna benzer hiçbir fedâkarlık göstermemişlerdir. Hatta Yahudiler kendi dindaşlarını öldürüp, diyarlarından sürmüşlerdir.  

[1] Muhâcirînden Zübeyr bin 'Avvâm ile ensârdan Hâtıb bin Ebî Belte'a arasında bir su mes'elesinden dolayı nizâ' vâki' olub Rasûlullah'a mürâca'at itdiler. Fahr-i Kâinât Zübeyr'e "Yâ Zübeyr bostanını suladıkdan sonra suyı ona salıvir" buyurduklarında Hâtıb "Zübeyr akrabân oldığı içün ona hükm iyledin" dimekle Rasûl-ü Ekrem bu sözden müteessir oldılar. Huzûrdan çıkan davacılar "Mikdâd"ın yanına uğradılar ve keyfiyeti hikâye itdiler. Hâtıb "Akrabâsı oldığı içün Zübeyr'i haklı çıkardı" didi. Orada hazır bulunan bir yahûdî: "Muhammed'i rasûlulahdır diye şehâdet iyledikden sonra hükmünde bu vecihle ithâm idenleri Allâh helâk itsün. Biz Mûsâ zamânında bir günâh işler ve Mûsâ da bize kendi nefsinizi katl idin diye emr iyler ise derhâl itâ'at ve icrâ iderdik" didi.  

584 The highest in faith willingly sacrifice their lives, their homes, and all that they hold dearest, in the cause of Allah. Those whose faith is not so strong are expected at least to do what a loyal member of any society does, submit his doubts and disputes to the head of the society and cheerfully accept his decision and submit to it. The contrast is between the hypocrites who will not even do this, and the really devoted men and women who would voluntarily sacrifice their lives.