Nisâ Sûresi 116. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 4/48.  

Bkz. 4/48, 5/72, 22/31  

 İlgili hadislerle bu ve benzeri âyetlerin birlikte değerlendirilmesi sonunda anlaşılan odur ki, Allah Teâlâ zerre kadar iman ile ahirete intikal eden müminleri bile ya bir müddet cezalandırdıktan sonra, yahut tevbe, keffâret, iyi ameller, musibetlere sabır gibi sebeplerle, yahut da böyle bir sebebe dayanmaksızın affetmekte, bağışlamaktadır. İmansız olarak, inkâr ve şirk içinde hayatını tamamlayanları ise bağışlamayacağı bu âyetten kesin olarak ortaya çıkmaktadır.  

Şirkin en basit tanımı: Allah'tan başkasının da sana yardım edebileceğine inanmaktır. Allah'a ortak koşanlar kendilerinin Allah'a ortak koşmadığını zannederler (6:22-23).  

Mü’min ya da kâfir bir kul, henüz hayatta iken, yapmış olduğu itikâdî ya da amelî günahlarına kalben, samimi bir şekilde tövbe ederse, tövbe ettiği o günahları Allah Teâlâ tarafından bağışlanır. Amelî günahlarına tövbe etmeden ölen mü’min bir kulun, âhiretteki durumu; Allah Teâlâ, âhirette o mü’min kula, ya lütfuyla muamele ederek amelî günahlarını bağışlar ya da o mü’min kula adaleti ile muamele ederek amelî günahlarının karşılığı olarak geçici bir süre cehennem azabına uğratır. Küfrü mucip olmayan itikâdî günahlarına tövbe etmeden ölen mü’min bir kulun, (Ehl-i Bidatin) âhiretteki durumu; Küfrü mucip olmayan itikâdî günahları sebebiyle âhirette affa uğramaz, itikâdî günahlarının karşılığı olarak geçici bir süre cehennem azabı gördükten sonra cennete girecektir. Kâfirlerin âhiretteki durumu; Kâfir olarak ölenler, âhirette affa uğramazlar. Yerleri ebedî cehennemdir.  

1. Uygun gördüğünü. Hak edeni; yapılan seçime göre uygun olan karşılığı vererek bağışlanmayı gerektirecek “şey”ler yapanı. Bağışlanmayı hak edeni. Ayetteki “Şâe” sözcüğü, “dilediğini” anlamının yanı sıra, “şey edeni”, “gayret göstereni”, “bir şey yapmak isteyeni” anlamlarına da gelmektedir. “Bunun dışında dilediğini bağışlar” ile anlatılan şey: Şirk bir yana diğer günahlar bir yana, şirki diğerleri ile kıyaslamayın.  

(1)“Mâdem bir rubûbiyet-i mutlaka vardır (bütün herşey O’nun tedbir ve idâresi altındadır), elbette şirki ve iştirâki (ortaklığı) kabûl etmez. Çünki o rubûbiyetin kendi cemâlini izhâr (göstermek) ve kemâlâtını i‘lân (duyurmak) ve kıymetli san‘atlarını teşhîr etmek (sergilemek) ve gizli hünerlerini göstermek gibi en mühim maksad ve gāyeleri cüz’iyâtta ve zîhayatlarda (canlılarda) temerküz ve ictimâ‘ ettiğinden(toplandığından), en cüz’î bir şeye ve en küçük bir zîhayâta kendi başıyla müdâhale eden bir şirk, o gāyeleri bozar ve o maksadları harâb eder. Ve zîşuûrun yüzlerini o gāyelerden ve o gāyeleri irâde edenden (isteyenden) çevirip esbâba (sebeblere) saldığından ve bu vaziyet rubûbiyetin mâhiyetine(hakīkatine) bütün bütün muhâlif (zıt) ve adâvet (düşmanlık) olduğundan, elbette böyle bir rubûbiyet-i mutlaka, hiçbir cihetle şirke müsâade etmez.” (Şuâ‘lar, 7. Şuâ‘, 138-139)Ayrıca bakınız; (sahîfe 51, hâşiye 3; sahîfe 85, hâşiye 3)  

Benzer mesaj: Nisâ 4:48. Demek ki Yüce Allah’ın bağışlamayacağını ilan ettiği tek günah, [şirk] yani şirk üzere ölmektir.  

1 Şirk hem Hakk’a bir iftira ve büyük bir günah hem de derin bir sapkınlıktır ve her iki surette de büyük bir zulümdür. Bazı müşriklerde iftira bazılarında da sapkınlık daha belirgindir. Ehl-i kitap müşriklerin şirki bir iftira, diğerlerininki iftiradan ziyade bir sapkınlıktır. Yani birininki ahlâksızlığa, diğerininki ise cehalete dayanır.  

[3] Bâdiye 'arablarından ihtiyâr biri Rasûl-ü Ekrem nezdine gelüb "Yâ Rasûlallah ben günâh işlemeğe münhemik bir pîrim. Ancak Allâh'ı bilüb îmân iylediğimden beri ona kat'iyyen şirk itmedim. Allâh'dan korkarım. Günâhlarıma tevbe iderim. Benim hâlim nasıl olur? didikde bu âyeti kerîme nâzil oldı. "İbn-i 'Abbâs"  

(34) Bu sûrenin 48’inci âyetine bakınız.  

626 Cf. 4:48 and n. 569. Blasphemy in the spiritual kingdom is like treason in the political kingdom.