Necm Sûresi 26. Ayet Meali

[591] Şefaat hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVIII, 372-373; I, 419-426; XII, 431-432; XV, 410-411; XVI, 392-393.  

Bkz. 2/123, 255, 6/51, 70, 10/3, 20/109, 34/23 ve şefaatle ilgili dipnotu, 78/38  

Bak 2:48.  

1- Ayette sözü edilen “meleklerin şefaati” bu dünyaya yönelik bir yardımdır. Kur'an'da bu tarz yardımların müşriklere karşı savaşlarda yapılmış olduğu açıkça yer almaktadır. Günahların bağışlanması, torpil yapılması ve affedilmeye aracılık yapılması tarzındaki şefaat inancı, “müşrikçe”, “müşriklere ait” bir inanç olup, Kur'an tarafından kesin bir dille reddedilmektedir. Kur'an'a göre -Nebimiz de dâhil- birilerinin “şefaat” edeceğine dair olan inanç, kesinlikle şirktir.  

(*) Ayette sözü edilen “meleklerin şefaati” bu dünyada inananlara manevi yardım etmek, dua ve istiğfarda bulunmaktır. (الله اعلم) Çünkü Kur’an’ da bununla ilgili birçok ayet vardır. Bu konuda bazı ayet ve ilgili açıklamalar aşağıya alınmıştırr. Ayrıca tüm şefaat âyetleri Zümer- 44. ayet ışığında anlaşılmalıdır. Bu âyet açık ve net olarak şefaati yalnızca Allah’a tahsis etmektedir. Bu durumda istisna edatıyla gelen ve “ancak onun izin verdikleri müstesna” gibi bir karşılığı olan ibâreler bu âyetle çelişmeyecek bir biçimde anlaşılmak zorundadır. Ayrıca melek olsun veya olmasın ahirette yüce Allah’ın böyle bir kimseye izin vereceğine dair hiçbir sözü de yok. Yani Allah katındaki makâmı ve derecesi ne kadar yüksek (melek veya peygamber) olursa olsun hiçbir kimse günahkârların kurtuluşu için aracılık edemeyecek, cezayı hak etmiş bir suçluyu azaptan kurtaramayacaktır! Ancak yüce Allah kendi sınırsız merhameti gereği herhangi suçlu bir kulunu affederse o başka. Zaten müşrikler de ahiret hayatına inanmadıkları için, ahiret azabından kurtulmak için değil, dünyevi musibetlerden korunmak için putların veya meleklerin şefaatlerini bekliyorlardı. Demek ki şefaatte/dua ve bağışlanma talebinde/ bulunma yeri dünya hayatıdır, ahiret değil. Çünkü ahiret âlemi iman etmenin, ameli salih yapmanın, şefaatte/dua ve istiğfarda/ bulunmanın, ibadet etmenin ve imtihan olmanın yeri değildir. إن شفاعة الملائكة، المأذون لهم بها، هي التي نصّ عليها القرآن صراحة، ومجالها في الدنيا وليس في الآخرة، وهي استغفارهم للذين آمنوا، الأمر المُحرّم على الكافرين والمشركين، فتدبر: الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ»، «غافر ٧» تدبر دعاء حملة العرش: «فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ»، إن اتباع سبيل الله هو اتباع «إذن الله»، أي أن قبول شفاعة أعمال المؤمنين يقوم على الشروط التي أذن الله بها، وفي قدمتها التوبة واتباع سبيل الله وصراطه المستقيم، أليس هذا الدعاء، صورة من صور الشفاعة المأذون بها للملائكة في الدنيا ؟ ومما يؤكد ذلك، قوله تعالى: " تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرۡنَ مِن فَوۡقِهِنَّ وَالۡمَلَآئِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَيَسۡتَغۡفِرُونَ لِمَن فِى الۡأَرۡضِ "( ال الشورى : 5 ) فاستغفار الملائكة للمؤمنين في الحياة الدنيا هو شفاعة لهم تنفعهم يوم القيامة بإذن ربهم، وهذا القول ينطبق أيضا على قوله تعالى "يعلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارۡتَضَى وَهُم مِّنۡ خَشۡيَتِهِ مُشۡفِقُونَ لأنبياء : 28) وقوله تعالى: " وَكَم مِّن مَّلَكٍ فِى السَّمَاوَاتِ َلا تُغۡنِى شَفَاعَتُهُمۡ شَيۡئًا إِلَّا مِن بَعۡدِ أَن يَأۡذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرۡضَى " ( النجم : 26 ) إذا شفاعة الملائكة التي يأذن الله سبحانه وتعالى ويرضى، هو { استغفار الملائكة للذين آمنوا في الحياة الدنيا (الشفاعة في الدنيا ولا شفاعة في الآخرة... - دفاعا عن السنة المطهرة } [غافر: 7] والاستغفار شفاعة (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير).  

9 Krş. Enbiyâ, 21/28  

Bu ayet Zümer 39:43-44. ayetlerle okunmalıdır.  

19 Kur’ânî “şefaat” kavramının bir açıklaması için bkz. 10:3 ile ilgili not 7 ve 10:18 ile ilgili not 26 ve 27.  

[4789] Tüm şefaat âyetleri Zümer 44 ışığında anlaşılmalıdır (Bkz: 34:23; 74:48, ilgili notlar).  

(Nitekim Sebe suresinin 23. ayetinde "O'nun katında, kendisine izin verdiğinden başkası şefaat edemez" buyurulmuştur. “Mukarrebun” meleklerin durumu böyle olunca, o müşrikler putlarından nasıl şefaat umabilirler)  

[*] Şefat ile ilgili not yazılacak  

5100 We are apt to imagine the angelic host of heaven as beings of immense power. But their power is all derived from Allah. Men, when they attain to the highest spiritual dignities, may have even more power and position than angels in the sight of Allah, as is typified by angels bidden to bow down to Adam: 2:34. The Quraysh superstition about angels being intermediaries and intercessors for man with Allah is condemned. 5101 Cf. 20:109 and 21:28 . No one can intercede except with the permission of Allah, and that permission will only be given for one who is acceptable to Allah. For a possible different shade of meaning, see n. 2634 to 20:109.