Nahl Sûresi 66. Ayet Meali

2."Fışkı" diye tercüme ettiğimiz "fers", yarı sindirilmiş gıdalardır.  

1- Sindirilmiş besin. 2- Arınmış, saf, arı duru hale gelmiş;  

(*) Bir salgı bezi ürünü olan süt, ana-hayvanın hayatı için (yahut metindeki mecazî tanımla “kanı” için) zarurî bir madde değildir; beri yandan, hayvan bedeninin, kendi metabolizması bakımından artık hiç yararı kalmadığı için dışarı atması gereken bir madde de değildir: bunun içindir ki, ayette “[hayvan bedeninden] atılacak artıklarla kan arasından [salgılanan]” bir sıvı olarak tanımlanıyor. (M. Esed Meal Açıklaması) Ayrıca lafzen: “onun karınlarındaki..” Fî-butûnihî’’de “onlara” tekabül eden dişil-çoğul ha zamiri yerine, tekil-eril hu zamirinin kullanılması farklı yorumlara konu olmuştur… (مما في بطونِه» أي مما في بطون بعضه؛ إذ الذكور لا ألبان لها، وهو الذي عوّل عليه أبو عبيدة (الجامع لاحكام القرآن) Bunun cevabı şöyledir: Lafzan ‘’Mimma fi butunihi’’nin anlamı, o hayvanlardan bir kısmının, yani dişilerinin karınlarından atılacak…’’ şeklinde olunca, (çünkü bu hayvanların erkeklerinin sütü yok) ona göre ‘’butunihi’’ üzerindeki zamir müfret/tekil ve müzekker/eril olarak gelmiştir. İşte Ebu Ubeyde de bu görüşe dayanmış ve uygun bulmuştur. Konuyla ilgili aşağıdaki tefsir metinine bkz: الثالثة ـ قوله تعالى: {مِّمَّا فِي بُطُونِهِ} اختلف الناس في الضمير من قوله «مما في بطونه» على ماذا يعود. فقيل: هو عائد إلى ما قبله وهو جمع المؤنث. قال سيبويه: العرب تخبر عن الأنعام بخبر الواحد. قال ابن العربيّ: وما أراه عوّل عليه إلا من هذه الآية، وهذا لا يشبه منصبه ولا يليق بإدراكه. وقيل: لما كان لفظ الجمع وهو اسم الجنس يذكر ويؤنث فيقال: هو الأنعام وهي الأنعام، جاز عود الضمير بالتذكير؛ وقاله الزجاج. وقال الكسائيّ: معناه مما في بطون ما ذكرناه، فهو عائد على المذكور؛ وقد قال الله تعالى: {إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ} {فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُ} الكسائيّ: «مما في بطونِه» أي مما في بطون بعضه؛ إذ الذكور لا ألبان لها، وهو الذي عوّل عليه أبو عبيدة (الجامع لاحكام القرآن)  

[1] Kanın, tortunun fışkının tadı, kokusu, rengi asla karışmaz.  

Benzer mesaj: Mü’minûn 23:21.  

75 Bir salgı bezi ürünü olan süt, ana-hayvanın hayatı için (yahut metindeki mecazî tanımla “kanı” için ) zarurî bir madde değildir; beri yandan, hayvan bedeninin, kendi metabolizması bakımından artık hiç yararı kalmadığı için dışarı atması gereken bir madde de değildir: bunun içindir ki, ayette “[hayvan bedeninden] atılacak artıklarla kan arasından [salgılanan]” bir sıvı olarak tanımlanıyor.  

[2148] Lafzen: “onun karınlarındaki..” Fî-butûnihîde “onlara” tekabül eden dişil-çoğul ha zamiri yerine, tekil-eril hu zamirinin kullanılması farklı yorumlara konu olmuştur. Kur’an’da ‘kural dışı’ sayılabilecek buna benzer örnekler bulunmaktadır. Mesela: En’âm 78’de güneşi gösteren zamir hâzihi yerine hâzâ olarak gelmiştir. Şu’arâ 35’te kraliçenin gelişi caet yerine cae ile ifade edilmiştir. Tahrim 12’de fîhâ yerine Meryem’e giden zamir eril formda fîhi olarak gelmiştir. Oysa aynı anlamdaki Enbiya 91’de standarda uygun biçimde fihâ olarak kullanılmıştır. ‘Abese 12’de dişil kullanım zekerahâ yerine eril olarak zekerahû gelmiştir (Ayrıca bkz: 35:28; 43:13). Bütün bunlara çeşitli dilsel açıklamalar getirilmiştir. Bu açıklamalara, Arap dilinin Kur’an’ın inişinden çok sonra derlenmesi ve kurallı hâle getirilmesi de eklenebilir. Kur’an’ın, Arap dili kurallarının tesbitinden çok önce indiği müsellem bir hakikattir. O hâlde yapılması gereken, önceden inmiş bir hitabın sonradan belirlenmiş kurallara uygun olup olmadığını denetlemek değildir. Bu mantıklı da değildir. Olması gereken, dil kurallarının, o dilin en temel kaynağı olan hitaba/metne uygun olup olmadığını tesbit etmek, kuralları, onlardan çok önce var olan ve o kuralların kendisinden yola çıkılarak tesbit edildiği kaynak metne bakarak belirlemektir. Aksi bir tutum, evladı anaya değil anayı evlada nisbet etmek olur. Sözün özü: Esas olan, kurala uygun ‘kitap’ değil kitaba uygun kuraldır. [2149] Lafzen: “şeylerden”. Mimma birleşik edatının anlam alanına “sindirilen” lafzı doğal olarak dahil olduğu için paranteze alma gereği duymadık. [2150] Lafzen: “arasından”. Beyn, hem “seçip ayırma” hem de “birleştirme ve buluşturma” anlamlarına gelen zıt anlamlı bir kelimedir (Lisân). Kelimenin bu yapısı bizi “sentez ve analiz” zıt anlamına götürür. Bağlamına göre kimi zaman ikisinden birini, kimi zaman da her ikisini birden içerdiği görülür (Krş: İtkân II, 188). Bu bağlam, kelimenin iki anlamını da kapsamaktadır: Hayvanın karnında sindirilen şeylerin posa ve atıklarıyla kana dönüşen unsurları ayrıştırıldıktan sonra, üçüncü bir unsur olarak bir de sütün süzülüp gelmesi… İbaredeki min edatı, çeviriye “süzülüp gelen” şeklinde yansımıştır. Min beyni ibaresinin lafz manası olan “arasından” karşılığı, sütün ne kan gibi zaruri, ne de atık gibi yararsız bir madde olmayıp, ikisi “arasında” bir mahiyette oluşuna atıf olarak da yorumlanmıştır (Esed).  

(Nitekim, bağırsaklarda bir tarafta besin maddeleri fışkıya dönüştüğü gibi, diğer tarafta da bağırsak cidarındaki kılcal damarlarda bulunan kana geçen besin maddelerinden süt teşekkül etmektedir)  

[1] Ulaşabildiğimiz tefsir ve melallerde ayetin "min beyni fersin ve demin" cümlesine "kan ile fışkı arasından" diye anlam verilmiştir. "Beyn" kelimesine "arasında" yani "vast" anlamı verilebilir ama onun asıl anlamı "ayırmak" yani "firak"tır. Bu ayet için uygun olan firak anlamıdır.  

2093 The spiritual sustenance which Allah gives is typified by the wonderful ways of sustenance in the physical world, which figure forth Allah's providence and loving care for His creation. And the wonderful transformation in the physical world, which all tend to the benefit of man, are also signs of His supreme wisdom. In the previous verse rain was mentioned, which gives new life to dead nature. In this and the following two verses our attention is drawn to milk, the products of the date and the vine, and honey (Cf. 36:11-73). 2094 Their, in the Arabic, it is "its", in the singular number, for two reasons: (1) catde is the generic plural, and may be treated as a singular noun; (2) the instructive sign is in cattle collectively, but the milk is the product of each single individual. 2095 Milk is a secretion in the female body, like other secretions, but more specialised. Is it not wonderful that the same food, eaten by males and females, produces in the latter, when they have young, the wholesome and complete food, known as milk? Then, when cattle are tamed and specially bred for milk, the supply of milk is vastly greater than is necessary for their young and lasts for a longer time than during the period they give suck to their young. And it is a wholesome and agreeable diet for man. It is pure, as typified by its whiteness. Yet it is a secretion like other secretions, between the excretions which the body rejects as worthless and the precious blood-stream which circulates within the body and is the symbol of life itself to the animal which produces it.