Nahl Sûresi 28. Ayet Meali

Bkz. 6/22-23, 58/18Surenin akışı içinde; hem kıyamet adımından bir önceki adım yani kişinin kendi kıyameti ele alınarak kötülük yapanların ölüm anındaki halleri sahneleniyor, hem de büyük kıyamette yaşayacakları rezilliklere dikkat çekiliyor. Ölüm melekleri, şirk ve isyan içinde eceli gelenlerin canlarını alırken, karşılarına çıkacak tablo ile kendilerine nasıl zulmettiklerinin farkına varacaklar ama iş işten geçmiş olacak. Onun için Allah, elinde yaşama imkânı ve önünde tevbe edecek zamanı olan insanın kendisini düzeltmesi için, hayat hakkı elinden alındıktan sonra başına gelebilecekleri farklı şekillerde tasvir ediyor ki insan aklını işletsin ve cehennem ehli değil cennetin varisi olsun.  

1- Yaradılış amacına uygun yaşamayarak, hakkın yerine batılı tercih ederek. 2- Çaresizce son anda iman etmeye sığınarak.  

(*) Not: Her ne kadar (تتوفاهم) fiili muzâri’ de olsa, anlamı mazidir. Çünkü (فَأَلْقَوُاْ السَّلَمَ) cümlesi de mazi olup ona atıftır. Bu nedenle onların ‘’ Biz hiçbir kötülük yapmıyorduk vs.‘’ şeklindeki ifadeleri, ölüm anında değil, hesap günü/ahiret günü söylerler. Yani burada yüce Allah onların ahiretteki söyleyeceklerini hikâye etmektedir. (الله اعلم) Bu nedenle mevcut meallerde ‘’ canlarını alırlarken veya canlarını aldıkları zaman‘’ şeklindeki çeviriler uygun değildir. Aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir. والمعنى: توفتهم، بدليل قوله: {فَأَلْقُوا السَّلَمَ} بصيغة الماضى (تيسير التفسير) وتتوفاهم مضارع بمعنى الماضي.( عراب القرآن الكريم وبيانه - ج ٥) قال الحسن: تتوفاهم الملائكة من بين يدي الله يوم الحساب إلى النار. (تأويلات أهل السنة ) والظاهر أن القول يوم القيامة فصيغة المضارع لاستحضار صورة توفي الملائكة إياهم كما قيل آنفاً لما فيها من الهول، ( روح المعاني) وقوله «فألقوا السلم» بيان لما صار إليه هؤلاء المستكبرون من ذل وخضوع في الآخرة، بعد أن كانوا مغترين متجبرين في الدنيا (تفسير الوسيط) والقول الثاني: أنه تم الكلام عند قوله: {ظَالِمِى أَنفُسِهِمْ } ثم عاد الكلام إلى حكاية كلام المشركين يوم القيامة، والمعنى: أنهم يوم القيامة ألقوا السلم وقالوا ما كنا نعمل في الدنيا من سوء ،وقوله: {إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ } يعني أنه عالم بما كنتم عليه في الدنيا فلا ينفعكم هذا الكذب فإنه يجازيكم على الكفر الذي علمه منكم. (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير) وقيل: تم الكلام عند قوله: ظالمي أنفسهم، ثم عاد الكلام إلى حكاية كلام المشركين يوم القيامة (البحر المحيط - اللباب في علوم الكتاب{بَلَىٰ}؛ قد فَعَلتُمْ ذلكك (التفسير الكبير – الوسيط في تفسير القران العظيم)  

9 Krş. Enfâl, 8/50  

Bu ve benzer ifadeler, insanların canını alan “melekler”den söz etmektedir. Ölüm melekleri içinde herkes için özel bir ölüm meleğinin varlığı da Secde 32:11’de ifade edilmektedir. Ölüm melekleriyle ilgili benzer kullanımlar için bkz. Nisâ 4:97; En‘âm 6:61, 93; A‘râf 7:37; Enfâl 8:50; Nahl 16:32; Muhammed 47:27.  

26 Karş. 6:23 ve ilgili not; ayrıca 2:11.27 Zımnen, “ve sizi, bunları yaparken güttüğünüz amaçlara göre yargılayacaktır”. Allah’ın vahyedilmiş mesajlar yoluyla teklif ettiği doğru yol bilgisini, büyüklük duygusu içinde bilerek hafife alıp “eskilerin masalları” diyerek (bkz. yukarıda 22-24. ayetler) bir kenara attıkları gözönünde bulundurularak, böylelerinin bilmezlikten gelmelerinin, hakikatten habersiz olduklarını ileri sürmelerinin kâle alınmayacağını îma eden bir ifade.  

[2113] Belâ ile birlikte inne edatının bu bağlamdaki en uygun çağrışımı.  

2051 That is, those who died in a state of kufr, or rebellion against Allah, which was really wrongdoing against their own souls. 2052 The excuse is a mere pretence. At first they were too dazed to reply. When they reply, they cannot deny the facts, but resort to the sinner's excuse of saying that they sinned through ignorance, and that their motives were not wrong. Such a plea raises a question of hidden thoughts which are difficult to appraise before a human tribunal. But here they are before their Divine Author, Who knows every secret of their souls, and before Whom no false plea can be of any value. So they are concerned.