Mutaffifîn Sûresi 1. Ayet Meali

1-5.Nesai ve İbnu Mace`nin Abdullah bin Abbas (r.a.)`dan rivayet ettiklerine göre Resulullah (a.s.) Medine`ye hicret ettiğinde burada ticaretle uğraşanların içinde ölçü ve tartıda hile yapan bazı kimseler vardı. Bu ayeti kerimeler de onlarla ilgili olarak indirildi.  

[732] Mütaffifûn sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XX, 413.[733] Mütaffifûn/eksik ölçenler hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XX, 416-419.  

1- Ölçüde, tartıda, hesapta, paylaşmada vs.  

[5] Mekke'de nâzil olmuş (36) âyettir.  

1 “Mutaffifîn” kelimesi Arapçada “t-f-f” kökünden gelir ve her türlü eksik ve yanlış ölçüm yapanlar ve hileli ölçüp tartanlar için kullanılır. Bunlar, alışverişine hile katanlar ve insanları aldatanlardır. Fiilin kökünde bir şeyi hile yaparak gizlemek, eksik vermek anlamı vardır. Kısaca kul hakkı yiyenler veya kul hakkı söz konusu olan her fiil için kullanılır. Bu husus sadece küçük esnaflar veya çarşı-pazar esnafı için değil, kul hakkı söz konusu olan, her türlü küçük büyük alışverişleri ve kaçakçılığı kapsar. Semantik olarak incelendiğinde sadece terazi ve metreyle/arşınla vb. gibi maddi ölçü araçlarıyla yapılan hileleri değil, aynı zamanda manevi hileleri yani aldatmaya dayalı her türlü eylemleri de içine alır. Nitekim gizli ve saklı aldatmaları ve devletten vergi kaçırmaları da buraya dâhil edebileceğimiz bir kavramdır. Kısaca ifade etmek gerekirse hem hırsızlık hem de yolsuzluktur. Fransızca meâllerde de bu ayetin bizim yorumladığımız gibi yorumlarına rastlıyoruz. Mesela M. Hamidullah, D. Masson, R. Blachère; “mutaffifîn” kelimesini “fraudeurs” kelimesiyle tercüme etmişler. Bu kelime; “hileci, dalavereci, madrabaz, kaçakçı vb” demektir. Jacques Berque ise, “escamoteurs” kelimesiyle tercüme etmiştir. Bu da “Usta hırsız, hokkabaz, araklayıcı, aşırıcı, çalan çırpan vb” demektir.  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 19 ayettir. Ölçü ve tartılarında hile yapanları kötüleyerek başladığı için bu adı almıştır.)  

Mekke döneminin sonlarında, Ankebût sûresinden sonra indirilmiştir. Adını, birinci ayetinde geçen “Mutaffifîn: Ölçü ve tartıda hile yapanlar” kelimesinden almıştır. 36 ayettir.  

1 Mutaffifîn: mutaffif’in çoğuludur. Mutaffif: “alırken fazla, verirken eksik ölçen” demektir. Yani, ölçüp tartarken bir şeyler çalan kimselere “mutaffifîn” denilir. 2 Veyl: “vay, yazık, vay haline, yazıklar olsun” demektir. Bir de veyl, “helâk oldu veya olsun” manasına beddua olarak da kullanılır. Ayrıca “veyl”, cehennemde bir vadinin veya kapının da ismidir. Bu âyet: “O gün cehennem, ölçüp-tartarken, çalanlara aittir.” şeklinde de tercüme edilebilir.  

[5622] Tatfîf, zıt anlamlı tabiatıyla hem maddî hem mânevî olarak, ölçme ve değerlendirmede “kendine yontan” mantığı ifade eder. Bu işin ölçü ve tartı aletleriyle yapılması şart değildir. Zaten her türlü haksız kazancın merkezinde, yamuk ölçen bir akıl ve tasavvur yatar. Mutaffifînin günümüzdeki karşılığı “yolsuzluk yapanlar”, yapılan şeyin adı da “yolsuzluk”tur.  

6011 "Fraud" must here be taken in a widely general sense. It covers giving short measure or short weight, but it covers much more than that. The next two verses make it clear that it is the spirit of injustice that is condemned-giving too little and asking too much. This may be shown in commercial dealings, where a man exacts a higher standard in his own favour than he is willing to concede as against him. In domestic or social matters an individual or group may ask for honour, or respect, or services which he or they are not willing to give on their side in similar circumstances. It is worse than one-sided selfishness: for it is double injustice. But it is worst of all in religion or spiritual life: with what face can a man ask for Mercy or Love from Allah when he is unwilling to give it to his fellow-men? In one aspect this is a statement of the Golden Rule. 'Do as you would be done by'. But it is more completely expressed. You must give in full what is due from you, whether you expect or wish to receive full consideration from the other side or not.